Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau

0
Chia sẻ

Ba khía Rạch Gốc, lẩu mắm U Minh, tôm tít, cá lóc nướng trui,... là những món ăn du khách khó lòng bỏ qua khi tới đất mũi Cà Mau.

Ba khía Rạch Gốc

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 1

Ba khía Rạch Gốc đã có thương hiệu từ xưa đến nay vì chỉ có địa phương này con ba khía mới thật sự ngon, hấp dẫn hơn cả. Mùa ba khía vào khoảng tháng 7, tháng 8 Âm lịch hằng năm. Loại ba khía này ăn quả mắm đen rụng xuống nên có gạch son, thịt thơm và chắc hơn giống ba khía ở các nơi khác.

Ba khía sau khi bắt xong, rửa sạch và muối ngay tại chỗ. Cho muối thấm khoảng 5 đến 7 ngày đêm là có thể ăn được. Muối ba khía không nên mặn quá, cũng không muối nhạt quá. Vì nếu mặn thì thịt sẽ xẵng lại, còn nếu lạt quá thì thịt mau bủng, ăn mất ngon.

Ngoài mắm, ba khía còn được chế biến bằng cách luộc sả ăn cùng với nước chấm. Nước chấm được chế biến rất đơn giản nhưng không kém phần đặc biệt; gồm sả băm nhuyễn, trộn chung với cơm mẻ, cho chút ớt vào tạo vị cay rồi bỏ thêm chút gia vị cho vừa ăn. Với cách ăn này, thịt của ba khía rất ngọt, thơm do hòa với hơi cay của ớt, sả và chút chua, nồng của cơm mẻ.

Cá lóc nướng trui

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 2

Cá khi vừa bắt dưới sông lên, rửa sạch, dùng que tre xuyên cá từ đầu đến đuôi rồi vùi cá vào đống rơm khô, châm lửa đốt hoặc cắm que xuống đất lấy rơm phủ lên và đốt lửa cho đến khi tro tàn. Khi cá chín, cạo bỏ lớp vẩy đã cháy xém để lộ ra thịt cá trắng và thơm.

Cá nướng xong chỉ cần gỡ thịt chấm muối ớt, mà phải là loại muối hột mới cảm nhận được hết mùi vị thơm ngon vừa cay vừa mặn vừa ngọt vừa thơm của món cá lóc nướng đặc sản của dân Nam Bộ. Ở đồng bằng sông Cửu Long, cá lóc nướng trui thường ăn với nước mắm me, cuốn với bánh tráng, rau thơm các loại ăn thì rất tuyệt.

Lẩu mắm U Minh

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 3
Lẩu mắm U Minh có nguyên liệu là mắm sặc (nhưng phải là mắm ngon). Mắm được lược kỹ xương, nêm nếm bột ngọt, đường cho vừa ăn rồi cho vào lẩu. Để cho dậy mùi người ta còn bổ sung thêm một ít lá sả băm mịn, phần gốc sả đập dập cho vào lẩu. Để cho nước lẩu có vị béo, thơm và sánh người ta cho vào một ít sữa bò thay đường. Lẩu mắm hợp với nhiều loại thịt hay cá tùy thích. Nhưng lẩu mắm U Minh nhất định phải được nấu với cá đồng. Ngon nhất là lươn, cá rô mề, cá lóc bự hoặc cá trê trắng.
Ngoài cá ra, lẩu mắm có thể được bổ sung thêm thịt cua đồng, ốc lác, thịt ba rọi. Nhưng điều thú vị nhất khi ăn món lẩu mắm là được thưởng thức rất nhiều loại rau đồng. Lẩu mắm là món quy tụ nhiều loại rau hoang dã nhất. Có thể đúng khi nói rằng, không có món ăn nào trên thế giới lại được ăn kèm với nhiều lọai rau như lẩu mắm.

Đặc biệt, lẩu mắm của xứ U Minh không thể nào thiếu đọt choại, rau the, nhãn lòng, bông súng, rau trai, tàu bay, rau mác... Người ăn sẽ được thưởng thức hương vị: ngọt, bùi, chua, chát, đắng, cay, của nhiều, rất nhiều lọai rau đồng sẵn có ở vùng đất U Minh.

Chả trứng mực đất Mũi

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 4

Trứng mực chiên thành chả có màu vàng rộm như chả quế, đẹp mắt và có mùi thơm đặc trưng. Chả cắt từng lát chừng ngón tay, dọn ra bàn cùng rau thơm và bánh tráng. Cuốn từng cuốn, chấm nước mắm nhĩ, hay muối tiêu chanh. Món đặc sản này đem đến cho người ăn cái mềm mại của rau, cái dai mềm của bánh tráng, cái dẻo xốp, béo bùi của trứng mực, không lẫn được với bất kỳ món ăn nào.

Tôm tít

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 5

Tôm tít là quà đặc biệt của biển dành riêng cho bạn bè từ đất liền ra thăm Cà Mau. Thịt tôm tít vừa ngon, ngọt, hiền lành vừa đậm đà hương biển, khác xa với mùi vị của tôm sú và tôm hùm.

Để có món tôm tít ngon, trước hết phải chọn tôm cớ 4-6 con/kg còn nhảy. Cách chế biến tôm tít không cầu kỳ lắm, chỉ cần hấp, luộc hoặc nướng, chấm muối tiêu chanh hoặc nước mắm me cũng đủ níu chân khách mọi miền.

Tôm luộc xong, nếu là tôm lớn, người ta đặt nguyên con lên đĩa và dùng dao cắt từng khoanh cho dễ bóc vỏ. Nếu đem nướng, phải quạt cho than hồng, luôn trở đều, vỏ tôm vừa chín vàng, bốc lên mùi thơm phức là được. Nhưng đã nhất là cứ dùng tay bóc vỏ, cặp thêm miếng rau thơm, nhai lên cảm thấy dai dai, ngọt lịm. Nếu là tôm nhỏ để nguyên con cắn nghe giòn giòn.

Thịt tôm tít đỏ hồng, mùi phưng phức, mềm mại nhưng không bở. Dân sành điệu dùng món này thường kèm thêm rau sống, cà chua, chuối chát, dưa leo và nếu như có thêm chút mù tạt càng ngon. Thịt tôm nếu đem cuốn với bánh tráng rau sống chấm nước mắm chua - cay, chưa chắc có món cuốn nào bì kịp. Nếu như có thêm chai rượu đế hoặc vài lon bia thì bữa tiệc càng thêm hứng thú.

Rùa rang muối

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 6
Rùa là một loại động vật hoang dã có rất nhiều ở vùng rừng ngập mặn mũi Cà Mau. Có nhiều loại rùa, nào là rùa vàng, rùa nắp, rùa quạ, rùa hôi, rùa dém nhưng ngon nhất là rùa vàng, kế đến là rùa nắp, không có thì “xài đỡ” rùa quạ, đừng ăn rùa hôi hay rùa dém thì đúng như cái tên của nó, ngửi mùi là thấy không ngon rồi.

Rùa có thể làm được rất nhiều món ăn ngon và bổ, nhưng ngon nhất vẫn là món rùa rang muối, vừa dễ làm, dễ tìm gia vị, vừa được thưởng thức cách ăn dân dã đặc biệt của người xứ Cà Mau.

Đuông chà là Cà Mau

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 7

Đuông chà là là ấu trùng của một loại côn trùng có cánh gọi là kiến dương. Ở các rừng ngập mặn Cà Mau có rất nhiều chà là nên đuông chà là cũng được tìm thấy rất nhiều ở đây. Mùa đuông nhiều nhất là từ tháng 10 đến tháng 2 âm lịch năm sau.

Đuông chà là vừa lăn bột chiên trên chảo mỡ, vàng óng, thơm phức, đưa vào miệng cắn thử một cái, sữa trào ra miệng, ngọt và béo không thể tả.

Món đuông chà là chiên bột hoặc đuông chà là tẩm nước mắm hay "đuông lội sông" luôn thu hút nhiều thực khách vì độ ngon của món ăn thì khó mà so sánh với các món ăn khác. Ăn đuông không nên ăn vội vã mà ăn từ từ, cắn từng con để tận hưởng hương vị "ngậm mà nghe".

Vọp nướng chấm muối tiêu

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 8

Để có món vọp ngon, bạn cần lựa loại vọp ta, rửa sạch, để ráo nước, sắp vào đĩa. Gia vị gồm muối tiêu chanh thêm bột ngọt, các loại rau cải. Lò than cháy đều, đặt lên bàn, để vỉ nướng lên trên. Đặt vọp lên vỉ, có thể nhiều con cùng một lúc. Khi tiệc đến lúc nào hứng thì món vọp nước sẽ làm cho rôm rả hết ý. Lúc vọp há miệng là vừa chín tới, ăn rất ngọt. Để lâu sẽ chín quá, khô nước, thịt dai, nhạt nhẽo.

Tiết canh cua Cà Mau

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 9
Cua dùng làm tiết canh nhất thiết phải là cua biển, và nên lựa những con có gạch thì đĩa tiết canh cua mới ngon ngọt và đầy đủ chất bổ. Người ta cần từ ba đến bốn con cua loại lớn, mỗi con chừng bảy tám trăm gam đến một ký mới có đủ tiết canh để làm. Tiết cua không như tiết vịt, tiết heo nên người ta phải chuẩn bị trước phần nguyên liệu từ một con cua khác. Luộc sơ cua và cho thêm chút rượu khi luộc để cho thơm thịt cua. Khi cua chín, gỡ lấy nạc cua cho vào đĩa để nguội, rồi trộn với gia vị cho vừa miệng. Sau đó thêm ít ngò gai, tía tô, rau húng xắt nhuyễn, lá quế.
Cua còn sống, rửa thật sạch, sau đó dùng dây buộc thật chặt bốn chiếc ngoe lại thành một chụm rồi dùng kéo bén để cắt lấy tiết cua. Tiết cua có màu trắng từ những chiếc chân cua chảy thẳng đĩa thịt cua đã được bày biện sẵn. Cứ để yên như thế cho đến khi rỉ hết tiết cua. Cứ lần lượt làm như thế cho đến khi hết. Đối với cua có gạch thì lấy phần gạch có ở mu cua cho vào đĩa tiếp theo sau phần lấy tiết cua. Tiết cua luôn có lẫn nước khi tiết đã đông và phần nước này thường nổi lên mặt. Người chế biến cần khéo léo dùng muỗng hớt ra cho thật khô. Xong đâu đó rắc ngò rí và đậu phộng rang giã nhỏ lên, thế là hoàn thành món tiết canh cua. Món tiết canh cua được làm kỳ công và tốn kém nên cũng ít thấy phổ biến.

Gỏi nhộng ong

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 10
Về Cà Mau mà ở khu vực U Minh thì chắc chắn Quý khách sẽ nghe được món gỏi nhộng ong ngon được xếp vào “đệ nhất”. Nhộng ong U Minh nhiều và có vị bùi, béo ngậy, ngon không thể tả. Người thợ nhộng ong sau khi gác kèo lấy mật thường mang theo một hai phần sáp đầy nhộng ong về. Lấy tổ nhộng ong nhúng vào nước sôi, lọc lấy nhộng ong sạch, là có thể chế biến hàng chục món ăn ngon như cháo nhộng ong, nhộng ong xào, nhộng ong trộn gỏi… Trong đó, món nhộng ong trộn gỏi được nhiều người ưa thích vì có thể kết hợp vị ngon bùi của nhộng ong và vị thơm của các loại rau.
Để làm món này người ta đem nhộng ong sau khi làm sạch để riêng, phi chảo hành thật thơm rồi cho nhộng ong vào đảo đều, thêm chút gia vị nước mắm ngon, tiêu, chút đường cho đậm đà, rồi để riêng. Bắp chuối non bào sợi thật mảnh, rửa qua nước loãng pha chút giấm rồi vắt ráo, trộn chung với nhộng ong. Đậu phộng giã nhỏ, chút hẹ và vài cong rau thơm xắt nhỏ, tất cả trộn đều chung, thêm chút nước mắm chua ngọt vào thì đã có một món ăn mà tất cả các vị thơm ngon ngọt béo bùi... hòa quyện. Món gỏi nhộng ong rất hiếm vì không phải lúc nào người ta cũng tìm được nguyên liệu để làm món ăn này. Do đó, có người chỉ nghe qua tên món ăn thôi mà chưa từng được thưởng thức nếu không có người quen ở xứ Cà Mau hoặc biết nơi nào ở Cà Mau có làm món ăn đặc sản này.

Chuột đồng Cà Mau

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 11
Tuy chuột đồng ở Cà Mau là loại sâu bọ cắn phá hại cây trồng nhưng lại là “mồi ngon” trên bàn nhậu của những “tay sành ăn thứ thiệt”. Các món ăn được chế biến từ chuột đồng lại là những món ăn khoái khẩu mà người Cà Mau vô cùng yêu thích ví dụ như chuột khìa, thịt chuột sấy khô, chuột chiên... trong đó có món chuột chiên sả ớt là món ăn “đưa cơm” nhất.
Chuột đồng làm sạch để ráo nước, ướp với sả ớt bằm nhuyễn, rồi thêm muối, bột ngọt, gia vị cho vừa ăn. Nước mắm phải thật ngon và thêm một chút đường cho vị dịu xuống. Sau khoảng chừng mươi phút khi gia vị đã thấm vào thịt chuột, người nấu mới đem chiên trên lửa riu riu và luôn tay đảo đều để miếng thịt chuột chín và vàng ruộm. Món này giống như các món được làm từ con đuông, rất “kén” khách ăn. Về Cà Mau thưởng thức món chuột đồng này mới được xem là đã thưởng thức đến “tuyệt đỉnh công phu” món ngon ẩm thực của vùng đất Mũi.

Các loại khô

Khô cá kèo - Đặc sản Cà Mau

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 12

Khô cá kèo là loại đặc sản chỉ riêng miệt Cà Mau vì xưa kia vùng đất Cà Mau là nơi sinh sống của loại cá này.
Để có món khô cá kèo ngon người ta đem rửa sạch, nhúng vào nước muối rồi đem ra ngay. Sau đó, xếp lên vỉ tre hoặc lưới mành phơi một nắng thật tốt. Nhiều người làm khô cá kèo cho biết nắng của đợt phơi đầu tiên là quan trọng nhất, nếu nắng đợt đầu yếu hoặc gặp ngày mưa thì coi như toàn bộ khô không ngon, phải bỏ. Khô phơi 3 nắng là đạt chất lượng nhất. Sau đó người ta dùng chai xịt phun sương, phun một ít rượu đế phủ lên khô và đem phơi lại. Việc làm này nhằm tránh khô kèo bị gắt dầu vì đây là loài cá da trơn có nhiều chất béo.

Con khô phải có độ mặn vừa phải, nướng lên nghe ngào ngạt mùi thơm, thường ăn với cơm hay cháo trắng đều ngon tuyệt. Ở nhiệt độ thông thường, khô chỉ được bảo quản tối đa khoảng một tháng. Tuy nhiên, ngày nay hầu như nhà nào cũng có tủ lạnh nên có thể gói kỹ và để trong ngăn mát có thể giữ được thời gian lâu hơn.

Khô tôm tít
Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 13

Ở Cà Mau, tôm tít làm khô là một trong những đặc sản nổi tiếng. Một số người đã ép mỏng những con tôm tít đem phơi khô, coi đó là món ngon hảo hạng dùng đãi khách hoặc biếu bạn bè. Để làm khô tôm tít, người ta đem nó đi bóc vỏ, rửa sạch, tẩm thêm gia vị, ép thành những miếng tròn rồi đem phơi. Giống như khô cá kèo, để khô tôm tít ngon, ngọt và giữ được mùi vị đặc trưng cần phải phơi dưới ánh nắng thật tốt. Khô tôm tít có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon mà đơn giản như luộc, chiên hay nướng.

Tôm Khô Rạch Gốc
Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 14

Khi nói về đặc sản Cà Mau, hẳn không quên nhắc đến tôm khô Rạch Gốc. Để có được sản phẩm mang hương vị đặc trưng của rừng, biển, người dân Cà Mau có những bí quyết riêng khi luộc tôm. Người ta tính bình quân cứ khoảng 7-8 kg tôm nguyên liệu sẽ chế biến được 1 kg tôm khô thành phẩm.
Tôm phải được luộc trong nước thật sôi từ 5-6 phút, rồi mới cho muối vào luộc tiếp khoảng 4 phút nữa mới đem ra phơi hoặc sấy. Tỷ lệ muối trong khi luộc là yếu tố quyết định, phải là người có kinh nghiệm thì sản phẩm làm ra mới vừa ăn mà vẫn giữ được hương vị của con tôm.

Cháo cá kèo Cà Mau

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 15
Cháo cá kèo là món ăn bình dân ở xứ Cà Mau. Cá kèo là một loài hải sản có nhiều chất dinh dưỡng và đặc biệt tăng cường sinh lực cho người ăn. Ở miền Tây, vào những ngày xổ tôm, người dân đã có thể thu hoạch cá kèo.

Để nấu được một nồi cháo cá kèo ngon người ta làm như sau: Chọn cá kèo ngon đem rửa sạch rồi cho vào dĩa, bên cạnh đó chuẩn bị một dĩa hành sống cọng non mơn mởn để khi nấu nêm vào. Song song đó bắc một nồi cháo trắng, nấu nhừ nêm nếm bột ngọt, mắm muối vừa ăn. Khi nồi cháo vừa sôi, cho cá kèo còn tươi đã chuẩn bị ở dĩa vào, tiếp theo cho vào vài cọng hành sống. Khi cá kèo vừa chín lại thì múc ra tô hoặc chén không quên rắc thêm một ít hành lá, ngò, tiêu vào.
Chuẩn bị thêm nước mắm mặn, một chén gừng xắt nhỏ và một đĩa chanh ớt, tùy ý khách có thể cho thêm để hợp khẩu vị mình. Cháo cá kèo ngon hay không ở chỗ độ tươi của cá kèo và cách nên nếm của người nấu. Món cháo cá kèo thật tuyệt vời khi vừa ăn vừa thổi mới thấy hết vị ngon và hấp dẫn. Món cháo cá kèo ăn vào có tính giải nhiệt, người đang bị cảm sẽ bớt ngay. Cũng có thể đó là món ăn dễ tiêu hóa và rất đơn giản nhưng mang “âm hưởng” của vùng sông nước phương Nam nên được nhiều người ưa chuộng.

Bồn bồn Cà Mau

Say lòng với những món ăn đặc sản của đất mũi Cà Mau - anh 16
Món bồn bồn dường như đã quá quen thuộc với con người miền Tây, hoặc một số du khách đến du lịch miền Tây. Thế nhưng, ở Cà Mau, món bồn bồn vẫn được xem là món ngon đặc sản dù nó có dân dã, quen thuộc đến nhường nào. Từ bồn bồn nguyên liệu, người ta đã biết cách chế biến ra nhiều món ăn ngon khác như bồn bồn trộn gỏi, bồn bồn xào tôm, dưa bồn bồn chấm cá kho tộ, và cũng có khi dùng bồn bồn để thay thế cho rau.
Riêng miệt Cà Mau, người dân thường tự hào rằng bồn bồn là một loại rau sạch, lớn lên từ phù sa nên chẳng có loại hóa chất nào có thể chạm tới. Nếu làm dưa thì dưa bồn bồn cũng được xem là món ăn được yêu thích nhất của người dân Cà Mau, thậm chí là khách phương xa ghé đến. Món dưa bồn bồn này được chế biến khá đơn giản: Bồn bồn bóc vỏ, lấy phần củ hũ và thân non ra, ngâm với nước muối có pha gia vị, sau một tuần hoặc 10 ngày là ăn được. Người Cà Mau thường ăn dưa bồn bồn với các loại cá đồng kho tộ. Khi đã ăn món này rồi thì thực khách khó lòng mà “dừng đũa”.

Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu