Bí ẩn chòm sao Orion – “Thợ săn” của bầu trời đêm

0

Chòm sao sáng nhất thống trị bầu trời ban đêm chính là chòm sao Orion được đặt tên theo nhân vật giỏi săn bắn trong Thần thoại Hy Lạp. Nổi tiếng nhất trong số các chòm sao nhưng Orion cũng chứa đựng trong nó đầy những bí ẩn.

Chòm sao Orion chứa hai trong mười ngôi sao sáng nhất là Rigel (Beta Orionis) và Betelgeuse (Alpha Orionis).

Orion là một trong những chòm sao dễ nhận biết nhất, liên quan đến hai trận mưa sao băng là Orionid và Chi Orionid.

Thần thoại về chòm sao "thợ săn" Orion

Orion là một người khổng lồ có năng lực siêu nhiên, và là con trai của thần Poseidon. Chàng là thợ săn dũng mãnh với chiếc dùi cui cứng chắc, có thể săn bắt mọi thú vật. Khi người hùng Hy Lạp này qua đời, chàng được đưa lên trời và trở thành chòm sao bất diệt.

Bí ẩn chòm sao Orion – “Thợ săn” của bầu trời đêm - anh 1

Khi người hùng Hy Lạp Orion qua đời, chàng được đưa lên trời và trở thành chòm sao bất diệt

Nơi những vì sao ra đời

Dưới vành đai ba ngôi sao nổi tiếng của Orion chắc chắn là một trong những vật thể đẹp kỳ lạ nhất trên bầu trời: Tinh vân Great Orion Nebula. Dường như nó bao quanh ngôi sao nằm giữa của bộ ba mờ nhạt hơn nằm theo đường thẳng tạo nên hình chiếc gươm của người thợ săn.

Tinh vân phát ra một loại ánh sáng cực quang nhờ huỳnh quanh từ phóng xạ tia cực tím mạnh của bốn ngôi sao nóng bị vướng bên trong nó. Edward Emerson Barnard (1857-1923), nhà thiên văn học thuộc Đài quan sát Yerkes, đã từng nhận xét rằng tinh vân khiến ông nhớ tới một con dơi ma quái khổng lồ; ông luôn luôn trải nghiệm cảm giác ngạc nhiên mỗi khi nhìn thấy nó.

Tinh vân Great Orion Nebula là một đám mây cực lớn chứa đầy khí bụi loãng phát sáng, nó nằm cách chúng ta khoảng 1.600 năm ánh sáng, với chiều ngang khoảng 30 năm ánh sáng (lớn gấp đường kính của toàn bộ hệ mặt trời 20.000 lần).

Các nhà vật lý học thiên thể hiện nay tin rằng vật thể này chính là “lò ấp sao” – khối hỗn loạn nguyên thủy mà từ đó quá trình hình thành sao được tiến hành.

Màu sắc sống động

Đối với chòm sao Orion, Beteguese màu hung đỏ và Rigel màu hơi xanh mang lại sự tương phản màu sắc tuyệt vời nhưng chúng ta vẫn có thể phát hiện ra những màu sắc khác.

Hãy nhìn vào Aldebaran có màu hơi vàng cam và Pollux vàng nhạt. Nằm khá tách biệt so với nhòm mùa đông là chim ruồi Arcturus lấp lánh, nó thường được coi là ngôi sao mùa xuân nhưng hiện nay vào giữa đông nó xuất hiện vào khoảng 10.30 đến 11 giờ tối và nhanh chóng tỏa sáng rực rỡ trên bầu trời đông bắc.

Những sự thật thú vị về Orion:

1. Các ngôi sao khác trong chòm sao này, bao gồm Hatsya nằm tại vị trí là mũi kiếm của Orion, và Meissa là đầu của Orion. Saiph nằm tại vị trí đầu gối phải, còn Rigel là đầu gối trái của thợ săn.

Bí ẩn chòm sao Orion – “Thợ săn” của bầu trời đêm - anh 2

Ba ngôi sao nổi bật nhất trong chòm sao Orion, xếp thẳng hàng tạo thành chiếc đai lưng của chàng thợ săn

2. Rigel, ngôi sao sáng nhất của Orion nằm cách Trái Đất khoảng 773 năm ánh sáng.

3. Alnitak nằm Trái Đất khoảng 800 năm ánh sáng, và có độ sáng gấp độ sáng Mặt Trời của chúng ta 100.000 lần.

4. Mintaka nằm cách Trái đất 915 năm ánh sáng, sáng hơn Mặt Trời 90.000 lần. Đây là sao đôi, chúng quay quanh nhau với chu kì lặp lại là 5,73 ngày.

5. Sao không đứng yên, các ngôi sao của chòm sao Orion có xu hướng di chuyển cùng nhau trong không gian vũ trụ.

Bí ẩn chòm sao Orion – “Thợ săn” của bầu trời đêm - anh 3

Các Kim tự tháp trên cao nguyên Giza trùng với vị trí các sao trên chiếc đai của Orion

6. Theo mô hình tính toán trên máy tính, tượng Nhân Sư lớn và ba Kim tự tháp tại Giza tương thích với đai Orion vào năm 10.450 trước Công Nguyên.

Bí ẩn chòm sao Orion – “Thợ săn” của bầu trời đêm - anh 4

“Stonehenge thu nhỏ của sa mạc” có cách thức bố trí phức tạp trùng với vị trí các ngôi sao trong chòm Orion

7. Nằm ở khu vực phía đông của sa mạc Sahara, địa điểm khảo cổ bí ẩn được gọi là Nabta Playa, được một nhóm các nhà khoa học phát hiện vào năm 1974.

Họ cho rằng đó là “Stonehenge thu nhỏ của sa mạc”, với cách thức bố trí phức tạp trùng với vị trí các ngôi sao trong chòm Orion.

8. Kinh Thánh cũng ba lần nói đến chòm sao Orion, và xem nó như là “Kesil” vốn có nghĩa đen là ngu ngốc.

Anh Phương (TH)

>>> Xem thêm:

- Thời điểm lý tưởng nhất để chiêm ngưỡng mưa sao băng Perseids là khi nào?

- Lại phát hiện ra hành tinh giống Trái Đất chỉ cách 21 năm ánh sáng

- Cách quan sát chòm sao Bọ Cạp trong mùa hè


Bình luận

* Vui lòng nhập bình luận tiếng Việt có dấu