Đừng để Tiếng Việt “thua” trên sân nhà!

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tôi và nhiều người Việt Nam nói riêng và cả người dân trên thế giới không khỏi ngưỡng mộ và thích thú khi xem các chương trình của Quang Linh Vlog được đăng tải trên mạng xã hội. Thật thú vị và tự hào khi thấy những người bạn ở Châu Phi bập bẹ tiếng Việt, rất đáng yêu, dễ thương và thân thiện…
Nhà báo Nguyễn Tiến Đạt
Nhà báo Nguyễn Tiến Đạt

Tôi từng nhớ câu chuyện kể về những nguyên thủ quốc gia, khi tới dự hội nghị, kỳ họp quốc tế họ vẫn cố gắng làm sao để phát biểu bằng tiếng của đất nước họ và nếu cần thì để phiên dịch lại. Chỉ hoạ may, khi sang thăm một quốc gia nào đó, để tỏ rõ sự chân thành, thân thiện, gần gũi người ta mới gửi một vài câu chào hỏi bằng tiếng nước chủ nhà.

Dù nói gì thì nhiều người trong chúng ta vẫn phải khâm phục cộng đồng Hoa kiều ở TPHCM, dù đã sinh sống và lập nghiệp hàng trăm năm tại Sài Gòn, họ vẫn cho con cháu học tiếng của họ cùng với tiếng Việt. Đặc biệt, họ vẫn nói tiếng Trung (tiếng Quảng Đông, tiếng Quan Thoại…)

Để rồi, không ít người trong chúng ta giật mình và cảm thấy có điều gì đó sai sai trong việc thời gian qua có không ít trường học mang danh quốc tế để rồi vị thế Tiếng Việt trong nhà trường từ phổ thông đến trung học và đại học dần dần bị giảm sút và thay vào đó là tiếng Anh.

Không thể phủ nhận, với việc toàn cầu hoá, khoa học phát triển và sự vận động của xã hội thì việc đào tạo nguồn nhân lực có tri thức, có trình độ ngoại ngữ tốt là điều đáng mừng và cần thiết. Nhưng giỏi ngoại ngữ là một chuyện. Bảo vệ và duy trì Tiếng Việt đối với một công dân nước Việt cũng như trong xã hội là điều tối quan trọng.

Vậy mà chẳng hiểu sao, những năm gần đây, tại nhiều tỉnh thành trong cả nước, nhất là tại TPHCM, Hà Nội, Đà Nẵng lại có không ít trường quốc tế thi nhau mở chương trình song ngữ. Có những trường song ngữ như trường Tiểu học, Trung học Cơ sở, Trung học phổ thông Việt Úc học tới 28 tiết theo chương trình ngoại ngữ/tuần hay như tiểu học học một buổi tiếng Anh, một buổi tiếng Việt.

Thế vẫn chưa là gì, nhiều năm qua, còn có không ít trường mang danh giáo dục nhưng chương trình tiếng Việt gần như không có hoặc… cho có, từ trường Đại học Quốc tế cho tới Trung học phổ thông, tiểu học dưới mác quốc tế… Có ý kiến lo ngại rằng, tiếng Việt có đang “lép vế” và “thua trên sân nhà” ngay trên chính đất nước mình.

Trẻ em tiểu học, trung học cơ sở là những công dân đang trong tuổi phát triển, học tập là quyền và nghĩa vụ của các em. Sự phát triển ngôn ngữ, trí tuệ, văn hoá và đạo đức con người của thế hệ mai sau phụ thuộc nhiều vào giáo dục hay nói gọn hơn là ngôn ngữ, ngôn ngữ bản địa hay ngôn ngữ quốc gia.

Các em có thể tiếp cận với thế giới bên ngoài bằng ngoại ngữ, nhưng các em có gì khi văn hoá, lịch sử… cái mà Việt Nam có lại đa phần là Tiếng Việt. Và tinh hoa của tuổi trẻ lại nằm trong phần giáo dục mầm non, tiểu học, trung học… chưa kể, thời gian qua, tuổi thơ của bao đứa trẻ lại vùi lấp trong chính việc học, tức là các em chỉ biết tiếng Anh. Ngay cả các trường Đại học, khi các em bước vào tuổi trưởng thành, bước vào đời và có đủ suy nghĩ chín chắn… thì lại sấp mặt vào tiếng Anh mà bỏ qua tiếng Việt.

Thời gian qua, người ta phản ứng lo ngại với những ngôn ngữ tuổi Teen, với việc cải cách chữ viết của ông Bùi Hiền, những ngôn ngữ vùng miền, những từ ngoại lai vì sợ mất đi sự trong sáng của Tiếng Việt.

Nhưng chưa ai trong chúng ta nhìn lại việc đã có hàng ngàn thậm chí là hàng triệu con em chúng ta đang xì xồ ngoại ngữ cho sang nhưng tiếng Việt thì sai chính tả hoặc như chữ bác sĩ. Tôi không dám suy diễn quá xa để nói, bao nhiêu dân tộc bị quên lãng, mất đi vì… không còn ngôn ngữ.

Ngoại ngữ không xấu, nó là nhu cầu… nhưng tiếng Việt là tài sản quốc gia dân tộc, là tinh hoa, là niềm tự hào mà cha ông đã để lại cho con cháu. Bộ Giáo dục, Sở giáo dục các địa phương cần xem xét điều chỉnh sao cho vừa giữ gìn bản sắc, sự trong sáng và phát triển tiếng Việt nhưng cũng tự hào với những công dân Việt nói thạo thêm tiếng nước ngoài.

Thật đáng mừng là vừa qua chúng ta đã chọn 8/9 là Ngày Tôn vinh tiếng Việt, sẽ được tổ chức định kỳ hàng năm nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài về tiếng Việt, khuyến khích kiều bào tìm hiểu về ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam.

Theo đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 930/QĐ-TTg ngày 3/8 phê duyệt Đề án “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023 - 2030”.

Đề án nhằm nâng cao ý thức của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với tiếng Việt, tôn vinh vẻ đẹp, giá trị của tiếng Việt trong cộng đồng. Đồng thời Đề án đưa ra các nhiệm vụ, như hằng năm tổ chức Ngày Tôn vinh tiếng Việt 8/9; Hội nghị kỷ niệm Ngày Tôn vinh tiếng Việt cùng với đó là định kỳ tổ chức cuộc thi tìm kiếm và phong tặng danh hiệu “Đại sứ tiếng Việt ở nước ngoài” thông qua các hoạt động vì cộng đồng, được cộng đồng thừa nhận, có sức ảnh hưởng,...

Trong khi “mang chuông đi đánh xứ người” thì Bộ Giáo dục Đào tạo cần phải xem lại cách dạy, học cũng như có phương án giữ gìn và phát triển tiếng Việt ngay trên chính quê hương, đất nước mình!

Đại tướng Lương Cường và Trung tướng Vicstor Rojo Ramos duyệt Đội Danh dự QĐND Việt Nam. Ảnh: Trọng Đức/TTXVN
Chủ nhiệm Chính trị các Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba thăm chính thức Việt Nam
(Ngày Nay) - Nhận lời mời của Đại tướng Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Trung tướng Víctor Rojo Ramos, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Chính trị các Lực lượng vũ trang Cách mạng Cuba cùng Đoàn công tác thăm chính thức Việt Nam và tham dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam năm 2022 từ ngày 1-12/12/2022.
Ông Lê Thành Liêm – Giám đốc điều hành Tài chính của Vinamilk đại diện nhận giải thưởng “50 Công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam” 2022
Nhìn lại hơn 1 thập kỉ tạo dựng nền tảng 'bền và vững' của Vinamilk
(Ngày Nay) - Ngày 1/12, Vinamilk đã được vinh danh ở Bảng xếp hạng “50 Công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam 2022” do Tạp chí Nhịp cầu đầu tư công bố trong Hội nghị đầu tư với chủ đề “Kinh tế Việt Nam - Ngôi sao sáng nhất”. Tính từ lần đầu tiên Bảng xếp hạng Top 50 được công bố (2011) cho đến nay, chỉ có 5 doanh nghiệp liên tiếp được vinh danh trong tất cả các năm, trong đó, Vinamilk là doanh nghiệp ngành Thực phẩm và Đồ uống duy nhất góp mặt trong 11 năm liền.
Masterise Homes chính thức ký kết hợp tác thương mại với nhiều thương hiệu F&B nổi tiếng vào sáng ngày 29/11
The Global City dù chưa hoàn thành nhưng đã nhộn nhịp với các thương hiệu nổi tiếng
(Ngày Nay) - Masterise Homes đã chính thức ký kết hợp tác với các thương hiệu F&B nổi tiếng, để mở rộng hệ thống kinh doanh tại Khu đô thị The Global City . Đây được xem là một trong những hoạt động trọng điểm trong tiến trình tạo nên một “trung tâm mới” đầy sôi động của Thành Phố Hồ Chí Minh.
Những kiến trúc phản ánh tham vọng đưa Bath thành thành phố đẹp nhất châu Âu. Ảnh chụp tháng 11/2022, Bath, Anh Quốc.
Vẻ cổ kính mộng mơ của Bath, thành phố di sản thế giới tại Anh quốc
(Ngày Nay) - Cách trung tâm thủ đô London tầm một tiếng đi tàu, Bath là một thành phố cổ nhất nước Anh thuộc Somerset, Tây Nam nước Anh. Đây là một thành phố nổi tiếng về sự cổ kính với nhiều điểm du lịch, tham quan đặc sắc, hấp dẫn mà không đâu có được. Với giá trị lịch sử và văn hóa ấn tượng, Bath được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới vào năm 1987.
Nhân viên y tế lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 cho người dân tại Sydney, Australia. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
WHO cảnh báo có hơn 500 dòng phụ của biến thể Omicron đang lưu hành
(Ngày Nay) - Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 2/12 cảnh báo hiện nay có hơn 500 dòng phụ của biến thể Omicron, vốn có khả năng lây truyền cao, đang lưu hành. Tất cả các dòng phụ này có thể dễ dàng vượt qua hệ miễn dịch, dù chúng có xu hướng ít gây ra tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn so với các dòng phụ trước đó.