Ngày Nay số 168 - 173

KỶNGUYÊN4.0 35 SỐĐẶCBIỆT NGAYNAY.VN nhất thế giới, có cả khả năng phát hiện tínhiệu radio - thậm chí là tín hiệu sự sống - từ các hành tinh cách xa chúng ta. Trên quỹ đạo Trái đất, Trung Quốc cũng đang dần tiến tới vị trí dẫn dắt. Dù trạm không gian của họ phải vài năm tới mới được phóng lên, nhưng Trạm Không gian Quốc tế (ISS) đang đối mặt với vấn đề về vốn và có thể phải ngừng nhiệmvụ vào năm2025. “Mỏ vàng” trên Mặt trăng Thêm vào đó, chương trình vũ trụ của Trung Quốc khôngchỉ dừng lại ởviệcđánh dấu vị thế siêu cường của họ trong khám phá không gian, mà còn hơn thế. Mặt trăng được cho là sở hữu các nguồn khoáng sản dồi dào, trong đó có kim loại đất hiếm (REM) vốn được sử dụng để chế tạo smartphone và nhiều thiết bị điện tử khác. Trung Quốc hiện đang là nước cung cấp REM lớn nhất thế giới, và việc tiếp cậnnguồnREMtrênMặt trăng sẽ giúp họ mang về lợi ích tài chính khổng lồ. Ngoài REM, Mặt trăng cũng sở hữu lượng lớn Helium-3, một nguyên tố hiếm có thể sử dụng để tổng hợp hạt nhân. Theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA),“nguyên tố đồng vị phóng xạ này có thể cung cấp năng lượng hạt nhân an toàn hơn trong lò phản ứng, do nó không phát xạvàkhôngsảnsinhracác sản phẩm rác thải phóng xạ nguy hiểm”. Ouyang Ziyang - nhà khoa học vũ trụ tài năng của Trung Quốc đang tham gia chương trình Mặt trăng của nước này, từ lâu đã cho rằng Helium-3 là một lý do để thực hiện các hành trình khámphá Mặt trăng.“Mỗi năm, chỉ cần 3 nhiệm vụ vũ trụ có thể mang về đủ nhiên liệu cho tất cả con người trên Trái đất sử dụng” - ông Ouyang từng nói trong năm2006. Theo ông Namrata Goswami - thuộc Viện Nghiên cứu và Phân tíchQuốc phòng, Trung Quốc muốn “thiết lập các thể chế thứ cấp, các cơ chế đầu tư, và phát triển các khả năng không chỉ thách thức sự thống trị của nước Mỹ trong vũ trụ mà còn thiết lập trật tự mới trong không gian mà TrungQuốc dẫn đầu”. n - một dải gồm các vật thể của hệ Mặt Trời nằm trải rộng từ phạm vi quỹ đạo của Hải Vương Tinh (khoảng 30 AU) tới 44 AU từ phíaMặt Trời, quỹ đạo nằm gần với mặt phẳng hoàng đạo. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn có thểđạt đượcmột thành tựu giúp họ vượt mặt Mỹ, đó là kế hoạch đưa phi hành gia lên bề mặt Sao Hỏa trong tương lai. Khám phá Hành tinh Đỏ Tính từ năm 1972 đến nay, công cuộc khám phá đó phần lớn được thực hiện bởi robot. Phải đến khi phi hành gia Eugene Cernan leo lên tàu Apollo 17 lên Mặt trăng và quay trở về Trái đất, nhân loại mới đặt bước chân đầu tiên lênmộtmảnhđất ở trong không gian. Cómột lý do đơn giản để giải thích điều này: Robot có giá rẻ hơn và hoạt động được lâu hơn trong cá nhiệm vụ không gian, và có thể thực hiện các cuộc thăm dò, thí nghiệm không khác gì phi hànhgia. Quan trọngnhất là robot khôngbị chết - không ai muốn trở thành quốc gia có người chết đầu tiênở trênMặt trăng cả. Điều này không có nghĩa là các nhiệm vụ khám phá Mặt trăng có con người là vô dụng - chúng cung cấp thông tin quan trọng về việc làm thế nào con người có thể sống sót trên vũ trụ, cũng như phát hiện các mối nguy hiểm và thách thức mà con người gặp phảikhiởtrongkhônggian;từ đó đưa ra các bước tiến khoa học trong việc bảo vệ con người khi họ ở ngoài vũ trụ. Các bước tiến đó đóng vai trò chủ chốt trong việc đưa con người lên Sao Hỏa - một hành tinh cách xa hơn nhiều so với Mặt trăngvà cũng lànhiệmvụ khó hơn nhiều. Trung Quốc sẽ thực hiện nhiệm vụ đầu tiên trên Sao Hỏa bằng một tàu không người, dự kiến phóng vàocuối năm2020, tiếpđến là một nhiệm vụ thu thập mẫu vật trên bềmặt hành tinhĐỏ. Khởi động cuộc đua mới Nếu như Trung Quốc là người đến sau trong cuộc đua khám phá vũ trụ, thì họ cũng là người khởi động một cuộc đua mới nhờ vào những tham vọng khám phá Sao Hỏa và Mặt trăng. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói về mong muốn gửi phi hành gia lên hành tinh Đỏ thúc giục NASA tập trung hơn vào “nhiệm vụ trọng tâm là khám phá vũ trụ”. Sau khi kênh CNN dẫn lời Joan Johnson-Freese, một chuyên gia thuộc Học viện Chiến tranh Hải quân Mỹ, nói mỉa mai rằng: “Đoạn truyền tín hiệu âm thanh từ Mặt trăng sắp tới đây sẽ là bằng tiếng Trung”, Giám đốc NASA Brindestine đã đáp lại: “Các phi hành gia của chúng ta nói tiếng Anh”. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng từng kêu gọi cơ quan vũ trụ nước này đưa phi hành gia lên Sao Hỏa, trong khi Ấn Độ cũng đang đầu tư mạnh tay vào chương trình không gian của họ, dự kiến sẽ phóng tàu thăm dò lên Mặt trăng trong nămnay. Trung Quốc cũng kích thích các quốc gia đối thủ bằng nhiều cách khác. Vào năm 2016, họ hoàn tất việc xây dựng kính viễn vọng lớn Việchạcánh tàu thămdòThỏNgọc-2 trênbềmặtMặt trăngcũng đánhdấu lầnđầu tiênmànhân loại chohạcánhmột vật thể xuốngbềmặt vệ tinh tựnhiêncủaTrái Đất kể từnăm2013. Ca hạcánh thànhcông“đãmở ramột chươngmới trongcôngcuộc khámpháMặt trăngcủanhân loại” - CơquanVũ trụQuốcgia TrungQuốcnói trongmột tuyênbố. Phảnứng trước vụphóng trênmạngxãhội Twitter, GiámđốcCơquanHàngkhôngvàVũ trụQuốcgiaMỹ (NASA) JimBrindenstineđãgọi đây làsựkiện “đầu tiênđối với nhân loại và làmột thành tựuđầyấn tượng!”. Các nhà khoahọc ănmừng sauphahạ cánh thành công lên phần tốiMặt trăng của tàuHằngNga-4. (Nguồn: Xinhua). Tàu thămdòThỏNgọc-2 vậnhành lầnđầu saukhi lêngóc tối củaMặt trăng. (Nguồn: AP). TrungQuốc cũngđang xâydựngConđường tơ lụamới trongkhônggian.