Ngày Nay số 228

14 NGAYNAY.VN KHOAHỌC - MÔITRƯỜNG Số228 - ThứNăm, ngày 25.6.2020 n Bạn có thể sống trongbụng cá voi? Không ai có thể phủ nhận rằng một người có thể vừa vặn trongmiệng cá voi. Nhưng điều gì sẽ xảy ra sau khi qua khoangmiệng? Nếu đó là Cá voi xanh (loài chỉ ăn sinh vật phù du) chúng ta thậmchí còn không vừa với thực quản của chúng và chúng sẽ phun chúng ta ra ngoài. Nhưng loài cá voi có răng thì khác như cá nhà táng và cá voi sát thủ, chúng có thể nuốt conmồi rất lớn, lớn hơn cả chúng ta. Nếu chúng ta an toàn qua được hàm răng sắc nhọn của chúng, chúng ta sẽ được đưa đến hệ tiêu hóa của cá voi. Enzyme sẽ đốt cháy làn da của bạn, nếu bằng cách nào đó bạn vẫn còn sống, bạn sẽ kết thúc ở dạ dày, nơi mà axit làmbạn tan biến. n Vì saohànhkháchbị hút rangoài khimáybaybị thủng? Vì một lý do nào đómàmáy bay xuất hiệnmột lỗ thủng ví dụ như bị đánh bomvà xuất hiện lỗ thủng thì không khí bên trong sẽ bị hút ra ngoài. Nếu lỗ thủng nhỏ thì lực hút không đếnmứcmạnh, tuy nhiên, nếu đó làmột lỗ thủng lớn thì thật sự sẽ làmột thảmkịch. Bởi nó tạo thànhmột luồng gió hút các thứ ra bên ngoài, kể cả con người. Geoffrey Landis, nhà vật lý của NASA cho hay, cần 100 giây để cân bằng áp suất không khí thông quamột lỗ thủng 30cm trênmáy bay Boeing 747. Lỗ thủng càng lớn thì quãng thời gian cân bằng áp suất càng lâu và lực hút càngmạnh. n Bí ẩnnọc độc chết người của loài sứa khổng lồ chưa có lời giải. Nặng tới 200 kg, loài sứa khổng lồ Nemopilema nomurai, thường được gọi là sứa Nomura, làmột trong những loài sứa lớn nhất thế giới. Khi vết chích xảy ra, nọc độc của sinh vật gây ra cơn đau tức thời và dữ dội, sau đó là đỏ và sưng. Trongmột số ít trường hợp, vết chích có thể dẫn đến sốc, chấn thương nặng hoặc thậmchí tử vong. Nhưng quan trọng hơn cả là chúng ta vẫn không biết điều gì làmcho nọc độc của sinh vật này trở nên nguy hiểm đến như vậy. (Theokhoahoc.tv) TIN& TIN T háng 4/2020, tại một thị trấn ở Bắc Cực là Qaanaaq (thuộc đảo Greenland), cơ quan khí tượng đo được nhiệt độ cao nhất nơi này đã lên ngưỡng 6 độ C. Trước đó, vào tháng 1, nhiều nơi ở Bắc Cực thậm chí không có tuyết. Trong quý I-2020, nền nhiệt ở khu vực ĐôngÂuvàchâuÁcaohơn trungbìnhđến 3 độ C. Những tuần gần đây thì sóng nhiệt đã xuất hiện ở nhiều nơi thuộc nước Mỹ. Miền Tây Úc trước đó cũng trải qua những ngày nóng và cháy rừng kinh hoàng... Theo The Guardian, nhiều nhà khoa học trên thế giới đã vô cùng ngạc nhiên khi chứng kiến những kỷ lục về nhiệt độ liên tục bị phá vỡ kể từ đầu năm2020, mặc dù không hề có sự tác động của El Nino. Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương quốc giaMỹ (NOAA) cho biết kỷ lục về nền nhiệt đang được ghi nhận vào năm 2016, khi nhiệt độ tăng vọt vào đầu nămdo hiện tượng El Nino dữ dội khác thường và đã giảmxuống ngay sau đó. Nhiệt độ trung bình trên mặt đất và đại dương toàn cầu từ tháng 1 đến tháng 3 là 1,15 độ C, trên mức trung bình kể từ năm 1880. Nhiệt độ trung bình từ tháng 1 đến tháng 3/2020 là lần nóng thứ hai từng được ghi nhận trong lịch sử hơn 140 năm đo đạc, chỉ xếp sau ba tháng đầu năm của năm2016 (2016 là nămnóng nhất lịch sử). Lượng băng tại Bắc Cực trong tháng 1/2020 chỉ tăng thêm 5,3%, thấp hơn so với mức trung bình của giai đoạn năm 1981-2010, bằng tháng 1/2014, cũng là mức thấp thứ 8 của các tháng 1 trong suốt 42nămthốngkê. Trongkhi đó, độbaophủ của băng tại biển Nam Cực trong tháng 1 năm nay thấp hơn 9,8% so với mức trung bình, bằng với tháng 1/2011 cũng là tháng thấp thứ 10 trong lịch sử. NOAA dự báo, 2020 là năm đặc biệt nóng ở Đông Âu và châu Á. Vùng NamMỹ và Caribe cũng cho thấy dấu hiệu nóng lên khác thường. Hiện, cơ quan này nhận định có đến 75% khả năng 2020 sẽ là năm nắng nóng lịch sử, chưa từng có trên toàn cầu. Sự kiện El Nino mới nhất đã kết thúc vào năm 2019 và nhiệt độ đại dương ở Thái Bình Dương đã trở lại gần với mức bình thường.Tuy nhiên, 2020 thậmchí còn được dự báo thuộc top 5 năm nóng nhất trong lịch sử dù không có El Nino, bởi sự nóng lên toàn cầu vẫn bị một yếu tố khác chi phối đó là khí nhà kính (CO2, CH4, N2O, O3, các khí CFC). Các nhà khoa học cho biết, theo thống kê xác suất của các nhà nghiên cứu, gần như chắc chắn năm2020 sẽ xếp hạng trong số 10 năm nóng hàng đầu được ghi nhận. Phân tích cũng cho thấy có 49% khả năng năm2020 là nóng nhất từ trước đến nay và khả năng cao hơn 98% khả năng năm 2020 sẽ được xếp hạng trong top 5. Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (Met Office) cũng nhận định 2020 là một trongnhữngnămnóng kỷ lục, với nhiệt độ toàn cầu có thể tăng 1,1 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Điều này sẽ kéo dài số năm ấm nhất liên tiếp thêm ít nhất 1 năm nữa, kèm theo đó là tính bất ổn định cao của khí quyển trên toàn khu vực. Karsten Haustein, một chuyên gia về ngành Khí tượng của Đại học Oxford, mặc dù đại dịch do virus corona gây ra đã góp phần gián tiếp làm giảm lượng khí thải mới, việc tích tụ khí nhà kính trong khí quyển vẫn làmột mối lo ngại lớn. “Cuộckhủnghoảngvềbiếnđổi khí hậu chưa códấuhiệu suy giảm.Trongnămnay, mức độ về khí thải sẽ giảmnhưngnồngđộ vẫn tiếp tục tăng”, Karsten Haustein cho biết. Vị chuyên gia nói thêm rằng chưa thể nhận thấy bất kỳ dấu hiệu gì của việc suy giảm hiệu ứng nhà kính. Nhưng hiện tại, ông cho rằng mọi người có cơ hội để xem xét lại các lựa chọn và tận dụng cuộc khủnghoảngdo virus coronagây rađể xây dựng lại hệ thống giao thông và sản xuất năng lượng bền vững hơn. “Vấn đề chỉ còn là thời gian. Chúng ta vừa có một tháng nóng nhất trong lịch sử (tháng 1/2020). Mùa Đông ôn hòa bất thường ở nhiều nơi tại Bắc Bán cầu. Khói và các chất ô nhiễm từ các vụ hỏa hoạn tại Úc đã tuần hoàn trên quy mô toàn cầu gây ra sự tăng đột biến của khí thải CO2. Nhiệt độ kỷ lục được ghi nhận ở Nam Cực đi kèm với băng tan quy mô lớn và sự tan chảy của sông băng ở Greenland và Nam Cực sẽ gây ra hậu quả tồi tệ liên quan đến mựcnướcbiểndâng. Năm2019,mựcnước biển trung bình toàn cầu đạt giá trị cao nhất trong hồ sơ đo đạc.” - Tổng thư ký Tổ chức Khí tượngThế giới (WMO) ôngPetteri Taalas nói. PHƯƠNG LY (dịchvà tổnghợp) 2020 sẽ là năm “nóng nhất lịch sử ” 75% khả năng 2020 sẽ là năm nắng nóng lịch sử, chưa từng có trên toàn cầu. Mặc dù đại dịch COVID-19 đã mang lại bầu trời trong xanh trên khắp thế giới, bấy nhiêu vẫn chưa đủ để làm dịu nền nhiệt của trái đất.