Ngày Nay số 245

8 NGAYNAY.VN CHUYÊNĐỀ: VÌPHỤNỮKHUYẾTTẬT Số245 - ThứNăm, ngày 22.10.2020 C hủ tịch HĐQT Công ty Kym Việt đã trò chuyện cùng Ngày Nay về câu chuyện khởi nghiệp, khát khao được làm việc, được xã hội công nhận của những người phụ nữ khuyết tật. Phóng viên (PV): Vì sao công ty của anh đa phần nhân viên lại là những phụ nữ bị khiếmthính? Anh Phạm Việt Hoài: Tôi có một góp ý nhỏ, mong nhà báo thông cảm, nhân viên của tôi là những người bị điếc bẩm sinh, và đây là cách gọi đã được định danh, cộng đồng của họ đưa “thuật ngữ” này lên làm danh từ và họ cũng mong muốn được gọi như vậy. Nếu biết được chúng ta gọi họ là khiếm thính, họ sẽ không vui. Điếc không phải là cách gọi chúng ta miệt thị họ mà là gọi đúng. Còn khiếm thính thì là một dạng khuyết tật khác, những người khiếm thính có thể nghe không được tốt, nhưng nếu có máy trợ thính thì có thể họ vẫn sẽ nghe được, đó là hai khái niệmkhác nhau. Quay trở lại với câuhỏi của anh, vì sao tôi lại tuyển dụng những phụ nữ bị điếc vào công ty.Vì tôi nhận thấy, họ có khát khao làm việc rất rất lớn, hơnnữa, họ cũng rất khéo tay, chăm chỉ thông minh. Những sản phẩm thiên về thủ công, vềmay váhọ làmrất tốt, thậm chí là còn tốt hơn những nữ công nhân bình thường. Vì tất cả năng lượng, niềm say mê, hứng thú đều dồn cho công việc, họ cũng rất tập trung, ít bị chi phối bởi các yếu tố ngoại cảnh. Đó là ưuđiểmcủa họ. Bản thân tôi là một người khuyết tật. Tôi hiểu rằng, một người bình thường không có công ăn việc làm, không khẳng định được bản thân thì đã khốn khổ đếnmức nào. Người khuyết tật, đặc biệt phụ nữ khuyết tật còn khổ hơn nữa vì họ luôn dằn vặt, tự ti, mặc cảm bản thân vì mình là gánh nặng cho gia đình, người thân. Chính vì vậy, khi nảy ra ý định thành lập một công ty, tập hợp những người khuyết tật lại, tôi đã quyết tâm làm, rất quyết tâm. Nói chung, đây làmột quyết định rất liều lĩnh, rất mạo hiểm vì khởi nghiệp với người bình thường cũng là công việc vất vả, khó khăn chứ đừng nói một người ngồi xe lăn như tôi. Thời gian đầu, tiếng là công ty nhưng chỉ có 2 nhân viên, 2 cái máy khâu.Mànhân viên, lại là hai cô gái không có khả năng nghe, nói. Nhờ vào sự nỗ lực, kiên trì tôi cũng đã coi như tạm thành công, công ty đã trải qua 7 năm phát triển với số nhân viên bây giờ lên tới hơn 20 người, cũng đều là những phụ nữ bị điếc bẩmsinh. PV: Việc tuyển dụng nhân sự, đào tạo người khuyết tật có gì khó khăn không? Anh Phạm Việt Hoài: Tôi không gặp khó khăn gì nhiều. Họ thích được làm việc nên học việc rất nhanh. Hiện cộngđồngngười điếc tại Hà Nội vẫn còn rất lớn. Nhưng họ rất khó tìm việc. Chúng ta cứ tưởng tượng ra, tại một xưởng may của một khu công nghiệp, nếu doanh nghiệp tuyển một công nhân bị điếc vào, dù họ có tạo điều kiện đến mức nào thì vẫn rất khó. Chẳng lẽ lại đi tuyển thêm người phiên dịch về. Chính vì vậy, họ - những người phụ nữ, những nữ thanh niên điếc đến tuổi lao động rất khó tìm việc làm. Gần như không có cơ hội. Đây là một sự lãng phí nguồn lực vì cộng đồng người điếc trong độ tuổi lao động đang là rất lớn. Chỗ tôi mới tuyển dụng một nhân sự mới. Đó là một cô gái tên là Huyền, bị điếc và cómột chút vấn đề về trí tuệ. Theo bố mẹ của cô ấy, càng lớn, cô bé càng khó chịu, bất hợp tác và không nghe lời người lớn. Tôi có tìm hiểu và nói chuyện thì nhận ra, do cô bé sinh ra đã không có khả năng nghe, nói nên cha mẹ đào tạo, công ty anh còn vấp phải gặp khó khăn gì nữa không? Anh Phạm Việt Hoài: Chúng tôi kinh doanh một số dòng sản phẩm, đó là đồ chơi như gấu bông, đồ décor để trang trí nhà cửa, và cuối cùng là những đồ ứng dụng như túi xách, chăn ga gối, túi ngủ cho học sinh sinh viên... Trước khi có dịch COVID-19 chúng tôi làm ăn tốt, công ty có lợi nhuận, có tăng trưởng. Nhưng từ đầu năm thì mọi việc khó khăn không thể tưởng tượng. Cácđối tácnhập hàng lớn như công ty du lịch, quà tặng doanh nghiệp đều gặp phải khó khăn nên chúng tôi đã phải hoạt động cầm chừng, chờ dịch đi qua vậy. PV: Tôi muốn hỏi thẳng, mong anh đừng tự ái. Sự tăng trưởngcủadoanhnghiệptrong khoảng7nămvừaqua cóphải do anh làm truyền thông tốt nên nhận được sự thông cảm, chia sẻ của cộng đồng chứ khônghẳnlàsảnphẩmthựcsự đặc biệt? Anh Phạm Việt Hoài: Tôi có thể tự tin khẳng định, chúng tôi dù là tập hợp của những người khuyết tật rất nhường nhịn, cưng chiều, ở nhà không bao giờ giao việc và cũng chẳng bao giờ phê bìnhnhững việc côbé làmsai, cư xử không đúng. Nhưng đó là cách dạy con sai lầm do quan niệm sai lầm. Rất nhiều gia đình có con em khuyết tật đã mặc định suy nghĩ rằng, thôi, thế là chấp nhận nuôi “báo cô” nó cả đời. Quan điểm này gần như “nhốt” người khuyết tật vào một cái khung và lâu dần, không ai muốn thoát ra khỏi cái khung ấy nữa. Phàm đã là con người, ai cũng mong muốn được lao động, được chính những người trong gia đình mình công nhận rồi sau đómới đến sự công nhận của xã hội. Khi Huyền đến chỗ chúng tôi, cháu được làm việc, được chỉ bảo, khi làm tốt được tổ trưởng, tổ phó khen ngợi, khi sai, chậm bị phê bình nghiêm khắc. Nhưng cháu rất vui, giống như con chim sổ lồng vậy. Đến nay Huyền đã trở thành một nhân sự rất tốt, rất vui vẻ, hòa đồng chứ không cáu bẳn, khó chịu như lúc ở nhà. PV: Ngoài khó khăn trong Phụ nữ khuyết tật có khát được lao động gấp đôi người Phạm Việt Hoài, Chủ tịch HĐQT Công ty Kym Việt là một người khuyết tật giàu nghị lực. 7 năm qua, anh cùng cộng sự, là những phụ nữ bị điếc bẩm sinh đã tạo nên một cơ sở khang trang cùng một thương hiệu uy tín trên thị trường sản phẩm quà tặng, thủ công mỹ nghệ. VIỆT HOÀNG Bản thân tôi là một người khuyết tật. Tôi hiểu rằng, một người bình thường không có công ăn việc làm, không khẳng định được bản thân thì đã khốn khổ đến mức nào. Người khuyết tật, đặc biệt phụ nữ khuyết tật còn khổ hơn nữa vì họ luôn dằn vặt, tự ti, mặc cảm bản thân vì mình là gánh nặng cho gia đình, người thân. Phạm Việt Hoài