Ngày Nay số 247

17 NGAYNAY.VN SỨCKHỎE Số247 - ThứNăm, ngày 5.11.2020 T ại Việt Nam, đến nay chưa có nghiên cứu nào về số người bị ảnh hưởng tâm thần do COVID-19. uy nhiên đã xuất hiện các bệnh nhân có dấu hiệu tâm thần trong thời gian cách ly như 71 trường hợp tại BV Tâm thần Hà Nội và một số bệnh nhân ở BVTâm thần TP Hồ Chí Minh. Theo ThS.BS Bùi Văn San, Viện Sức khỏe tâm thần, BV Bạch Mai, gần đây tỉ lệ bệnh nhân đi khám ngoại trú tại Viện tăng lên đáng kể, đạt khoảng 250 đến 300 người/ngày. Bệnh nhân chủ yếu gặp những vấn đề về rối loạn lo âu, rối loạn giấc ngủ, căng thẳng lo lắng. Bác sĩ San chia sẻ, hiện nay trên các phương tiện truyền thông hay các số liệu báo cáo trên thế giới đều cho rằng khi đại dịch đến sẽ gây gánh nặng tâm lý rất lớn, tạo ra áp lực căng thẳng về đời sống tinh thần cho mọi người, như là nguy cơ bị nhiễm bệnh. Chưa nói đến một số người đang có sẵn bệnh nền trong cơ thể, ví dụ như những người lớn tuổi đã có những bệnh nền tăng huyết áp, tiểu đường, suy thận, suy tim thì đã căng thẳng, lo âu đã nhiều rồi, mà còn căng thẳng do dịch COVID-19 nữa sẽ càng tăng trầm trọng thêm, cả cơ thể và tinh thần sẽ đều bị ảnh hưởng. Để đảm bảo sức khỏe tâm thần ổn định, bác sĩ San đưa ra lời khyên: Khi chúng ta quá lo lắng và bị căng thẳng quá mức thì đầu tiên chúng ta nên tìmđến những người mà chúng ta có thể chia sẻ được như người trong gia đình hay bạn bè, người thân. Nếu cảmgiác căng thẳng, loâu không mất đi, xuất hiệnmất ngủ thường xuyên thì chúng ta nên đến điều trị ở các cơ sở điều trị về sức khỏe tâmthần. Khi đó có những tư vấn chuyên sâu thì giúp cho chúng ta chăm sóc đời sống tinh thần tốt lên, những lo lắng căng thẳng sẽ bớt đi nhanh hơn. PHONG CHÂU Giữ vững tinh thần trong đại dịch COVID-19 TheocảnhbáocủaôngAntonioGuterres,TổngThưkýLiênhợp quốchồi tháng5/2020,nhữngngười cónguycơmất sinhkế, bị táchkhỏingười thânhoặcphải chịulệnhphongtỏanghiêm ngặtvìCOVID-19cóthểchịutácđộnglớnvềmặt tâmlý. Ở một số người, đặc biệt là người có cơ địa gầy, mỗi bữa ăn dù có nạp lượng dinh dưỡng với số lượng nhiều thì các chỉ số trong cơ thể dường như không thay đổi. Nhưng với nhóm người khác, nhất là người thừa cân, cơ thể tích tụ nhiều mỡ thì mỗi bữa ăn thịnh soạn lại ẩn chứa nhiều nguy hiểm. M ới đây, các bác sỹ khoa Cấp cứu, BV Quận Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh đã tiếp nhận một trường hợp bị viêm tụy cấp do tăng Triglyceride nặng. Bệnh nhân là B.T.Đ, sinh năm 1971 nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội, liên tục, bụng chướng và buồn nôn. Các bác sỹ nhận thấy các triệu chứng giống viêm tụy cấp nên đã nhanh chóng thực hiện xét nghiệm, siêu âm để chẩn đoán xác định nguyên nhân. Kết quả xét nghiệm cho thấy, bệnh nhân có chỉ số Triglyceride lên đến 7470mg/ Nguy cơ chết người sau những bữa ăn thịnh soạn dl (đây là ngưỡng rất cao), chưa biến chứng suy tạng. Bác sĩ Nguyễn Văn Nhân, khoaCấpCứu, BVĐakhoaThủ Đức cho biết, theo chức năng sinh lý bình thường, tuyến tụy sẽ tiết ra các men tụy để góp phần vào quá trình tiêu hóa thức ăn. Các men này được tiết ra dưới dạng không hoạt động (tiền men) và chúng chỉ được hoạt hóa trở thành có tác dụng ở tá tràng. Tình trạng viêm tụy cấp là một tiến trình tự hủy mô do chính men tụy gây ra. Chỉ số Triglyceride nếu tăng vượt mức sẽ khiến các acid béo tự do tăng cao làm tự tổn thương tế bào tụy, làm tăng các chất trung gian của phản ứng viêm và các gốc tự do, hệ quả là viêm tụy. Biểu hiện thường thấy là đau bụng dữ dội, nôn mửa,... Nếu dịch tiêu hóa rò rỉ ra ngoài tuyến tụy có thể ăn mòn các cơ quan nội tạng lân cận, gây suy đa cơ quan, đe dọa đến tínhmạng. Viêm tụy cấp do tăng Triglycerid là bệnh lý về rối loạn chuyển hóa thường xảy ra sau các bữa ăn thịnh soạn, chứa nhiều dầu mỡ, nhiều đạm đặc biệt là sau những lần uống rượu bia. Bệnh viện quận Thủ Đức thường tiếp nhận các ca cấp cứu về viêm tụy sau các ngày lễ, tết,… Nguyên nhân của bệnh cũng có thể là do lối sống thụđộng, không tập thể dục, ăn nhiều dầu mỡ béo, bác sỹ Nguyễn VănNhân chia sẻ. Theo bác sỹ Nguyễn Văn Nhân, trước kia bệnh nhân viêm tụy cấp có chỉ số trên 1.000mg/dl kèm suy chức năng tạng thường phải được chuyển qua khoa Hồi sức tích cực để lọc máu-thay huyết tương. Những năm gần đây, do chuyên môn, kỹ thuật nâng cao, đáp ứng được các ca bệnh phức tạp nên bệnh nhân viêm tụy cấp do tăng triglyceride có thể được điều trị nội khoa tích cực bằng cách tiêm insulin, truyền dịch, kiểm soát đau, dinh dưỡng và được theo dõi liên tục về nước tiểu, diếnbiếnđápứngđiều trị tiếp theo trong vòng 24 giờ, cũng như kiểm soát khẩu phần dinh dưỡng. Đối với bệnh nhân Đ, sau khi được điều trị đã dần ổn định, bớt đau, tiếp xúc tốt, huyết động ổn định. Triglycerid từ 7470 mg/dl giảmcòn300mg/dl sau48giờ điều trị tại khoa cấp cứu, được chuyển sang các thuốc điều trị uống và nhập khoa NộiTiết theo dõi điều trị tiếp. Các bác sỹ khuyến cáo, để giảm lượng Triglyceride mỗi người cần giảm cân hợp lý; hạn chế tiêu thụ lượng đường quá mức; thực hiện chế độ ăn ít tinh bột, ăn nhiều chất xơ, tránh chất béo trans có trong thực phẩm chế biến sẵn và đồ chiên; tập thể dục thường xuyên… HÀDŨNG Đểgiảmlượng Triglyceride trongmáu, mọi người cần tăng cườngăn cábéo, các loại hạt vàbơ, dầu ô liu. BSBùiVănSankhám, tưvấn chobệnhnhân.