Ngày Nay số 248

6 NGAYNAY.VN CHUYÊNĐỀ: ANTOÀNTRÊNKHÔNGGIANẢO Số248 - ThứNăm, ngày 12.11.2020 Càng độc càng hấp dẫn Đầu nămnay, Ủy ban Dân tộc đã phải gửi công văn tới Bộ Thông tin và Truyền thông để phản ánh tình trạng có nhiều cá nhân, tổ chức sản xuất vàđăng tải các tiểuphẩm trênmạng xã hội với nội dung và hình ảnhbôi nhọđồngbào dân tộc thiểu số, gây bức xúc trong cộng đồng. Kênh điển hình nhất được Ủy ban Dân tộc nhắc tới là kênh YouTube A Hy TV. Nhân vật nam (A Hy) liên tục có nhiều tình huống nhạy cảm, đụng chạm thân thể phụ nữ hoặc các hành độngmang tính chất quấy rối, phảncảmnhư: sờđùi, bắt phụ nữ thay đồ nơi công cộng, đi rao bán áo ngực, đi khám bệnh…để gây cười, câu view. Các nhân vật nữ trong clip thường xuất hiện với quần áo gợi cảm, hở hang. Khi thì A Hy lớ ngớ vớ được vợ xinh, khi thì AHyđi buôn chó, lúc lại bắt gái bản về làm vợ… Các clip hài không chỉ chứa đựng nhữngnội dungđộchại, phản văn hóa mà còn truyền bá cái nhìn lệch lạc về bản sắc văn hóa và phẩm chất nhân cách của đồng bào dân tộc thiểu số. Ngay sau khi báo chí phản ánh, lập tức chủ kênh này đã gỡ toàn bộ các clip trên, nhưng những ấn tượng về người dân tộc thiểu số trong các clip thì sẽ chẳng bao giờ xóa sổ được. ThùyDung-mộtYouTuber vừa đạt giải clip quảng bá du lịch do Tổng cục Du lịch tổ chức chia sẻ: Để xâydựngmột clip chuyên nghiệp phải làm theo ê kíp và kỳ công dựng và mất thời gian. Tuy nhiên, lượt view không cao so với một số clipmàmột sốYouTuber đang làm theo hướng yếu tố hài, giật gân… Hầu hết các YouTuber khi xác định lấy YouTube làm cần câu cơm đều nhận thức được điều này và lạm dụng các chiêu trò để câu view, bất chấp các chuẩn mực đạo đức khiến chính cộng đồng mạng lên tiếng. Theo một số đơn vị sản xuất nội dung, trong tất cả các tiêu chí câu view hoặc hướng dẫn cách câu view trên YouTube, chất lượng nội dung luôn được đặt lên hàng đầu, mang đến lượng viewổn định. Tuy nhiên, các clip trên mạng xã hội như Facebook, YouTube có lượt xem cao thường là về giải trí hoặc những chuyện giật gân, độc, lạ. Đó là lýdomàcác kênh của YouTuber mới nổi thu hút lượt view cao thường tìm những chiêu trò khai thác vào yếu phảncảmlặpđi lặp lại sẽđược trẻ em coi là bình thường nên nhiều bạn cùngbắt chước. Do đó, video trên mạng đang tác độngđếnđịnhhướngcủagiới trẻ”. Theo khảo sát của Viện nghiên cứu phát triển bền vữngvàTổchức cứu trợ trẻem quốc tế, tạiViệtNam, hơn66% trẻ em có thể tiếp cận kết nối internet; và 43% trẻ em tiếp cận mạng internet từ 30 phút đến 1 tiếng/ngày. Mỗi ngày YouTube, Facebook đăng tải hơn 500 giờ clip, video lên mạng xã hội và điều này cho tố “độc”, “lạ” thậm chí có tính giật gân. Đơn cử như chiêu trò“thử thách”thả dao từ trên cao đầy nguy hiểm mà kênh YouTuber NTN từng làm và bị phụ huynh phản đối gay gắt. Một số clip phản cảm khác lại hướng dẫn thắt cổ, nhảy xuống dòng nước chảy siết… Hậu quả đã xảy ra trên thực tế khi vào trung tuần tháng 10/2020, một bé gái 5 tuổi tại TPHồChí Minhđã tử vong khi bắt chước trò chơi treo cổ trên Youtube. “Thuốc độc” từ thế giới mạng đã gián tiếp giết chết đứa trẻ. PGS.TS Trần Thành Nam - chuyên gia tâm lý, trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: Những video, clip cung cấp kỹ năng, kiến thức cần thời gian suy ngẫm nên kén người xem, trong khi những clip giải trí với yếu tố hài hước, lạ và thậm chí phản văn hóa lại dễ thu hút nhiều lượt view, đặc biệt là hướng tới đối tượng trẻ em, thanh thiếu niên. Về mặt tâm lý, đây là lứa tuổi vị thành niên đang tách khỏi bố mẹ và tìm kiếm thông tin trên mạng. Bên cạnh đó, trong thực tế, các hoạt động vui chơi ít nên càng “đẩy” các em lên mạng. Đối tượng này chưa có kinh nghiệm nên không biệt đâu là thật giả, dẫnđếnnhiềuhậu quả. Cũng theo ông Thành Nam,“Trẻ emxemvideo hàng ngày sẽ tác động đến suy nghĩ, phát ngôn và làm theo là điều xemnghe. Nhữngđiều Thế giới ảo có Các ứng dụng trên điện thoại di động và độ thoáng của mạng xã hội đang tạo điều kiện cho nhiều người có thể làm clip, video. Nhưng với xu hướng câu view kiếm tiền, ngày càng nhiều video có nội dung không lành mạnh, thậm chí phản cảm, bạo lực tác động tiêu cực suy nghĩ, hành vi và định hướng của giới trẻ. VIỆT ĐAN Ảnhminhhọa. Tràn lan các clipvôbổ, độc hại trên các nền tảng chia sẻ video và mạng xãhội, những người sản xuất nội dung gầnnhưbất chấp các chuẩnmực đạođức, chủ yếudùng các chiêu trò để câuview (lượt xem) và tăng lượng theodõi để kiếmlợi nhuận.