Ngày Nay số 251

11 NGAYNAY.VN UNESCO Số251 - ThứNăm, ngày 3.12.2020 Xây dựng hồ sơ Yên Tử trình UNESCO công nhận là di sản thế giới Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) đã có văn bản gửi UBND 3 tỉnh Quảng Ninh, Hải Dương và Bắc Giang về việc triển khai xây dựng hồ sơ khoa học quần thể di tích và danh thắng Yên Tử (Quảng Ninh, Bắc Giang và Hải Dương) trình UNESCO công nhận là di sản thế giới. C ụ thể, Bộ VH-TT&DL đề nghị UBND 3 tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang và Hải Dương tiếp tục triển khai, thực hiện các ý kiến của Bộ VH-TT&DL tại côngvănngày19/12, đồng thời thống nhất nội dung hồ sơ; kế hoạch xây dựng hồ sơ; tiếnđộ, quy trình triểnkhai Hồ sơ đề cử. Bộ VH-TT&DL đề nghị Sở VHTT tỉnhQuảngNinh chủ trì, phối hợp với SởVH-TT&DL các tỉnh Bắc Giang, Hải Dương và Cục Di sản văn hóa, Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VH-TT&DL) tiếpthuýkiếncủaBanChỉ đạo để khẩn trương hoàn thiện Kế hoạch xây dựng hồ sơ khoa học quần thể di tích và danh thắng Yên Tử (Quảng Ninh, Bắc Giang vàHải Dương) trình UBND 3 tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang và Hải Dương xem xét, phê duyệt, báo cáo Bộ VH- TT&DL. Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử mà các tỉnh dự kiến trình UNESCO bao gồm Khu di tích và rừng quốc gia Yên Tử (Quảng Ninh), Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử (tỉnh Bắc Giang) và Khu di tích lịch sử - vănhóa Côn Sơn - Kiếp Bạc (tỉnhHải Dương). Sau khá nhiều các hội nghị, hội thảo bàn về việc xây dựng hồ sơ trình UNESCO, các chuyên gia cho rằng nên nghiên cứu xây dựng theo 3 tiêu chí 3, 5 và 6 theo Công ước của UNESCO để trình UNESCO. Cụ thể, tiêu chí 3 quy định phải có là một bằng chứng độc đáo hoặc duy nhất hoặc ít ra cũng là một bằng chứng đặc biệt về một truyền thống văn hoá hay một nền văn minh đang tồn tại hoặc đã biến mất. Tiêu chí đề cập tới một ví dụ tiêu biểu về sự định cư của con người hoặc một sự chiếm đóng lãnh thổ mang tính truyền thống và tiêu biểu chomột hoặc nhiều nền văn hóa, nhất là khi nó trởnêndễ bị tổn thươngdưới tác động của những biến động không thể đảo ngược được. Trong khi đó, tiêu chí 6 phải yêu cầu phải gắn bó trực tiếp hoặc cụ thể với những sự kiện hoặc truyền thống sinh hoạt với các ý tưởng, hoặc các tín ngưỡng, các tác phẩmvăn học nghệ thuật có ý nghĩa nổi bật toàn cầu. Tuy nhiên, theo GS.TS Trương Quốc Bình, Ủy viên Hội đồng di sản văn hóa quốc gia, nguyên Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, không nhất thiết phải đề xuất nhiều tiêu chí vì chỉ cần đáp ứng 1 trong 10 tiêu chí là có thể trở thành di sản thế giới. Mặt khác, khi đã xác định loại hình di sản văn hóa thì chỉ đề xuất việc xem xét các tiêu chí văn hóa mà không đề xuất những tiêu chí về tự nhiên như chỉ dành cho các di sản hỗn hợp giống như Tràng An. Ngoài những giá trị lịch sử văn hóa đã được khẳng định, theo GS Bình, quần thể di tíchYênTử còn có thếmạnh về cảnh quan sinh thái. Đây là vùng đại diện tiêu biểu của cảnh quan sinh thái trên địa bàn của cả 3 tỉnhQuảngNinh, Hải Dương và Bắc Giang bởi ở đó tích hợp đầy đủ các yếu tố địa hình đặc trưng rừng núi, trung du, đồng bằng và biển. Sự đa dạng các yếu tố tự nhiên, tất yếu dẫn đến sự đa dạng văn hóamà tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo Thiền tông, phong tục tập quán, tục trò, tín ngưỡng, lễ hội cổ truyền là những biểu hiện sinh động. A.N. H ội đồng Điều phối Quốc tế của Chương trình Con người và Sinh quyển (MAB) của UNESCO đã thông qua kết quả Giải thưởng các Nhà khoa học trẻ năm2020. Sáu nhà khoa học trẻ nhận giải thưởng năm2020 bao gồm: 1. Radisti Ayu PRAPTIWI (Indonesia): Dự án tìm hiểu tác động của biến đổi khí hậu đến các dịch vụ hệ sinh thái văn hóa ở các vùng biển nhiệt đới thuộc Khu dự trữ sinh quyển Taka Bonerate Kepulauan Selayar. 2. Babajide Charles FALEMARA (Nigeria): Dự án định giá kinh tế của các loài cây nhiệt đới và tiềm năng hấp thụ carbon trong đất dưới hình thức các dịch vụ hệ sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu ở Khu dự trữ sinh quyểnOmo. 3. Opeyemi ADEYEMI (Nigeria): Dự án đánh giá và lập bản đồ quan tâm của cộng đồng đối với các dịch vụ sinh thái trong Khu dự trữ sinh quyển Omo. Một cách tiếp cận để tăng cường quản lý bền vững khu dự trữ sinh quyển và thúc đẩy sinh kế của người dân. 4. Sandra DELFIN DE LEON (Cuba): Dự án nuôi, nhân giống và hỗ trợ sinh sản san hô đá để nghiên cứu phục hồi rạn san hô. 5. LaureTHIERRYDEVILLE D’AVRAY (Philippines) : Dự án ảnh hưởng của các rạn san hô nhân tạo đối với cộng đồng cá và lợi ích kinh tế xã hội tiềmnăng của chúng, một nghiên cứu tại Khu dự trữ sinh quyển Palawan. 6. Lolanda-Veronica GANEA (Romania): Dự án thiết kế các chiến lược hiệu quả để thực hiện mạng lưới du lịch sinh thái trong khu vực Kênh Sfântu Gheorghe thuộc Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sôngDanube. Kể từ năm 1989, Chương trình MAB đã trao giải thưởng trị giá 5.000 USD mỗi năm nhằm khuyến khích các nhà nghiên cứu trẻ thực hiện các dự án về hệ sinh thái, tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học nhằm hỗ trợ các Mục tiêu Phát triển Bền vững. Khu dự trữ sinh quyển là các khu vực thúc đẩy các giải pháp sáng tạo để phát triển bền vững và đóng vai trò là phòng thí nghiệm của các ý tưởng và thực hành tốt về bảo tồn đa dạng sinh học. Mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển thế giới bao gồm 714 địa điểm ở 129 quốc gia. Các khu dự trữ được quản lý bởi Chương trình MAB, chương trình tiênphongchoý tưởngphát triển bền vững. QUỲNHHOA (theoUNESCO) Vinh danh 6 nhà khoa học trẻ 2020 với những nghiên cứu về hệ sinh thái