Ngày Nay số 252

10 NGAYNAY.VN Số252 - ThứNăm, ngày 10.12.2020 CHUYÊNĐỀ: SẮCMÀUBÓNGTỐI BẮC HIỆP Từ máy đánh chữ tới dán nhãn dữ liệu Phải mất nhiều lần hẹn, PV Ngày Nay mới gặp được anh Đoàn Đức Đan, Chủ tịch Hội người Mù huyện Tiền Hải (tỉnh Thái Bình). Lý do hóa ra là anh bận vướng Hội thi Tin học toàn quốc, không có thời gian rảnh. Đây là lần thứ hai anh Đan tham dự hội thi này, lần đầu anh thi theo diện hội viên trẻ. AnhĐan kểmìnhđammê máy móc công nghệ từ nhỏ, bé thì thích nghe đài, lớn thì rất thích sử dụng máy tính, smartphone, những thiết bị thông minh này như một cầu nối giúp anh có thêmđôi mắt trong cuộc sống. Năm1997, Đoàn Đức Đan thuộc thếhệhọc sinhđầu tiên tham gia mô hình học hòa nhập (đưa học sinh khiếm thị học cùng với học sinh bình thường) của Hội người mù Thái Bình.Ngày đó, học sinh khiếm thị đều trả bài cho các thầy / cô bằngmáy đánh chữ. Có lẽ đó cũng là điều kiện thuận lợi cho việc học máy tính sau này. Vì bàn phímmáy đánh chữ cũng không khác nhiều so với bàn phím máy tính. Năm 2006, anh được Hội người mù Thái Bình cử đi học lớp tin học văn phòng do Hội người mù Việt Nam tổ chức. “Ở đây, anh được học những kiến thức cơ bản về máy vi tính và mọi thứ chỉ thực sự thay đổi khi có internet”, anh Đan hồi tưởng và nói vẫn nhớ cảm giác vui sướng khi biết phía sau bàn phím kia là cả một thế giới mới đang chờ anh khámphá. Sau khi hoàn thành khóa học tin học cơ bản cho người khiếm thị, anh Đan được tỉnh Hội tin tưởng giao cho dạy vài khóa đào tạo ở Thái Bình. “Nghề dạy tin học này ngẫm ra cũng không hề bền vững, vì chỉ sau 4-5 khóa là đã hết sạch học viên”, anh Đan trầm ngâm. “Tôi lại phải xoay sang làm thêm tẩm quất, dẫu sao đây cũng là nghề có thu nhập cao. Những việc như làm tăm, đồ thủ công không còn có thể đảm bảo đời sống cho người khiếm thị”. Đầu năm 2020, anh Đan được nghe về một công việc mới mà anh coi là bước đột pháđểgiải quyết bài toánviệc làmchongười khiếmthị, đó là dán nhãn dữ liệu. “Trước đó tôi cũng chưa từng biết đến nghề dán nhãn dữ liệu, nghe xong là phải Google ngay, hóa ra công việc này trên thế giới đã có từ lâu. Nôm na là phân loại dữ liệu âm thanh cho hệ thống trợ lý ảo AI tiếp nhận rồi tự học”, anh Đan hào hứng giải thích. “Công việc này thực sự rất phù hợp với người khiếm thị, bởi chỉ cần một chiếc máy tính hay điện thoại, cùng khả năng nghe vốn đã là ưu điểm, chúng tôi có thể dễ dàng làm việc này”. Nếu so với nghề tẩmquất, thì dán nhãn dữ liệu cũng cho thu nhập không kém mà lại không mất chi phí đi lại. Có thể thời gian đầu, chưa quen với nguồn giữ liệu, bỡ ngỡ với công cụ hỗ trợ nên thời gian làm việc sẽ phải nhân thêm gấp rưỡi thì mới đảm bảo được thu nhậpnhư người bình thường làm 8 tiếng/ ngày”, anhĐan chỉ ra. Dự án tiên phong InLab Theo số liệu của Tổng Cục Thống kê trong giai đoạn 2016-2017, cả nước có 6,2 triệu người khuyết tật (chiếm 7,06% dân số), trong đó có 1,03 triệu người khiếm thị. “Hiện tại, trên cả nước có khoảng 9.000 người khiếm thị biết sử dụngmáy vi tính và điện thoại thông minh, trong đó có khoảng 7.000 sử dụng thành tạo. Công nghệ thông tin là phương tiện hết sức nhãn thông tin”(Information Labeling - InLab). Theo bà Hoàng Thị Bích Hạnh, Trưởng nhóm nghiên cứu dự án InLab, ý tưởng gốc cho dự án xuất phát từ chính nhu cầu của người khiếm thị cùng khả năng thao tác thiết bị điện tử của họ. “Tận mắt chứng kiến khả năng của người khiếm thị, chúng tôi đã hình thànhnên ý tưởng xây dựng một công cụ để giúp họ thamgia vào công việc dán nhãn dữ liệu – vốn là một trong những công đoạn quan trọng của ngành công hữu hiệu giúp người khiếm thị sinh hoạt, học tập, làmviệc thuận lợi, nhanh chóng và hiệu quả hơn”, ông PhạmViết Thu, Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, cho biết. Cuối năm 2019, Viện Công nghiệp Phần mềm và Nội dung sốViệt Nam (NISCI) đã phối hợp với Hội người mù Việt Nam và các doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia nghiên cứu trong nước và quốc tế khởi động dự án “Xây dựng công cụ phần mềm hỗ trợ người khiếm thị kiếm sống bằng nghề dán Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đã mở ra nhiều cơ hội cho người lao động, và trong vòng xoáy đó, không ít người khiếm thị đã nhanh chóng nắm bắt, đặt nền móng cho một ngành nghề hoàn toàn mới, một nghề mà trước đó rất nhiều người khiếm thị không thể tưởng tượng ra mình có thể làm được. Dán nhãn dữ liệu - nghề mới thời Lễ khai giảng lớpđào tạonghềdánnhãndữ liệu thôngquaphầnmềmInlab. HoàngThị BíchHạnh,Trưởngnhómnghiên cứudựán InLab. AnhĐoànĐức Đan–học viên khóa 1 lớp đào tạonghề dánnhãndữ liệu thôngqua phầnmềm Inlab.