Ngày Nay số 252

NGAYNAY.VN 18 KHOAHỌC-MÔITRƯỜNG Số252 - ThứNăm, ngày 10.12.2020 n Phát minh xóa tan nỗi cô đơn trongmùa đông? Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Gifu, Nhật Bản đã phát minh ra“My Girlfriend inWalk”- một thiết bị giúp mô phỏng trải nghiệm nắm tay bạn gái khi bạn vẫn lẻ bóng. Thiết bị bao gồmmột bàn tay robot tiên tiến hoàn chỉnh với máy tính siêu nhỏ, cảm biến áp suất, động cơ, bộ làm nóng phim và vật liệu mềm giống da, cũng như một ứng dụng điện thoại thông minh đồng hành. Sự ấm áp của bàn tay được tái tạo với sự trợ giúp của máy làm nóng phim, một miếng vải ẩm được kẹp giữa bàn tay robot và lớp phủ gel chảy ra chất lỏng qua các lỗ nhỏ trên vật liệu giống như da. n Quạt tự động quay theo người dùng. Kỹ sư phần mềm Nate Oelke và Aj Sakher ở Mỹ đã chế tạo ra quạt Following Fan có thể quay theo khi người dùng di chuyển. Dù trông giống một chiếc quạt cây thân thép, cánh nhôm bình thường, thực chất Following Fan còn gắn thêm một camera giữa lồng quạt.Thuật toán thị giác máy tính chạy trên một vi xử lý tích hợp sẽ phân tích video từ camera này, phát hiện vị trí của những người trong video. Hệ thống chọn người đứng gần camera nhất, điều khiển quạt quay sang trái hay phải khi người này di chuyển. Người dùng cũng có thể thiết lập Following Fan ở chế độ Tĩnh hoặc Quay truyền thống với ba tốc độ gió khác nhau. n Đeo khẩu trang chống dịch, nghe được 8 ngôn ngữ. Startup Donut Robotics của Nhật Bản đã phát triển một loại khẩu trang thông minh. Chiếc khẩu trang thông minh có màu trắng, cùng kích cỡ với khẩu trang tiêu chuẩn. Nó có khả năng kết nối với điện thoại di động và máy tính bảng thông qua bluetooth để chuyển lời nói thành tin nhắn văn bản, thực hiện cuộc gọi và khuếch đại giọng nói của người đeo. Hệ thống có thể dịch giữa tiếng Nhật và tiếng Trung, tiếng Hàn, tiếng Việt, tiếng Indonesia, tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp. PV (tổng hợp) V iệc tiết kiệm điện cho khoa học và hiệu quả đang đặt ra ngày càng cấp bách đối với mọi thành phần kinh tế xã hội, trong bối cảnh Việt Nam đang khai thác nhiều nguồn năng lượng như thủy điện, điện than, điện khí và điện năng lượng tái tạo như gió, mặt trời, sinh khối, điện từ chất thải rắn... song vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung. Theo các chuyên gia, muốn tìm câu trả lời toàn diện cho bài toán phát triển bền vững ngành năng lượng, chúng ta cần phải quay trở lại tiếp cận từ tận gốc của vấn đề, đó là nhu cầu năng lượng từ tất cả các hoạt động của nền kinh tế sẽ quyết địnhđến việc đáp ứngbằng các nguồn cung khác nhau để duy trì cân bằng cung – cầu nhằm đảmbảo an ninh năng lượng cho phát triển. Nếu nhu cầu năng lượng điện càng tăng cao thì việc huy động, khai thác các nguồn năng lượng giá cao và gây nhiều tác động đến môi trường là việc làm khó tránh khỏi. Lâu nay, Việt Nam đã tích cực triển khai các giải pháp về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó có việc sử dụng năng lượng điện, bằng các quy định của Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả từ năm 2010 và các chính sách, chương trình hỗ trợ thực hiện. Việc sửdụnghiệuquả, tiết kiệm năng lượng được triển khai rộng trên mọi hoạt động tiêu thụ năng lượng như: Lĩnh vực công nghiệp được đánh giá có mức tiêu thụ năng lượng cao nhất (trên 43% - năm2015) đã triển khai nhiều giải pháp hiệu quả năng lượng như sử dụng, thay thế các thiết bị điện, nhiệt có hiệu suất cao, cải tiến nâng cao hiệu suất, tối ưu hóa quá trình sản xuất. Lĩnh vực dân dụng mới mức tiêu thụ cao thứ hai là (khoảng 27% - năm 2015), bằng các giải pháp như thay thế bóng đèn tiết kiệm điện, sử dụng điều hòa không khí, tivi, tủ lạnh, quạt điện, thiết bị đun nấu bằng điện có hiệu suất cao, tiết kiệmđiện… Trong giai đoạn từ nay đến năm 2025, các giải pháp về sử dụng năng lượng tiết kiệmvà hiệuquả sẽ đónggóp tiết kiệm từ 5-7% tổng nhu cầunăng lượngquốc gia và sẽ đạt khoảng 8-10% vào năm 2030 là những mục tiêu mà Thủ tướng Chính phủ đã giao trong Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 củaViệt Nam. Để các mục tiêu này có thểđạt đượcđòi hỏi phải cósự tíchcực, chủđộng thamgiavà luôn duy trì thực hiện các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả, tiết kiệm của tất các cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và từng người dân. Các giải pháp về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả chắc chắn vẫn là giải pháp căn cơ, ưu tiên và hiệu quả nhất góp phần phát triển bền vững ngành năng lượng của Việt Nam. Chẳng hạn, với các hộ gia đình, tiết kiệmđiện thể hiện qua việc lựa chọn và sử dụng các thiết bị điện có dán nhãn tiết kiệm năng lượng (nhiều sao hơn, tiết kiệm hơn), sử dụng đèn LED thay thế đèn sợi đốt, sử dụng điều hòa nhiệt độ inverter,… Thay đổi thói quen sử dụng điện như: Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng (rút phích cắm ra khỏi ổ điện); Sử dụng máy điềuhòa không khí ở chế độ hợp lý… Đối với khối các doanh nghiệp sản xuất, bố trí kế hoạch sản xuất hợp lý, hạn chế vận hành các thiết bị tiêu thụ công suất điện lớn (như máy nghiền, máy nén khí, máy bơm... vào giờ cao điểm), không để các thiết bị điệnhoạt động không tải; Lắp đặt thêm các máy biến tần cho hệ thống máy nén, điều hòa công nghiệp, quạt gió, mô tơ có công suất lớn trong dây chuyền sản xuất... Đầu tư, cải tiến, thay thế dần các thiết bị cũ, lạc hậu, hiệu suất thấp bằng các thiết bị, công nghệ có hiệu suất cao và tiết kiệm điện… Đối với khối các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ, công sở, văn phòng, trường học, xây dựng các mô hình văn phòng xanh, phòng làmviệc hiệuquả năng lượng, thiết kế không gian làm việc theo hướng tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên thay vì sử dụng đèn điện, thông gió tự nhiên thay vì việc phải sử dụng hệ thống quạt hoặc điều hòa không khí... TUẤN LINH TIN& TIN Đâu là lời giải chobài toán phát triểnbềnvững ngànhnăng lượng? Trong 15 năm qua, nhu cầu về điện của Việt Nam có tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 9,5%/năm và sẽ vẫn tiếp tục tăng khoảng 8,0%/ năm trong giai đoạn từ nay đến năm 2030.