Ngày Nay số 255-256-257

17 NGAYNAY.VN MUÔNMÀUCUỘCSỐNG Số255+256+257 - ThứNăm, ngày 31.12.2020 Với lòngmênghiêncứu, tìmtòi vànhữngđónggóp to lớncủamìnhđối với nghềdệt lụa, Nghệnhân ưu túPhanThị Thuậnđãnhậnđượcnhữngphần thưởngcaoquý làcácBằngkhencủa: TWHội Nông dânViệtNam, Hội Người cao tuổi ViệtNam; Hội Di sảnvănhóaViệtNam; Giải thưởng100phụnữViệt Namtự tin tiếnbước; ghi danhSáchvàngsáng tạo ViệtNam. Đặcbiệt năm2020, nữnghệnhânvinh dự là1 trong10cánhânxuất sắcđượcHội LHPNTW trao tặngGiải thưởngPhụnữViệtNam. lực để thành lập Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức. Và bà đãmạnh dạnmở lối đi mới cho ngành dâu tằm tơ Việt Nam khi dùng chính con tằm làmthợ, cho con tằmđan tấm kén phẳng để làm chăn bông tơ tằmcủaViệt Nam. Lý giải về điều này, nữ nghệ nhân cho biết:“Con tằm trực tiếp dệt lụa và không qua thợ như trước đây. Xuất phát từ việc tôi muốn thi đua với nước ngoài - trong khi nước ta phải nhập chăn bông tơ tằm; đồng thời lại bánnguyên liệu sang để nước ngoài sản xuất. Tại sao ta không tự làm? Ý nghĩ cần phải thi đua sản xuất đã hình thành. Thêmvào đó, nghề dệt lụa đã trở thành máu thịt, thành hơi thở nên tôi đã quyết tâm sẽ làm bằng được sản phẩm chăn bông tơ tằm. Và tôi đã thành công…” Quy trình làm thợ của con tằmnói thì đơn giản nhưng là một chặng đường dài và rất gian nan. Con tằm tạo thành tấm kén phẳng; sau đó đun tẩy chuội tấm kén trong 3,5 tiếng cho xốp. Bông tơ tằm nhẹ, thông thoáng, rất tốt cho sức khỏe- ấm mùa đông và mát mùa hè. Bí quyết của điều này nằm ở việc đầu tư thời gian, công sức để tìm và hàng rất thích sản phẩm lụa do con tằm tự dệt. Và giá trị cốt lõi của việc cho con tằm tựdệt khôngchỉ ở sợi tơ, chăn, các sản phẩm tơ tằm mà còn ở việc tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người nông dân nhàn rỗi; rộng hơn là lưu giữ nghề truyền thống của cha ông, của quê hương”- nghệ nhân Phan Thị Thuận nói. Đến nay, nghệ nhân Phan Thị Thuận đã dạy nghề, truyền nghề cho vài trăm nghìn người nông dân có nhu cầu và khát khao gắn bó với nghề không chỉ ở địa bàn huyện Mỹ Đức mà còn ở các địa phương khác trên cả nước như: Nghệ An, Bảo Lộc (Lâm Đồng)… Người nông dân nuôi tằm 20 ngày, để con hiểu vòng đời, tính cách, nề nếp sinh hoạt của con tằm; biết đến lúc nào tằm nghe mình, chomình điều khiển, ra yêucầuđểnó làmtheo. Người nông dân không có điều kiện kinhtếmuamáymóchiệnđại; tìm người thợ giỏi lại rất khó khăn. Vậy là bà“đào tạo”chính con tằm làm thợ. Năm 2012, nghệ nhân đã đăng ký bằng Độc quyền sáng chế hữu ích cho ý tưởng trên. Ý tưởng này trở thành Đề tài sáng tạo kỹ thuật nhà nông 2016 và được trao giải Nhất. Cùng năm đó, nghệ nhân Phan Thị Thuận cùng điều tuyệt vời do bà tạo nên trong nghề dệt lụa cũng được đưa vào Sách vàng Việt Nam. “Tôi luônyên tâmsẽgiữvà phát triển được nghề vì khách tằm dệt nên những tấm kén phẳng làm chăn. Tằm sau khi rút sợi trở thành nhộng. Con nhộng đó lại trở thành mặt hàng bán cho người dân làm thực phẩm. Muốn có thực phẩm sạch đòi hỏi con tằm phải được ăn lá dâu sạch; trước đó lá dâu lại phải được trồng sạch, người nông dân sạch, không gian sạch.... Vô hình trung, việc nuôi tằm dệt lụa còn có ý nghĩa trong việc gìn giữ và bảo vệ môi trường xanh- sạch- đẹp. Tơ sen- hồn cốt Việt Cuối năm 2016, trong một lần về công tác tại huyện Mỹ Đức, ĐBQH Trần Thị Quốc Khánh có định hướng và gợi ý phát triển tơ sen ở huyện Mỹ Đức. Nhìn đám ruộng trũng quanh năm ngập nước, không cấy lúa được sẽ chuyển sang trồng sen, nghệ nhân Phan Thị Thuận thấy đó chínhlànhiệmvụ, là việc mình cần làm ngay. Tháng 1/2017, nữ nghệ nhân bắt tay vào nghiên cứu làm tơ sen. Cuối năm 2017, bà đã làm được sản phẩm khăn lụa tơ sen. Lụa tơ sen bền, chắc, đã được kiểm nghiệm và có đặc tính khác hẳn lụa tơ tằm. Khi quàng, khăn tơ sen áp vào người sẽ thoang thoảng hơi sen- mùi hương thuần khiết và thanh cao, rất quý. “Khi làm lụa tơ sen, tôi nghĩ đến đức Phật đang nhấc chân lên bông hoa sen nở. Hoa sen nở giữa hồ nước nhờ sợi tơ sen. Tôi làmtơ senđểđất nướcViệt Nam, ngành tơ lụa Việt Nam có thêm tơ sen. Từ làm tơ sen, người lao động nông nhàn có việc, đó là rút sợi tơ từ cuống sen.Vậy làngười laođộngquê hương tôi có thêm việc làm, thêmthu nhập. Năm2018, tôi cho ra đời khăn tơ sen 100%. Năm 2019, Thủ tưởng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc có giao đích danh tôi làm khăn lụa tơ sen để Ban đối ngoại Trung ương mang làm quà tặng khi tham dự Hội nghị Thượng đình G20. Chiếc khăn tơ sen thêu bông hoa sen làm quà tặng đó được dệt từ những sợi tơ sen- lấy từ cuống sen trồng ở cánh đồng sen huyện Mỹ Đức. Niềm tự hào trong tôi rất đỗi lớn lao…”- Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận bộc bạch. Dệt lụa tơ sen rất cầu kỳ, yêu cầu kỹ thuật cao nhưng đây là sản phẩm rất quý, cũng là điểm nhấn thu hút khách hàng và khích lệ lòng say mê sáng tạo của nghệ nhân dệt lụa tơ sen. Thêm dấu ấn khác biệt nữa, các sản phẩm lụa Phùng Xá là sản phẩm thô, dệt tay, thêu tay, làm theo lối thủ công truyền thống kết hợp một số kỹ thuật hiện đại. Màu sắc của các sản phẩm lụa Phùng Xá cũng rất đặc biệt, được chế tác hoàn toàn tự nhiên từ các loại lá chứ không sử dụng màu công nghiệp nên bền màu, nhìn rất khác biệt. Đến nay, lụa Phùng Xá được khách hàng trong và ngoài nước biết đến, tin yêu bởi những sản phẩm như: chăn, khăn, gối, lụa trơn, lụa hoa (tơ tằm); tranh lụa, khăn lụa, lụa thô, lụa thổ cẩm (tơ sen); sợi đũi, vải xốp...- nữ nghệ nhân tự hào giới thiệu. n NghệnhânPhanThịThuận cẩn thận chămchút từngnong tằm Tôi luôn yên tâm sẽ giữ và phát triển được nghề vì khách hàng rất thích sản phẩm lụa do con tằm tự dệt. Và giá trị cốt lõi của việc cho con tằm tự dệt không chỉ ở sợi tơ, chăn, các sản phẩm tơ tằmmà còn ở việc tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người nông dân”. Nghệ nhân Phan Thị Thuận