Ngày Nay số 258

NGAYNAY.VN GÓCNHÌN 15 cao và nguy cơ xung đột hạt nhân cận kề. Nhưng cũng tại khu vực Trung Đông, hy vọng về một “trạng thái bình thường mới” hòa bình và hữu hảo trong năm 2020 vừa qua cũng đã được nhen nhóm lên với các thỏa thuận hòa giải giữa Israel và nhiều quốc gia trong thế giới Arab. Thỏa thuận đầu tiên đạt được hồi tháng 8, với việc Các tiểuvươngquốcArab thống nhất UAE đồng ý công nhậnnhànước Israel đểđổi lại cam kết từ người Do Thái tạm thời sẽ không sáp nhập vùng lãnh thổ Bờ Tây. Sau UAE, Bahrain, Sudan và Morocco cũng tiếp bước đặt bút ký vào thỏa thuận. Trong vai trò trung gian, chính quyền của Tổng thốngMỹDonaldTrump coi thỏa thuận Abraham là thành tích đối ngoại rực rỡ của mình do thỏa thuận này đã bước đầu phá vỡ vòng bao vây đã tồn tại hơn nửa thế kỷ qua của thế giới Arab đối với Israel. Thỏa thuận Abraham nhen nhóm lên hy vọng về một “trạng thái bình thường mới”đầy tươi sáng và tích cực ở khu vực Trung Đông, khi người Do Thái có thể chung sống hòa bình và hợp tác bên cạnh người Arab. Tuy nhiên, “trạng thái bình thường mới” này cũng sẽ có những mảng màu tối tăm. Thỏa thuận Abraham đã bỏ qua vấn đề cốt lõi trong các nỗ lực tạo lập hòa bình cho khu vực Trung Đông - đó là cuộc xung đột Israel - Palestine. Người Palestine hoàn toàn bị gạt ra khỏi kế hoạch hòa bình mới này, khiến cho thành công của thỏa thuận Abraham cũng đồng nghĩa với sự sụp đổ của giải pháp hai nhà nước mà cộng động quốc tế trong hàng chục năm qua đã dày công xây đắp. Một dân tộc bị đẩy đến đường cùng sẽ phản kháng và tác động đến tương lai Trung Đông như thế nào là điều không dễ dự liệu. Tại châu Á, năm 2020 cũng cho thấy một “trạng thái bình thường mới” đang hình thành mà cốt lõi là sự trỗi dậy của Trung Quốc. Trung Quốc không còn là một quốc gia “ẩn mình chờ thời” mà đã sẵn sàng đối đầu mạnh mẽ với các quốc gia đối thủ. Trên mặt trận ngoại giao, các quan chức nước này khoác lên mình bộ da “sói chiến binh”, sẵn sàng công kích thẳng thừng bất cứ quốc gia và cá nhân nào họ cho rằng có hành vi bôi nhọ Trung Quốc. Hồi tháng 4, Trung Quốc đã trả đũa việc Australia kêu gọi điều tra về nguồn gốc đại dịch COVID-19 bằng việc phát động một cuộc chiến thương mại với nước này. Đến giữa tháng 6, quân đội Trung Quốc đụng độ và hạ gục 20 binh sĩ Ấn Độ tại khu vực biên giới tranh chấp giữa hai quốc gia. Vài tuần sau đó, Bắc Kinh áp dụng luật an ninh quốc gia mới tại Hồng Kông. Và cho đến cuối năm, thành công của Trung Quốc trong việc khống chế đại dịch COVID-19 và kích thích kinh tế đã tiếp thêm niềm tin cho Bắc Kinh rằng nước này đã giành phần thắng trước phương Tây. Năm 2021 tới, thế giới có thể sẽ phải thích nghi với một “trạng thái bình thường mới” với một Trung Quốc mạnh bạo và sẵn sàng đối đầu hơn nữa. Ở một chiều ngược lại, một “trạng thái bình thường mới” đang hình thành trong suy nghĩ và quan niệm của người dân trên toàn thế giới về cường quốc hàng đầu thế giới - nước Mỹ. Nếu phải chỉ ra một sự kiện làm suy yếu hình ảnh nước Mỹ nhất trong năm qua thì đó không gì khác ngoài cuộc bầu cử tổng thống 2020. Đây là một cuộc bầu cử mà cử tri Mỹ đã dành nhiều tâm huyết: Tỉ lệ bỏ phiếu lên tới 66,7% - mức cao nhất kể từ năm 1900 trở lại đây, và số người bỏ phiếu sớm cao gấp hai lần số người bỏ phiếu trong ngày bầu cử - cũng là một kỷ lục chưa từng có trong lịch sử. Tuy nhiên, khi nhớ đến cuộc bầu cử này, người ta sẽ ít nhớ đến những kỷ lục hơn là những lùm xùm chính trị và pháp lý diễn ra sau đó. Lần đầu tiên trong lịch sử, một tổng thống Mỹ đương nhiệm khăng khăng không chấp nhận kết quả bầu cử và yêu cầu kiểm phiếu lại tại nhiều bang, đưa ra nhiều cáo buộc về gian lận bầu cử trên diện rộng, tiến hành các vụ kiện nhằm lật ngược kết quả bầu cử, liên tục đưa ra những thuyết âmmưu về sự suy đồi của nền chính trị và tư pháp Hoa Kỳ. Những nỗ lực này không đem lại nhiều kết quả tích cực cho ông Donald Trump, nhưng hậu quả tiêu cực đối với uy tín và hình ảnh của nước Mỹ thì đã thấy rõ. Niềm tin về một nền dân chủ hoàn thiện nhất của thế giới bị xói mòn, thay vào đó là hình ảnhmột nước Mỹ đầy rẫy tham nhũng và tiêu cực không khác gì những “quốc gia trồng chuối” ở phía nam châu Mỹ. Nước Mỹ sẽ mất nhiều thời gian và nỗ lực để khắc phục những tổn thất về niềm tin này, và quá trình đó có thể sẽ diễn ra rất lâu sau khi cuộc bầu cử tổng thống 2020 đã đi qua. n Trạng thái “bình thường mới” là gì? Cuộcsuythoáikinhtếtoàncầunăm2007-2008,bắtnguồntừcuộckhủnghoảng tàichínhởMỹtừnăm2007vàbùngphátmạnhvàocuốinăm2008,baogồmsựđổvỡ hàngloạtcủahệthốngngânhàng,tìnhtrạnghạnchếtíndụng,sụtgiáchứngkhoán, mất giá tiền tệ quymô lớn tại Mỹ và nhiều nước Châu Âu. Năm2010, các chuyên gia thếgiới không trôngđợi tìnhhình sẽhồi phụcbình thườngmà chuyểnbiến sangmột trạng tháimới, khác lạhơn. Họgọi đó là “Newnormal”, tức “Bình thườngmới”. Năm 2020, đại dịch COVID-19 xảy ra toàn cầu, tạo nên cuộc khủng hoảng đa chiều, tác động đến nhiều ngành nghề khác nhau, cuộc sống vật chất lẫn tinh thần củaconngười.Từđó,thuậtngữtrạngthái“bìnhthườngmới”cũngđượcsửdụngrộng rãi đểnói đếnmột thứbất thườngnhưng lại trởnênbình thường sauđó. “trạng thái bình thường mới” Bầu cửTổng thốngMỹ khiếnngười dânnước này thêmchia rẽ.