Ngày Nay số 258

NGAYNAY.VN VĂNHÓA 58 Thiết tha với những con trâu lá đa, lá mít thuở thiếu thời, kiến trúc sư, họa sĩ, nhà điêu khắc Nguyễn Trường Giang (ĐH Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội) bắt tay làm nghệ thuật bằng cách “tạc” nên những con trâu vừa quen vừa lạ giữa lòng thành phố. Anh từng “tạc” con trâu cao hơn 2 mét như một minh chứng hùng hồn kể cho con trẻ thời nay về câu chuyện tuổi thơ của ông bà, cha mẹ chúng năm xưa. Tác phẩmNguyễnTrườngGiang trong triển lãmSolo cánhân tại Đại học Kiến trúcHàNội do tậpđoàn IRDcủaPháp tài trợ liênkết vớiViệnĐào tạo vàhợp tác quốc tế trườngĐHKiến trúcHàNội. Trâubẩy sắc cầuvồng - ý tưởngvềmột thànhphố tuổi thơbẩy sắc cầuvồng. T ự nhận mình nặng lòng với đồng quê, suốt trong nhiều năm gắn bó với nghệ thuật, con trâu luôn là nguồn cảm hứng bất tận với người nghệ sĩ“lắmchiêu”này. Kéo trẻ con khỏi ti vi, điện thoại Nhà điêu khắc, KTS Nguyễn Trường Giang tâm sự: “Trẻ con ngày nay có quá nhiều đồ chơi, quá nhiều thứ để chơi nên ít được ra ngoài vui thú với thiên nhiên. Chắc chắn rất nhiều em bé không biết con trâu lá đa, lá mít là thế nào. Thậm chí nhiều bé còn không biết thế nào là con trâu. Trong khi đó, đây là một phần văn hóa truyền thống. Tôi muốn làm thế nào đó để giúp ông, bà, bố, mẹ kể lại câu chuyện của tuổi thơ cho các con thông qua hình tượng các tác phẩm con trâu”. Trong tâmtrí người nghệ sĩ này, tuổi thơ là quãng đời hồn nhiên, trong trẻo với những món đồ chơi tự làm, với cỏ cây, thiên nhiên và tiếng nghé ọ quen thuộc của con trâu giữa cánh đồng mênh mông, xa thẳm. Tuổi thơ là những ngày vui đùa hoàn toàn trong thế giới tự nhiên, không sử dụng tivi, điện thoại như “guồng máy công nghiệp” như hiện nay. Một trong số đó là hình ảnh con trâu (nghé ọ) được làm từ lá đa, lá mít mà bố mẹ, anh chị, bạn bè… kiến trúc sư Nguyễn Trường Giang tự tay làm năm xưa. “Bạn có nhớ không, cả vườn lá rụng phải tìm được lá nào to nhất, đẹp nhất, xanh mướt để làm con trâu đẹp nhất thi đấu với nhau. Trẻ con chúng tôi thời xưa, không ai là không biết làm những chú trâu từ lá đa, lá mít. Với 2 sợi cỏ, sợi rơm hoặc dây nhỏ là đã có thể làm thành con trâu giật giật và kêu “nghé ọ” thú vị. Tôi nhớ hình ảnh bên gốc cây đa hoặc gốc cây mít, cả lũ trẻ thơ cùng tranh nhau tìm lá, làm trâu và chơi đánh trận giả, hò hét tưng bừng. Đó là kí ức tuổi thơ của hàng triệu người Việt Nam đi ra từ chốn làng quê, không bao giờ phai mờ” - nghệ sĩ Nguyễn Trường Giang hồi tưởng. Trước KTS Nguyễn Trường Giang, không phải là không có nghệ sĩ nào quan tâm đến con trâu, tạc tượng trâu, vẽ tranh trâu… nhưng anh thích khai thác câu chuyện con trâu lá mít. Anh bảo, anh có khoảng thời gian ở lâu chốn thôn quê, anh “ngấm” văn hóa làng quê đến mê muội. Ở quê, con trâu bao giờ cũng được người nông dân nâng niu, dắt đi cũng đi trước, đi cày cũng đi trước. Con trâu là đầu cơ nghiệp. Còn với anh Giang, con trâu là đầu ý tưởng. Sau khi vào trường Mỹ thuật công nghiệp, hình tượng con trâu “bám” lấy anh cả lúc tỉnh lẫn lúc mơ, thấm thoát đã 7-8 năm. Nguyễn Trường Giang tha thiết với con trâu vì tậu trâu quan trọng và thấm thía như chuyện dựng nhà, gả vợ… chốn làng quê. Một trong những tài sản đầu tiên của làng quê, thứ tài sản khổng lồ thời xưa, không thể thay thế. Điều nữa, ở vùng quê trẻ con chơi với nhau rất vui, không có đồ chơi, không có ti vi, không có điện thoại… Con trâu đi vào các tác phẩm của Nguyễn Trường Giang như Con trâuđi vào các tácphẩmcủa NguyễnTrường Giangnhưmột ýniệmkhóphai mờvềmộtmiền kí ức tuổi thơdữ dội và trong trẻo. Con trâu làmđầu... ý tưởng VIỆT ĐAN - VIỆT KHÔI