Ngày Nay số 266

NGAYNAY.VN VĂNHÓA 18 Số266 - ThứNăm, ngày 18.3.2021 Thành phố bị lãng quên Từng là thủ đô của đế chế Arakan hùng mạnh, sự nổi tiểng của Mrauk U lan truyền tới tận châu Âu và trở một thành phố phương Đông tráng lệ dưới mắt nhìn của người phương Tây. Khi thành phố Mrauk U phát triển, nhà vua cùng những cư dân giàu có đã xây dựng nhiều ngôi đền và chùa đạo Phật. Đến thế kỷ thứ 18, nơi đây đã trở thành một trong những địa điểmgiao thương sầm uất nhất về các mặt hàng như gạo, ngà voi, nhựa cây, ngựa, gia vị, vải vóc. Các thương gia hầu hết đến từ Ấn Độ, Ba Tư và cả Ả Rập. Tuy nhiên, trải qua nhiều năm biến cố lịch sử, giờ đây Mrauk U không còn sự sầm uất của một thủ phủ như trước đây. Thế nhưng từng con người, ngôi đền, bức tường, viên gạch tại Mrauk U vẫn quyến rũ du khách một cách kỳ lạ. Theo những dữ liệu cổ, thành phố Mrauk U có khoảng 6.342 ngôi đền lớn nhỏ khác nhau, nhưng do điều kiện thời tiết nên hầu hết các ngồi đền đã hư hỏng nặng và biến mất. Những gì còn sót lại của thành phố là những công trình được làm từ gạch đá. Một số chuyên gia tin rằng Mrauk U là biểu tượng của thành tựu nghệ thuật và kiến trúc, chỉ đứng sau Bagan (kinh đô cổ của Myanmar nằm dọc theo dòng sông Irrawaddy) nơi đang có nhiều đền, chùa, bảo tháp dày đặc nhất thế giới. Không còn là thủ phủ hùng mạnh như trước đây, Mrauk U vẫn giữ được cho mình một nét đẹp tự nhiên đơn sơ nhưng hùng vĩ. Cựu Tổng Thư ký Liên hợp quốc Kofi Annan cho rằng, Mrauk U như một tấm gương phản chiếu rõ ràng nhất bề dày lịch sử và văn hóa của bang Rakhine. Với tham vọng soán ngôi các kỳ quan thế giới, ông Kofi Annan đề xuất Chính phủ Myanmar nên “tiếp tục hợp tác với UNESCO và các đối tác quốc tế khác để đảm bảo Mrauk U đủ điều kiện là Di sản Thế giới”. Việc có tên trong danh sách Di sản Thế giới của UNESCO (như được trao cho Bagan gần đây) sẽ mang lại cho Mrauk U sự công nhận và tầm nhìn quốc tế, từ đó giúp tăng cường phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Tiến trình Myanmar đề cử Mrauk U lên phía UNESCO để trở thành di sản thiên nhiên thế giới đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo bạn bè quốc tế. Du lịch Myanmar cần hòa bình Với tham vọng đưa thành phố bị lãng quên này trở lại thời hoàng kim nhưng xung đột kéo dài nhiều năm qua trong khu vực đang có nguy cơ phá hoại các di tích, cũng như ảnh hưởng đến tiến trình trở thành di sản văn hóa thế giới. Không chỉ cư dân của Mrauk-U, mà cả các nhà khảo cổ học cũng lo ngại về tác động của các cuộc giao tranh diễn ra trong thị trấn cổ. Các cuộc giao tranhgiữa lực lượng quân đội Myanmar và nhóm vũ trang địa phương đã làm hư hại một số tòa nhà di sản khảo cổ của thị trấn. Hơn một nghìn ngôi chùa, đền thờ và bảo tháp vốn đã bị bào mòn theo thời gian cũng bị tác động của đạn pháo. Nhiều ngôi đền cổ có những vết nứt không thể đứng vững trước các rung chấn của đạn pháo. Khin Than, chủ tịch Nhóm Mrauk U Heritage Trust cho biết: “Thiệt hại do giao tranh bên trong các khu vực di sản khảo cổ là không thể khắc phục được. Tôi lo ngại rằng những kho báu khảo cổ này sẽ không thể tồn tại nếu bị nã pháo hay némbom. Người dân địa phương sống bên trongkhukhảocổcũngmuốn hòa bình và ổn định. Không ai muốn chiến tranh”. Không chỉ ngăn trở hành trình đưa di sản Mrauk U ra Hòa bình - điểm tựa bảo tồn Thị trấn Mrauk U nằm ở phía bắc bang Rakhine của Myanmar từng được mệnh danh là “thành phố vàng” vang tiếng đến tận châu Âu. Dấu ấn của thời gian cùng với xung đột khu vực đang biến Mrauk U trở thành “thành phố ma” hay “thành phố bị lãng quên”. Hành trình nhọc nhằn của Myanmar đưa di sản này có tên trong Danh sách di sản văn hóa thế giới của UNESCO cũng đang bị đe dọa bởi xung đột và bất ổn khu vực. ANH ĐỨC