Ngay Nay so 268

NGAYNAY.VN UNESCO Số268 - ThứNăm, ngày 1/4/2021 7 C am kết Toàn cầu về Nền Kinh tế Nhựa Mới kéo dài 7 năm đã đi được nửa chặng đường. Mặc dù đã đạt được một số tiến bộ nhất định, UNEP và các đối tác nhận thấy vẫn cần quyết liệt hơn nữa trong công tác thực thi những biện pháp hạn chế ô nhiễm rác thải nhựa. Con người đang xả 300 triệu tấn rác thải nhựa vào các hệ sinh thái mỗi năm, gây tắc nghẽn cả đường bộ lẫn đường thủy, làm ô nhiễm biển, gây hại cho động vật hoang dã và cuối cùng là gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng. Để ngăn chặn làn sóng ô nhiễmnày, UNEP và Quỹ Ellen MacArthur đã vận động các nhà hoạch định khu vực công và tư cam kết xây dựng một nền kinh tế nhựa tuần hoàn, một nền kinh tế mà nhựa được tạo ra để tồn tại lâu dài và được tái sử dụng - không còn bị vứt bỏ sau một lần sử dụng. Cam kết có liên quan đến các sản phẩmvàmô hình kinhdoanhmới, cũngnhư các hệ thống tái chế và ủ phân hữu cơ được nâng cao. Trong báo cáo tiến độ được công bố vào cuối năm ngoái, đã có sự cải thiện đáng kể trên nhiều thông số so với cùng kỳ năm2019: • Số lượng các bên ký kết, bao gồm các nhà sản xuất nhựa, các tổ chức tài chính và chính phủ, đã tăng 25%, lên đến gầnmức 500 đơn vị. • Những tiến bộ đáng kể: Hàm lượng tái chế của bao bì nhựa đã tăng 22%; 81% khu vực tư nhân và 100% các chính phủ đã cam kết sẽ có lộ trình loại bỏ các loại bao bì nhựa, bao gồm PVC, túi nilon và ống hút dùngmột lần. • 56% các bên ký kết đã hoặc đang phát triển các chương trình thí điểm để thử nghiệm các mô hình tái sử dụng trong chuỗi giá trị của mình. Trong vòng 50 năm, sản lượng nhựa đã tăng hơn 22 lần và khoảng 180 tỷ USD đã được đầu tư vào các cơ sở sản xuất chỉ trong thập kỷ qua. Trong khi đó, đại dịch COVID-19 toàn cầu đã khiến nhu cầu và sản xuất khẩu trang y tế, găng tay và kính bảo hộ bằng nhựa tăng vọt. Nhiều chính sách nhằm hạn chế các sản phẩm nhựa dùng một lần đã bị đảo ngược. Khu vực tư nhân chiếm tỉ lệ lớn trong các đơn vị ký kết Camkết toàn cầu. Các chuyên gia cho rằngmột trongnhững đóng góp có giá trị nhất của khu vực này là cung cấp cho các chính phủmột khuôn khổ để phát triển các tiêu chuẩn cho nền kinh tế nhựa tuần hoàn, trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất và dịch vụ đặt ra mục tiêu kéo dài tuổi thọ của vật chất, và loại bỏ tác động tiêucựcđếnmôi trường. Bà Tania Bishara, Bộ Môi trường Chile cho biết: “Kể từ khi ký kết Cam kết Toàn cầu, chúng tôi thực hiện các sáng kiến hướng tới chuyển đổi mối quan hệ với nhựa và hợp tác với các bên từ khu vực tư nhân, xã hội dân sự, các thành phố và học viện để phát triển lộ trình kinh tế tuần hoàn”. Kết hợp các công cụ chính sách để thành công Trong khi Quỹ Ellen MacArthur theo dõi sự tiến bộ trong khu vực tư nhân, UNEP đã và đang hỗ trợ 20 chính quyền cấp quốc gia, địa phương và thành phố đã thamgia Camkết toàn cầu để phát triển các chính sách hạn chế ô nhiễm rác thải nhựa. Bà Cristina Helena Fabris Pinheiro, một quan chức thành phố Sao Paolo, Brazil, cho biết: “Cam kết này không thể thiếu đi sự tham gia của cấp địa phương”, đặc biệt là trong việc thực thi các khuôn khổpháp lý vềviệcgiảmthiểu và không tạo ra các sản phẩm nhựa sử dụng một lần. Điều đó bao gồm các quy định của thành phố cấm phân phối ống hút nhựa và đồ nhựa dùng một lần cho các cơ sở thương mại. Tại Copenhagen, các quan chức thành phố đã ra lệnh hạn chế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần tại các sự kiện thể thao lớn diễn ra trong thành phố, như Euro Cup vào năm2021. Các chính sách này sẽ đặt trách nhiệm chung về thời gian tồn tại của sản phẩm nhựa cho nhà sản xuất nhựa và những tác nhân khác trong chuỗi cung ứng, thay vì đặt gánh nặng lên người dùng. Các nhà sản xuất cần có động lực thiết kế ra được sản phẩmcó thể được tái sử dụng lại trong nền kinh tế, thay vì bị thải bỏ, cũng như là một phương tiện để chúng quay trở lại thành sản phẩm mới hoặc có mục đích sử dụng mới. Tất cả mới chỉ là khởi đầu Báocáotiếnđộchỉ rõrằng vẫn còn một chặng đường dài phía trước. COVID-19 đã bộc lộ thêm những mặt hạn chế của nền kinh tế. Nhu cầu tăng cao đối với hộp đựng thực phẩm mang đi và màng bọc thực phẩm - hầu hết không thể tái chế - và việc đảo ngược các chính sách hạn chế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần làmđau đầu các nhà đấu tranh chomôi trường. Thế giới nhiều khả năng không đạt được các mục tiêu năm 2025 của Cam kết toàn cầu. Báo cáo cho biết, tiến độmở rộng khả năng tái chế của bao bì nhựa và chấmdứt nhu cầu sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần vẫn còn quá chậm. Hơn nữa, sự chênh lệch về tỷ lệ tiến bộ giữa các bên ký kết rất rõ ràng. Bà Tonda (UNEP) khẳng định: “Khi nói đến ô nhiễm rác thải nhựa, chúng ta không giới hạn ở bất cứ khu vực nào. Chúng ta cần một cách tiếp cậnchungđối với việc tiêu thụ và sản xuất nhựa không bền vững và hành động mang tính chuyển đổi ở mọi cấp độ. Quan hệ đối tác và chủ nghĩa đa phương sẽ đóng vai trò rất quan trọng”. n Những bước tiến của thế giới trong chiến dịch chống rác thải nhựa Từ năm 2018, Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) đã hợp tác với Quỹ Ellen MacArthur để giải quyết một trong những “chất gây nghiện” nguy hiểm nhất thế giới: nhựa sử dụng một lần. QUỲNH HOA ( theoUNEP ) Nhữngngười phụnữphân loại rác thải nhựađể tái chế tại bãi rácDandora, Nairobi, Kenya. Ảnh: DuncanMoore / UNEP.