Một trongnhữngđiềucần quan tâmvà thựchiện là tạo rasựcânbằnggiữaHạ LongvàquầnđảoCát Bà. Trongđó, với kinhnghiệm làdi sản từgần3 thập niên trước,môhìnhquản lý tại VịnhHạLongđãcó sựđúc rút, trưởng thành quanhiềugiai đoạn, có nền tảngvữngchắc trong việc khai thác và thựchiện nhữnghướngdẫnvềquản lý củaUNESCO. Trongkhi đó, phíaCát Bàcònkhá non trẻ trongcác công tác triểnkhai tạimột khudi sản thếgiới. Hạ Long vôi nhô lên trên mặt biển. Cảnh trí ngoạn mục không bị tác động của các đảo có thảm thực vật che phủ, hồ nước mặn, đỉnh nhọn núi đá vôi với các vách dựng đứng nhô lên trên biển. Sự kết hợp giữa của núi rừng và biển đảo giúp Vịnh HạLong -QuầnđảoCát Bà trở thành một khu vực tiêu biểu, có mức độ đa dạng sinh học cao tại châu Á khi sở hữu 7 hệ sinh thái biển - đảo, nhiệt đới, cận nhiệt đới liền kề, kế tiếp nhau phát triển bao gồm: hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới nguyên sinh; hệ sinh thái hang động; hệ sinh thái rừng ngập mặn; hệ sinh thái bãi triều; hệ sinh thái rạn san hô; hệ sinh thái đáy mềm; hệ sinh thái hồ nước mặn. Các hệ sinh thái này đại diện cho các quá trình sinh thái và sinh học vẫn đang tiến hóa và phát triển, thể hiện qua sự đa dạng của các quần xã động thực vật. Di sản được xem là bảo tàng địa chất lộ thiên rộng lớn, chứa đựng những di sản với giá trị nổi bật toàncầu, nơi chứng kiến những thay đổi đặc trưng trong lịch sửphát triểncủaTrái Đất. Vùng biển Hạ Long - Cát Bà gồm nhiều hệ tầng trầm tích lục nguyên và cacbonat, có tuổi từ nguyên đại Cổ sinh đến Tân sinh. Nhiều hệ tầng trầm tích ở khu vực này chứa đựng các vết tích cổ sinh vật dưới các dạng hóa thạch khác nhau, trong đó có những nhóm ngành động, thực vật đã tuyệt diệt hoặc gần như tuyệt diệt… Với 1.133 hòn đảo đá vôi muôn hình, muôn vẻ (775 đảo đá vôi thuộc Vịnh Hạ Long và 358 đảo đá vôi thuộc Quần đảo Cát Bà) được bao phủ bởi thảm thực vật phong phú trên mặt nước lấp lánh màu ngọc bích, Vịnh Hạ Long - QuầnđảoCát Bà hiện lênnhư một bàn cờ bằng đá quý; nước non trùng điệp, thanh bình; những bãi cát trắngmịn, tinh khôi. Sởhữu khu rừng trên biển lớn nhất Việt Nam với diện tích hơn 17.000 ha cùng các hệ sinh thái đa dạng, Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà còn là điểm cư ngụ của 4.910 loài động thực vật trên cạn và dưới biển, trong số này có tới 198 loài thuộc Danh lục Đỏ IUCN, 51 loài đặc hữu. Diện tích rừng nguyên sinh vào khoảng 1.045,2 ha trên đảo Cát Bà là một trong những nhân tố quan trọng làm nên giá trị sinh thái và đa dạng sinh học của khu vực đề cử. Quản lý chung hay riêng? Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà là di sản thiên nhiên đầu tiên trải dài qua hai tỉnh thành của Việt Nam được ghi danh. Chính vì vậy, đã có nhiều thách thức nảy sinh ngày từ trước tiếng gõ búa của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO. Một trong số đó phải kể đến việc Việt Nam chưa có tiền lệ, cơ chế chính sách về quản lý, khai thác chung di sản. Chia sẻ về vấn đề này, ông Lê Khắc Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết trong quá khứ, UNESCO đã từng định trả lại hồ sơ xét duyệt bởi trong quá trình khảo sát, họ nhận thấy sự phối hợp chưa tốt giữa hai địa phương. Để giải quyết sự thiếu tin tưởng này, Hải Phòng và Quảng Ninh đã phải đưa ra những văn bản, minh chứng hai địa phương đã có những hợp tác nhất định trong vấn đề an ninh, du VịnhHạ Long. lịch, bảo vệ cảnh quan khu vực Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà. Theo ông Nam, chính sự đồng thuận giữa hai địa phương là mấu chốt để UNESCO thông qua hồ sơ công nhận di sản thiên nhiên thế giới. Có thể nói, việc không gian di sản đã được mở rộng là điều đáng mừng trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của hình thức du lịch di sản. Dù vậy, một trong những điều cần quan tâm và thực hiện là tạo ra sự cân bằng giữa Hạ Long và quần đảo Cát Bà. Trong đó, với kinh nghiệm là di sản từ gần 3 thập niên trước, mô hình quản lý tại Vịnh Hạ Long đã có sự đúc rút, trưởng thành qua nhiều giai đoạn, có nền tảng vững chắc trong việc khai thác và thực hiện những hướng dẫn về quản lý của UNESCO. Trong khi đó, phía Cát Bà còn khá non trẻ trong các công tác triển khai tại một khu di sản thế giới. Hai tỉnh thành cần có sự thống nhất cao để tránh tình trạng cạnh tranh, nảy sinh mâu thuẫn và phát triển mất cân bằng. Bình luận về nguy cơ phát triển mất cân bằng giữa hai khu vực, ông Phạm Hải Quỳnh, Viện trưởngViện Phát triển du lịch châu Á (ATI), cho biết: hai khu vực nằm cạnh nhau, sở hữu giá trị tương đồng. Trên quan điểm của khách hàng hay các đơn vị lữ hành, giữa hai điểm đến có dịch vụ tương đồng, họ sẽ chọn nơi có chi phí rẻ hơn. “Vấn đề này tạo ra sự mất cân bằng, công bằng trong hoạt động ở Hạ Long và Cát Bà. Tôi hy vọng rằng cả hai bên sẽ có thống nhất chung cho hoạt động ở Hạ Long và Lan Hạ (nối Cát Bà với Hạ Long)”, ông Quỳnh nói. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có tiền lệ một di sản thế giới nằm ở hai địa phương nên mô hình quản lý vẫn là dấu hỏi. Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Trưởng khoa Du lịch học ĐH KHXH&NV, nếu không có một ban quản lý chung, sự cạnh tranh, xung đột giữa hai bên là điều khó tránh, bởi những bất cập có thể xuất hiện từ việc nối dài chuyện ngăn sông cấm chợ tới cạnh tranh điểmđến.n NGAYNAY.VN 15 DI SẢN Sốđặcbiệt
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==