Số366+367 - ThứNăm, ngày7/3/2024 lệ từ 3-7 năm một lần, các làng mới mở hội. Trong hội có các hoạt động như tế lễ, đám rước, trò diễn, đặc biệt các làng sẽ mời gánh hát về cho dân làng xem. Những năm mở hội chỉn chu, công phu là vậy, còn những năm thường người làng chỉ thực hiện tế lễ, hay còn gọi là “hội lệ”. Người dân đi dự không chỉ tham gia vào các hoạt động của hội mà luôn có sự cầu xin, dâng cúng với nguyện vọng được thần linh che chở, phùhộ suốt các tháng trong năm. Các hội phần lớn được tổ chức ở đình, nơi thờ thành hoàng làng, nhưng cũng có hội tổ chức tại không gian như chùa, đền. Từ đây, tùy cơ sở tín ngưỡng và Truyền thống đẹp của cư dân nông nghiệp Theo PGS.TS Bùi Xuân Đính, rất khó xác định thời điểm chính xác của việc tổ chức hội làng vào các tháng đầu năm diễn ra từ bao giờ. Tuynhiên có thể thấy rằng các lễ hội này đều đã có từ rất xa xưa, gắn với chu kỳ sản xuất nông nghiệp. Cụ thể ba tháng đầu năm tính theo Âm lịch là thời kỳ nông nhàn của cả cư dân đồng chiêm và đồng mùa. Hội làng được mở ra lúc này trở thành lý do để người dân đi du xuân, cầu cúng, giao lưu, vui chơi sau một chu kỳ lao động vất vả, cũng như đánh dấu một chu kỳ sản xuất mới. Cần làm rõ cách hiểu mùa xuân là mùa lễ lạt, lễ hội của người Việt. Trước hết, hoạt động cầu cúng là hoạt động diễn ra thường xuyên trong năm của các tầng lớp dân cư xã hội từ xưa đến nay. Đặc biệt với nữ giới, do sự phân biệt nam nữ xưa kia, giới này bị cấm đặt chân vào khu vực đình, nên họ thường hay lui tới các ngôi chùa để cầu bình an cho gia đình, tới các đền Mẫu để cầu tài lộc, buôn may bán đắt. Trong khi đó, nam giới thường ít đến chùa hơn, thường cầu công danh sự nghiệp, thăng quan tiến chức tại các đình, đền. Đây là một phần bức tranh tôn giáo, tín ngưỡng xưa kia của người Việt. Hội Đền Hùng, Hội Lim... Cũng không phải năm nào các làng quê cũng mở hội bởi mỗi kỳ hội như vậy rất tốn kém. Chỉ những năm “phong đăng hòa cốc” (mùa màng tươi tốt), hoặc theo Người xưa không có khái niệm lễ hội, đây là khái niệm mới xuất hiện khoảng 4 thập kỷ trở lại đây. Ngày xưa, các cụ không dùng từ lễ hội mà chỉ gọi là “hội”, “đi du hội” với Hội Gióng, Đầu nămmới là thời điểm trẩy hội đông đúc với sự xuất hiện của nhiều lễ hội lớn về quy mô tổ chức cũng như sự quan tâm của công chúng. Tuy nhiên, để những sinh hoạt truyền thống này phát huy sức sống mãnh liệt, cần sự thấu hiểu và ứng xử văn minh hơn từmỗi người dân. Cần hiểu phồn thực chỉ mang yếu tố tượng trưng, không diễn tả thực. Ngay cả hội Trò Trám, một trong những hội được đánh giá có yếu tố mạnh bạo trong điều kiện xã hội phong kiến xưa kia, thì trên thực tế các cụ cũng chỉ làm tượng trưng chứ không phải là diễn tả thực. Nhưng một số người không nghiên cứu cẩn thận, tung hô, phóng đại khiến những yếu tố phồn thực này trở thành yếu tố giật gân để thu hút công chúng. Đó là một thái độ không đúng đắn. PGS.TS Bùi Xuân Đính Vẻ đẹp nghìn đời của văn hóa Việt NGUYỆT LINH NGAYNAY.VN 2 CHUYÊNĐỀ
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==