Số366+367 - ThứNăm, ngày7/3/2024 Chủ tịch Hội đồng Biên tập: NguyễnXuânThắng Tổng Biên tập: TrầnVănMạnh PhóTổng Biên tập: NguyễnHùng Sơn, PhạmHữuQuang, LêThị Lương Thư ký tòa soạn: Nguyễn LệHằng VănphòngTổngBiên tập: Tầng 1 nhà D3, khu 7,2 ha, PhốVĩnh Phúc, Ba Đình, Hà Nội Tòa soạn: P201-202-203, Nhà B5, Khu Ngoại giao Đoàn, 298 KimMã, Ba Ðình, Hà Nội. Tel: (84-4) 22487777 - 22497777*Email: toasoan@ngaynay.vn Hotline: 096. 234. 1234 Vănphòngđại diện tại TPHCM: Lầu2-3, 58NguyễnBỉnhKhiêm, phườngĐaKao, Quận1. Số366+367 32 trang, khổ 26,5 x 34cm- In tại: Nhà inTiếnBộ GPXB: Số 335/GP-BTTTT cấpngày 23/7/2015 TẠPCHÍ Tại sân vận động Edith Kanaka ‘ole ở thị trấn Hilo (Hawaii), trong một không gian tĩnh lặng, thứ âm thanh duy nhất mà người ta có thể bắt gặp chính là giọng hát trầm bổng của Mapuana de Silva. Bà Silva, một “kumu hula” – bậc thầy dạy hula, sẽ luôn thực hiện nghi lễ “pikai” trước khi hướng dẫn các học trò luyện tập điểu nhảy hula truyền thống của người Hawaii. Theo bà Silva, các học trò của thườngsẽchútrọng luyện tập, biểu diễn và khôi phục “hula kahiko” - một điệu nhảy hula cổ xưa, từng có thời gian bịmaimột tại địaphươngnày. Những nỗ lực tập luyện ấy nhằm chuẩn bị cho mùa Lễ hội Merrie Monarch thường niên, nhằm tôn vinh Vua David Kalakaua, người được mệnh danh là “Merrie Monarch” bởi niềm yêu thích đặc biệt dành cho văn hoá, nghệ thuật. Vua Kalakaua được ghi nhận là người đã hồi sinh nhiều phong tục cổ xưa của Hawaii, đáng chú ý nhất là hula, điệu nhảy mà ông gọi là“nhịp đập trái timcủa người dânHawaii”. Lễ hội Merrie Monarch ngày nay được tổ chức với nhiềuhoạt độngđan xen, bao gồmdiễu hành và hội chợ thủ công mỹ nghệ truyền thống của người dân địa phương. Tuy nhiên, hoạt động nổi tiếng nhất và quan trọng nhất cũng lễ hội vẫn luôn là cuộc thi nhảy hula. Những người tham gia cuộc thi sẽ tranh tài theo hai nội dung chính gồm: điệu nhảy hula kahiko truyền thống và điệu nhảy hula auana hiện đại. Điệu nhảy hulu không chỉ là một loại hình nghệ thuật truyền thống, mà thậm chí còn là phương thức lưu giữ ngôn ngữ bản địa của người dân Hawaii. Các vũ công sẽ trình diễn điệu nhảy hulu được sáng tạo, biên đạo bởi các “kumu hula” sau khi họ diễngỉải bài tụngvàbài hát cổ của người Hawaii. “Ngôn ngữ chính là tiền để của một điệu nhảy hulu. Phải lưu giữ được ngôn ngữ thì những điệu nhảy hulu mới có thể tồn tại”, bà Silva chỉ rõ. Hilo vốn được biết đến là một thị trấn buồn, bị “đeo bám”bởi những trận mưa dài đằng đẵng suốt tháng năm. Thế nhưng, trong tuần lễ hội Merrie Monarch, trung tâm Hilo như “bừng tỉnh”, khi mọi con phố, khách sạn và nhà hàng luôn đông đúc, tấp nập du khách thập phương đến thamdự lễ hội. “Mùa lễ hội được xem là thời điểm tuyệt vời nhất tại Hawaii. Đó cũng chính là khoảng thời gianmànhữngai đến đây đều có cơ hội chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ về văn hoá và ngôn ngữ của người dân bản địa, thông qua những điệu nhảy hula, cũng như các phong tục truyền thống khác”, bà Desiree Moana Cruz (60 tuổi), thành viên Ban giám khảo của hoạt động diễu hành tại Lễ hội MerrieMonarch, nhấnmạnh. Trách nhiệm của những thế hệ đi sau Ông Mitch Roth, thị trưởng Hạt Hawaii tin rằng lễ hội Merrie Monarch là một điểmneo văn hóa quan trọng giúp người Hawaii tiếp tục ở lại, gắn bó với mảnh đất quê hương. “Rất nhiều người trẻ, thanh niên Hawaii đều đã rời đi. Họ sống và tìmkiếmcơ hội ở các thành phố, tiểu bang khác trong đất liền, ngay như ba đứa con của tôi cũng vậy. Có lẽ một phần vì chi phí sinh hoạt tại nơi đây quá đắt đỏ”, ông Roth (58 tuổi) giãi bày. “Chúng tôi đang cố gắng tạo mức chi phí phải chăng hơn, nhưng trước tiên nó cần bắt đầu từ việc tạo ra những việc làm chất lượng cao cho người dân”, ông Roth chia sẻ. “Trên chặng đường đó, chúng tôi cũng cần tiếp tục xây dựng chỉ giúp thị trấnphát triểnnền kinh tế, vốn chìm trong suy thoái kể từ năm 1960, mà còn đóng góp nhiều hơn thế cho cộng đồng địa phương, đặc biệt là trong quá trình khôi phục bản sắc văn hóa của người Hawaii bản địa. Theo Quỹ Đại học Hawaii, năm 1985, tại Hawaii chỉ có 32 trẻ em dưới 18 tuổi có thể nói tiếng Hawaii bản địa. Thế nhưng, đến nay, hầu hết các trường công lập ở Hawaii đều đã đưa vào giảng dạy chương trình về văn hóa, lịch sử và ngôn ngữ bản địa của vùng đất, và ‘Olelo Hawai ‘i hiện đã được coi là ngôn ngữ chính thức của tiểu bang này. “Thế hệ sau đã được nuôi dưỡngbằngngônngữmẹđẻ, nhiều người trong số họ đã sử dụng rất tốt tiếng Hawaii”, bà Desiree Moana Cruz cho biết. “Những người trẻ giờ đây biết rằng họ có trách nhiệm gìn giữ và bào tốt những nét đẹp vănhoá này. Họ không chỉ thể hiệnsự tự tin,mà cònvới niềm tự hào tuyệt đời về cội nguồn của chínhmình”. Lễ hội Merrie Monarch là một minh chứng cho sức mạnh bền bỉ của văn hóa bản địa Hawaii. Trong suốt 60 năm, lễ hội đã đóng góp vào việc phục hưng và bảo tồn ngôn ngữ, điệu nhảy và các truyền thống Hawaii. Lễ hội chính là niềm tự hào, là “ngọn đuốc tinh thần” cho người Hawaii, và cũng chính là lời nhắc nhở cho thế giới về vẻ đẹp và sự độc đáo của văn hóa Hawaii..n một môi trường đáng sống, lưu giữ văn hóa và ngôn ngữ của vùng đất để mọi người dân đều cảm nhận được sự gắn kết với nơi họ thuộc về.Và lễ hôi Merrie Monarch chính là một mảnh ghép văn hóa quan trọng trong bức tranh đó”. Xuyên suốt 60 năm qua, lễ hội Merrie Monarch không Mảnh ghép văn hóa lưu giữ “nhịp đập trái tim” Hawaii Trong60nămqua, lễhội MerrieMonarchđãđóng gópquan trọng vào việc khổi phục và gìn giữ vănhóa, ngônngữ vàbản sắc của người dânHawaii bảnđịa. NGỌC PHẠM (theoNewYork Times) Các vũ cônghula tập luyện, chuẩnbị cho lễhộiMerrieMonarch. Các hoạt độngbên lề lễhộiMerrieMonarch. Sânkhấu cuộc thi nhảy hula trong khuônkhổ lễhộiMerrieMonarch. Những người trẻ giờ đây biết rằng họ có trách nhiệm gìn giữ và bảo tồn những nét đẹp văn hoá này. Họ không chỉ thể hiện sự tự tin, mà còn với niềm tự hào tuyệt đời về cội nguồn của chính mình. Bà Desiree Moana Cruz NGAYNAY.VN 31 THẾGIỚI
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==