Sốđặcbiệt Vươn dậy bên bờ Từ bờ Nam mở rộng sang bờ Bắc Trên thế giới, có rất nhiều thành phố phát triển và nổi tiếng nhờ gắn liền với các dòng sông. Sông Hoàng Phố tạo nên điểm nhấn độc đáo cho Thượng Hải (Trung Quốc), Thủ đô Seoul nổi bật với kỳ tích sông Hàn, Thủ đô Budapest của Hungary phát triển rực rỡ và lãng mạn bên bờ sông Danube… Và Hà Nội, thành phố hơn nghìn năm tuổi, có lịch sử hình thành và phát triển gắn liền với sông Hồng cũng đang nỗ lực tạo không gian đáng sống bên dòng sông Hồng. Kiến trúc sư Trần Huy Ánh, Uỷ viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội chia sẻ, trong suốt 70 năm phát triển của Hà Nội, trong từng giai đoạn, từng bối cảnh lịch sử, bản quy hoạch nào cũng có bóng dáng sông Hồng. “Cầu Long Biên hoàn thành năm 1902, đồng thời một thị trấn nhỏ bên kia sông ra đời kèmtheomột nhàmáy hỏa xa, dân cư nội thành Hà Nội tăng đều gấp đôi sau mỗi năm, kinh tế cả xứ Bắc Kỳ thay đổi từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa xuất khẩu: Đông ra cảng Hải Phòng đi quốc tế, Bắc lên tới Côn Minh sang Nam Trung Hoa. Tuy vậy vùngquê bờBắc sông Hồng vẫn êmđềm, mặc cho bên kia sông, Hà Nội đổi thay từng ngày. Trong các bản Quy hoạch Hà Nội được thực hiện các năm1924, 1941, 1951: HàNội vẫn chỉ ở bờ Nam sông Hồng. Năm 1986, Hà Nội có thêm hai cầu Thăng Long, Chương Dương, nhưng bờ Bắc sông Hồng vẫn mờ nhạt trong quy hoạch Hà Nội. Thập kỷ 90, Hà Nội chập chững mở cửa, văn phòng, khách sạn liên doanh đầu tư nước ngoài mới xây vẫn quanh phố cũ và Hồ Tây. HàNội vẫn nhỏ bé trước sông Hồng trong trận lũ lớn hàng năm”, ông nói. “Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2020, phê duyệt năm 1998 lần đầu tiên Hà Nội mở rộng sang bờ Bắc sông Hồng, ngoài 3 cầu cũ Thăng Long, Long Biên, ChươngDương, vẽthêm5cầu mới. Sơđồmô tảdiện tíchmặt nước cây xanh lớn bao quanh các làng xómcũ. Mặc dù chưa có cây cầu nào mới bắc qua, nhưng Hà Nội đã bớt e sợ sức mạnh tự nhiên của sông Hồng và những kế hoạch khai thác đất ven sông tăng lên từ đó”, KTSTrầnHuyÁnh chobiết thêm: “Năm 2007-2009, nhà đầu tư Hàn Quốc đến Hà Nội, vẽ dự án “Thành phố sông Hồng”, đoạn đi qua nội thành dài 40km, hàng ngàn ha đất bờ bãi, nằm trong hai con đê sông Hồng, trên nền đất bãi bờ sông được vẽ thành đô thị, vườn cây quanh đô thị. Dự án dự kiến di dời 42 nghìn hộ dân (170 nghìn người) để xây hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2016. Tại hội thảo đề án xây dựng công viên văn hóa Bãi Giữa ngày 24/11/2023, đại diện Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội cho biết: “Cản trở lớn nhất trong việc hiện thực hóa Quy hoạch phân khu đô thị là các quy định đảm bảo an toàn phòng chống lũ, đê điều... Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình đề cập khu vực bãi giữa, bãi bồi không thuộc danh mục được phép xây dựng”. Có lẽ đây là nút thắt trọng yếu nên cho dù Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đã duyệt nhưng không thể tiến hành các bước tiếp theo. chỉnh trị sông Hồng làmmục tiêu hàng đầu, không chất tải công trình hai bên sông”. Mặc dù đưa ra mục tiêu là “Quy hoạch phải thuận thiên”, nhưng lại cho ra kết quả khác, cơ quan quản lý đê điều yêu cầu “thành phố (Hà Nội) xây dựng phương án phòng chống lũ trong quy hoạch phát triển Thủ đô”, nhưng trong thuyết minh Điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô (công bố tháng 11/2023) vẫn không có nội dung này và thừa nhận: “Khu vực hành lang hai bên sông Hồng được xác định theo Quy hoạch phòng chống lũ hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2007 đang chưa phù hợp với Quy thành phố bên sông trị giá hơn 7 tỷ USD. Dự án chưa kịp thực hiện thì Hà Nội mở rộng địa giới hành chính (tháng 8/2008) và bắt tay lập Quy hoạch mới… Sau đó, một phần dự án được đưa vào quy hoạch chung thành phố”. Sau 15 năm mở rộng Hà Nội (2008-2023), nhiều đô thị mới ra đời ở phíaTây, bờ Nam sông Hồng, đồng thời các bảnvẽquyhoạchcũngđãbắt đầu hướng bút về phía Đông, bờ Bắc sông Hồng… Theo đó, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đề cập tới mô hình phát triển thành phố hai bên sông Hồng. Phát triển Hà Nội thành thành phố hai bên trục xanh sông Hồng cũng là mong muốn của đông đảo các tầng lớp nhân dân Thủ đô nói riêng và nhân dân cả nước nói chung. Sông Hồng phải an toàn trước bão lũ mới có thể thành Thành phố Sáng tạo KTS Trần Huy Ánh bày tỏ quan điểm: “Đầu năm 2020, đại dịch COVID lan ra toàn cầu, Hà Nội đóng cửa chống dịch. Trong thời khắc đặc biệt ấy, mọi người bình tâm suy nghĩ về cái mạnh yếu của Hà Nội, của đất nước và mơ tới một ngàymai bình yênđể lập trình cho tương lai. Đại dịch qua đi, Hà Nội tái khởi động Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng với định hướng “theo nguyên tắc thuận thiên, lấy phòng chống lũ và Tháng 9/2024, cơn bão số 3 (Yagi) tràn qua Hà Nội, nước sông Hồng lại một lần nữa dâng cao. Thủ đô nghìn năm văn hiến vốn là thành phố ven sông lại căng mình chống lũ, và tiếp tục “vươn dậy” để phát triển bền vững. PHƯƠNG ĐAN Làng xómbênbờ sôngHồngmùa lũ1971 vàQuy hoạchHàNội năm1993. NGAYNAY.VN 12 ĐỔIMỚI - PHÁTTRIỂN
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==