Tháng 1/2025, công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo DeepSeek của Trung Quốc đã phát hành một chatbot có thể cạnh tranh với các công ty hàng đầu trong ngành như Chat-GPT o1 của OpenAI và Claude của Anthropic. Mã của chatbot này là mã nguồn mở và miễn phí. Không còn sự kiểm soát của những gã khổng lồ công nghệ nữa, giờ đây, bất kỳ ai có ý tưởng và kết nối Internet đều có thể“triệu hồi”trí thông minh của máy móc để giải quyết vấn đề, viết mã máy tính hoặc nghĩ ra điều gì đó hoàn toànmới. Kết quả là gì? Việc tích hợp AI vào mọi thứ như giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông, kê đơn thuốc, tư liệu khám phá khoa học… có khả năng sẽ diễn ra nhanh hơn. Dù tốt hay xấu, AI chính là tương lai của chúng ta. Trí tuệ nhân tạo được xây dựng để mô phỏng các quá trình suy nghĩ của con người - cácmô hìnhmới có thể chứa Theo các phân tích của các chuyên gia, AI tạo ra đã xâmnhậphoàn toàn vàohoạt động xuất bản khoa học. Các nhà khoa học đã sử dụng các công cụ AI để giải mã các cuộn giấy La Mã cổ đại và diễn giải giao tiếp của động vật. Những chiến thuật như vậy có thể giúp con người đạt được sự vĩ đại mà trước đây không thể đạt được trong các lĩnh vực như Toán học hoặc nói chuyện với các nền văn minh ngoài hành tinh cách xa hàng năm ánh sáng. Một tương lai được định nghĩa bởi trí tuệ nhân tạo vẫn còn rất nhiều thách thức. Ngành công nghiệp phải đối mặt với nhu cầu năng lượng và nước khổng lồ. Và, như nhà kinh tế học đoạt giải Nobel Joseph E. Stiglitz lưu ý, nếu không có sự điều tiết của thị trường, thì sự đổi mới công nghệ không được thiết lập quản lý sẽ ảnh hưởng đến phúc lợi xã hội. Chúng ta hãy xem AI có biến đổi nền văn minh của con người theo hướng tốt hay xấu! n tới một nghìn tỷ kết nối điện giống như các khớp thần kinh và chạy trên mạch được thiết kế để hoạt động giống như não người. Các hệ thống AI được đào tạo trên toàn bộ Internet - hàng triệu trang web, bài đăng trên mạng xã hội, bài đánh giá, công thức nấu ăn và diễn đàn... Những dữ liệu đó, chạy qua các thuật toán thống kê, đã giúp các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nắm vững ngôn ngữ của con người. Nhưng LLM không có khả năng lý luận cao hơn, trí nhớ, nhận thức không gian hoặc vô số các kỹ năng khác. Những khả năng đó là cơ sở cho một mục tiêu vẫn chưa đạt được: Trí tuệ nhân tạo tổng quát. Mặt hạn chế nữa là LLM được lập trình để tự đào tạo ở chế độ ẩn, nên phần lớn những gì diễn ra bên trong các mô hình này là một hộp đen ngay cả với những người tạo ra chúng. Chatbot có xu hướng tạo ra thông tin từ hư không hoặc đưa ra lời khuyên y tế cực kỳ nguy hiểm. Một lĩnh vực được gọi là AI có thể giải thíchđã xuất hiệnđể giúp các nhà khoa học khám phá cách chatbot “suy nghĩ”. Không thể phủ nhận, AI đang nhanh chóng xuất hiện trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Một số thành phố của Hoa Kỳ đang thử nghiệm các mô hình AI để cải thiện lưu lượng giao thông. Các hệ thống AI theo dõi thói quen mua sắm của người dùng để đặt giá sản phẩm được cá nhân hóa. Một số mô hình tư vấn về đầu tư tài chính, mặc dù tỷ lệ thành công của chúng thấp. Các“tác nhân”AI có thể sớm hoạt động như những người đại diện của con người trên web, chọn sách và đồ tạp hóa và lập kế hoạch du lịch phù hợp với sở thích của người dùng. Vì các chatbot được đào tạo dựa trên dữ liệu cá nhân của hàng triệu người - mà không được phép trong hầu hết các trường hợp - nên chúng sao chép các thành kiến của con người, thường theo những cách có lợi và cả hại. PHƯƠNG LY (Theo Scientic American) n Tàng hình bằng vật liệu đặc biệt. Tại một sự kiện về siêu khoa học ở Trung Quốc, ông Chử Quân Hạo, nhà vật lý hồng ngoại của Trung Quốc đã trình diễn khả năng tàng hình khiến đôi chân của ông biến mất với sự trợ giúp của một loại vật liệu ma thuật có tên “Cách tử dạng thấu kính” (hay lưới dạng thấu kính), khiến khán giả trầm trồ thán phục. Vật liệu này gồm các hàng thấu kính lồi hình trụ nhỏ, khiến ánh sáng khúc xạ đều đặn có quy luật. Mỗi thấu kính lồi hình trụ nén vật thể phía sau thành một dải mỏng, khiến nó dường như vô hình, từ đó đạt được hiệu ứng tàng hình về mặt thị giác. Ông Chử Quân Hạo cho rằng, trong tương lai, cùng với sự hoàn thiện dần của công nghệ và “siêu vật liệu”, khả năng tàng hình trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng sẽ dần trở thành hiện thực. n Máy bay thương mại đạt tốc độ siêu thanh. Máy bay Mk-II Aurora phá vỡ nhiều kỷ lục khác khi trở thành máy bay siêu thanh đầu tiên do New Zealand thiết kế và chế tạo, đạt tốc độ siêu thanh 1.358 km/giờ, bay lên độ cao 20 km nhanh nhất. Đây là máy bay thử nghiệm không người lái có sải cánh 4 m và trọng lượng 200 kg. Giữa bầu trời phía trên sân bay Glentanner gần chân núi Cook/Aoraki ở New Zealand, Mk-II Aurora đạt tốc độ Mach 1,1 (1.358 km/h) ở độ cao 25.150 m. Ngoài ra, Mk-II Aurora còn thực hiện chuyến bay thứ hai sau đó 6 giờ. n Thú vị xe đạp bánh vuông. Kỹ sư người Ukraine Sergii Gordieiev đã mạnh dạn thay thế bánh xe hình tròn ở xe đạp thông thường bằng bánh xe khung vuông với phần lớn bộ phận tái chế. Loại bánh xe này không vuông hoàn toàn do những bánh răng có dạng tròn được sắp xếp dọc các cạnh cùng với 4 góc để phần lốp cao su bọc bên ngoài có thể chuyển động theo. Do đó, chiếc xe cũng không thực sự lăn qua các góc vuông. Sáng kiến này khiến nhiều người thích thú, nhưng với kiểu bánh này, việc lái xe đạp không thực sự dễ dàng và trơn tru như bánh xe tròn. PV ĐỌC NHANH Việc tích hợp AI vào mọi thứ đang diễn ra nhanh chóng trên toàn cầu. là tương lai của chúng ta AI NGAYNAY.VN 18 KHOAHỌC Số420 | ThứNăm, ngày 13/3/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==