Ngày Nay số 422

Vi nhựa đã có mặt khắp nơi: đi vào chuỗi thức ăn, tích tụ trong đại dương, bám trên những đám mây, lơ lửng trên núi, thậm chí chúng còn được tìm thấy bên trong cơ thể con người với tốc độ đáng báo động. Trong một nghiên cứu mới, nhóm các nhà khoa học của Đại học Boston đã phát hiện ra vi khuẩn tiếp xúc với vi nhựa trở nên kháng nhiều loại kháng sinh thường được sử dụng để điều trị nhiễm trùng. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với những người ở khu vực đông dân, nghèo đói như khu định cư của người tị nạn, nơi nhựa bị vứt bỏ chất đống và nhiễm trùng do vi khuẩn lây lan dễ dàng. Nghiên cứu này được công bố trên Tạp chí Applied and Environmental Microbiology. Muhammad Zaman, giáo sư kỹ thuật y sinh tại Đại học Kỹ thuật Boston cho biết: Tính đến năm 2024, ước tính có 122 triệu người phải di dời trên toàn thế giới. Theo Muhammad Zaman, sự phổ biến của vi nhựa có thể đang tạo thêmmột yếu tố rủi ro nữa cho các hệ thống y tế vốn đã thiếu kinh phí và vật chất để phục vụ người tị nạn. Gross và Zaman cho biết, bước tiếp theo trong nghiên cứu là tìm hiểu xem những phát hiện trong phòng thí nghiệm có thể áp dụng vào thực tiễn hay không. Họ hy vọng sẽ bắt đầu các nghiên cứu với các đối tác ở nước ngoài để theo dõi các trại tị nạn về vi khuẩn và virus kháng kháng sinh liên quan đến vi nhựa. Họ cũng đặt mục tiêu tìm ra cơ chế chính xác cho phép vi khuẩn bám chặt vào nhựa, vì sao ngay cả khi vi nhựa bị loại khỏi môi trường, vi khuẩn từng cư trú vẫn giữ được khả năng hình thành màng sinh học mạnh hơn trong môi trường khác. n “Thực tế có rất nhiều vi nhựa xung quanh chúng ta. Chúng xuất hiện nhiều hơn ở những nơi nghèo đói, nơi điều kiện vệ sinh bị hạn chế”. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng có 4,95 triệu ca tử vong liên quan đến nhiễm trùng kháng thuốc kháng sinh mỗi năm. Vi khuẩn gây kháng thuốc kháng sinh vì nhiều lý do khác nhau, bao gồm việc sử dụng sai và kê đơn thuốc quá mức, nhưng một yếu tố lớn thúc đẩy tình trạng kháng thuốc là môi trường vi mô - môi trường xung quanh vi khuẩn - nơi vi khuẩn và virus sinh sôi. “Nhựa cung cấp một bề mặt mà vi khuẩn bám vào và dễ dàng xâm chiếm. Khi bám vào bất kỳ bề mặt nào, vi khuẩn tạo ra một lớp màng sinh học hoạt động như một tấm khiên, bảo vệ vi khuẩn khỏi những kẻ xâm lược và giữ chúng bám chặt. Vi khuẩn có thể phát triển màng sinh học trên bất kỳ bề mặt nào. Và chúng tôi quan sát thấy rằng vi nhựa đã “bảo vệ” quá mức màng sinh học của vi khuẩn để rồi khi thêm kháng sinh vào hỗn hợp, thuốc không thể xuyên qua lớp khiên này”, Neila Gross - tác giả chính của nghiên cứu cho biết. “Chúng tôi phát hiện ra rằng màng sinh học trên vi nhựa, so với các bề mặt khác như kính, bền và dày hơn nhiều”, Gross nói thêm. Các nhà khoa học đang nỗ lực để chứng minh sự hiện diệncủanhựakhôngchỉ tạo ra bề mặt giúp vi khuẩn dễ dàng bám vào mà thực tế, chúng còn gây ra tình trạng kháng thuốc. Các nghiên cứu trước đây đã phát hiện ra rằng tỉ lệ người tị nạn, người xin tị nạn, người phải di dời cưỡngbức… có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng kháng thuốc cao hơn do sống trong các trại tập trungquá đôngđúc, khó khăn trong việc tiếp nhận dịch vụ chămsóc sức khỏe. PHƯƠNG LY (Theo Science Daily) n “Pin máu” lần đầu tiên được công bố trên thế giới. Các nhà khoa học tại Đại học Cordoba ở Tây Ban Nha đã phát triển ra cách kết hợp huyết sắc tố - thành phần chính của tế bào hồng cầu - vào pin, tạo ra một loại pin có thể hoạt động trong khoảng từ 20 - 30 ngày. Huyết sắc tố Hemoglobin là protein cung cấp cho các tế bào hồng cầu cả màu sắc đặc trưng và khả năng vận chuyển oxy. Nó là nền tảng cho cách cơ thể chúng ta hoạt động và nó cũng có mặt trong pin: chỉ 0,165 miligam huyết sắc tố giúp pin duy trì hoạt động trong 1 tháng. Đây có thể là chìa khóa cho những loại pin sử dụng trong các thiết bị được cấy bên trong cơ thể, vì . Pin hoạt động ở độ pH 7,4, rất giống với độ pH của máu. n Thảm thực vật lớn nhất thế giới rộng tới 200 km vuông. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Tây Australia và Đại học Flinders đã phát hiện cánh đồng cỏ ruy băng Poseidon (Posidonia australis) ngoài khơi Tây Australia bao phủ diện tích 200 km vuông. Toàn bộ cánh đồng phát triển chỉ từ một cây con, lan rộng bằng cách nhân bản chính mình. Do đó, đây nhiều khả năng là thực vật lớn nhất thế giới. Nhóm chuyên gia ước tính cỏ ruy băng Poseidon ở Australia ít nhất đã 4.500 tuổi. n Dùng canxi tiêu diệt tế bào ung thư. Một con đường để “xóa sổ tận gốc” các khối u trong bệnh ung thư do các nhà khoa học Trung Quốc và Hàn Quốc nghiên cứu, đó là dùng canxi diệt tế bào ung thư. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Angewandte Chemie International Edition. Ion canxi vốn đóng vai trò quan trọng trong các chức năng của tế bào nhưng có thể gây hại ở mức độ cao. Nhóm nghiên cứu đã tìm cách khiến các tế bào ung thư bị “chết ngạt” bởi canxi. Họ nhắm mục tiêu vào hai kênh canxi tự nhiên trong cơ thể, là con đường đưa khoáng chất này vào màng ngoài và mạng lưới nội chất của tế bào. Sau thành công này, các nhà khoa học hy vọng có thể tìm kiếm thêm các cách kích hoạt kênh canxi khác nhắm mục tiêu vào nhiều loại khối u ung thư khác nhau, cũng như sớm tiến tới bước thử nghiệm lâm sàng (trên người). PV ĐỌC NHANH Các nhà khoa học đang chạy đua để tìm ra những tác động khôn lường của vi nhựa trong cuộc sống, một trong số đó là sự xuất hiện của nhiều loại vi khuẩn kháng thuốc hơn. Kháng thuốc kháng sinh vì… vi nhựa NGAYNAY.VN 14 KHOAHỌC Số422 | ThứNăm, ngày 27/3/2025

RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==