nghiên cứu cho thấy hơn 60% thanh thiếu niên cảm thấy bất an khi không có điện thoại bên cạnh, phản ánh mức độ phụ thuộc đáng lo ngại. Thuật ngữ“brain rot”- suygiảmnhận thức do tiếp xúc nội dung“rác” - càng cho thấy tác động tiêu cực đến khả năng tư duy và tập trung, cản trở quá trình học tập hiệu quả”. Sựxóanhòaranhgiớiđịa lý khiến người trẻ Việt Nam phải cạnh tranh với hàng triệu tài năng toàn cầu. Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) năm 2023, tự động hóa và AI dự kiến sẽ thay thế 20% việc làm thủ công tại Đông Nam Á vào năm 2030, tạo áp lực lớn về việc nâng cao kỹ năng để duy trì sức cạnh tranh. Những vấn đề như mất an toàn dữ liệu cá nhân, vi phạm quyền riêng tư hay hành vi thiếu đạo đức trên mạng cũng đòi hỏi mỗi người phải trang bị kiến thức về bảo mật và đạo đức số. Tổng Bí thư Tô Lâm luôn nhấn mạnh, cần xây dựng đội ngũ nhân lực có ý thức trách nhiệm để bảo vệ thông tin và thích nghi với côngnghệ.Vì thế, học tập suốt đời không chỉ giúp vượt qua thách thức cá nhân mà còn là cách để mỗi người đóng góp vào sự phát triển an toàn và bền vững của xã hội số. Học tập suốt đời - Kỹ năng cần thiết để thành công Để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, học tập suốt đời cần tập trung vào việc trang bị các kỹ năng phù hợp với thời đại số, từ đó tạo nên một thế hệ công dân vừa sáng tạo vừa trách nhiệm. Tổng Bí thư Tô Lâm đã kêu gọi xây dựng nguồn nhân lực có khả năng sáng tạo và làm chủ công nghệ, thúc đẩy sự giàu mạnh của đất nước. Điều này đặt ra yêu cầu mỗi người không chỉ học để biết mà còn phải học để ứng dụng hiệu quả trong bối cảnh công nghệ không ngừng thay đổi. Trong cuộc trò chuyện với phóng viên Ngày Nay, PGS.TS Trần Thành Nam cho rằng: “Thị trường lao động hiện nay đánh giá cao tư duy phản biện và khả năng thích nghi”. Báo cáo từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2025 liệt kê 5 kỹ năng hàng đầu: tư duy phân tích (69%), khả năng phục hồi sau thất bại (67%), lãnh đạo và ảnh hưởng xã hội (61%), sáng tạo (57%) và tự nhận thức (52%). Những năng lực này đòi hỏi sự chủ động học tập và thực hành liên tục, chẳng hạn như một lập trình viên cần học cách dùng AI để tối ưu hóa mã code, vừa tiết kiệm thời gian vừa đạt hiệu quả cao. Báo cáo của LinkedIn (một trang mạng định hướng kinh doanh) năm 2024 cũng chỉ ra rằng 80% nhà tuyển dụng ưu tiên ứng viên có khả năng học hỏi nhanh và giải quyết vấn đề phức tạp, thay vì chỉ dựa vào kiến thức lý thuyết. Giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển những kỹ năng này. Phụ huynh cần tạo môi trường khuyến khích con cái khám phá, đặt câu hỏi và sử dụng công nghệ một cách lành mạnh thay vì học thuộc lòng. Nhà trường nên tích hợp năng lực số vào chương trình giảng dạy, từ việc dạy cách sử dụng AI đến giáo dục đạo đức trực tuyến, giúp học sinh hiểu về quyền riêng tư và trách nhiệm trong môi trường số. PGS.TS Nam nhấn mạnh: thế hệ trẻ cần “những ngọn hải đăng định hướng” như giáo viên và chuyên gia để không lạc lối trong biển thông tin. Nhà quản lý giáo dục nên thúc đẩy kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp để tạo cơ hội thực hành. Học tập suốt đời không chỉ là chìa khóa để mỗi người thích nghi với kỷ nguyên AI và công nghệ mà còn là nền tảng để dân tộc Việt Nam bứt phá trong thời đại số. Chỉ khi mỗi công dân sẵn sàng học hỏi và sáng tạo, đất nước mới thực sự tiến tới mục tiêu giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.n một cú “nhấp chuột” Công nghệ AI và Internet giúp thế hệ trẻ mở rộng kiến thức vượt ra khỏi rào cản địa lý. PGS.TS Trần Thành Nam PGS.TS Trần ThànhNam, PhóHiệu trưởng TrườngĐại học Giáo dục (ĐHQGHN). Thếhệ trẻ cónhiều cơhội học tập trongkỷ nguyên số (Ảnhminhhọa). NGAYNAY.VN 7 CHUYÊNĐỀ Số422 | ThứNăm, ngày 27/3/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==