Quảng bá văn hóa Việt theo cách của những người trẻ Toucher Arts là dự án văn hóa do Hiệp hội Art Space (Pháp) sáng lập từ năm 2023. Với sứ mệnh kết nối thanh thiếu niên Việt Nam và gốc Việt trên toàn thế giới, dự án quy tụ hơn 100 thành viên chính thức và nhiều tình nguyện viên, cộng tác viên đến từ 16 quốc gia. Từ năm 2023 đến nay, Toucher Arts đã thành công đưa văn hóa Việt tiếp cận tới hơn 10.000 người Pháp bằng cách kể câu chuyện về đất nước con người Việt Nam với ngôn ngữ nghệ thuật mới mẻ, biến di sản thành trải nghiệm sống động và gần gũi. Điểm nổi bật của dự án Toucher Arts chính là khả năng kiến tạomột không gian giao lưu văn hoá đa tầng, đa chiều và đa đối tượng. Các hoạt động của Toucher Arts đã thành công xây dựng được mạng lưới kết nối rộng khắp với sự tham gia của thanh thiếu niên người Việt và gốc Việt từ Việt Nam và nhiều quốc gia. Tiêu biểu là cuộc thi vẽ tranh “Rực rỡ Việt Nam” tổ chức năm 2025 đã thu hút được sự tham gia của học sinh tại 30/63 tỉnh thành phố ở Việt Nam và nhận được tác phẩm từ 17 quốc gia. Không chỉ dừng lại ở đối tượng người trẻ, các hoạt động củaToucher Arts còn lan tỏa tới các cộng đồng đa dạng như doanh nghiệp, hiệp hội người cao tuổi, viện dưỡng lão, các tổ chức văn hóa, trường học, thư viện… tại các địa phương ở Pháp. Và cũng không dừng lại ở phạm vi nghệ sĩ và khán giả, dự án đã kết nối cộng đồng bản địa Pháp, kiều bào Việt, doanh nghiệp… ở nhiều quốc gia như Pháp, Anh, Cộng hòa Séc, Việt Nam. Chính sựđa dạngnày đã giúpToucher Arts trở thành cầu nối bền vững giữa di sản Việt Nam và cộng đồng quốc tế, đóng góp trực tiếpvào sựphát triểncủa công nghiệp văn hoá. Biến bảo tồn văn hóa thành động lực sáng tạo Trong bối cảnh nhiều loại hình văn hóa truyền thống Việt Nam đang đứng trước nguy cơ mai một, chỉ còn tồn tại trên sách vở, Toucher Arts đã lựa chọn cách tiếp cận khác biệt: không “đóng khung” di sản trong lưu trữ tĩnh, mà đưa chúng trở lại đời sống qua phim tài liệu, nghệ thuật kể chuyện rối kết hợp giới thiệu tiếng Việt và văn học dân gian Việt Nam, trình diễn áo dài cùng âm nhạc đương đại... Cách tiếp cận này cho phép di sản tự“kể chuyện”một cách gần gũi, chạm tới cả những người trẻ chưa từng tiếp xúc với văn hóa truyền thống. Toucher Arts coi bảo tồn là nền tảng cho sáng tạo. Di sản chỉ thực sự sống động khi đối thoại được với hiện tại và tạo ra giá trị mới. Điều này được thể hiện qua việc ứng dụng côngnghệ thực tế tăng cường (AR) vào bộ ảnh ẩm thực Việt Nam, hay phối hợp nhạc cụ dân tộc với âm nhạc đương đại, tổ chức Triển lãm ảnh “Di sảnViệt Nam”2024 để khuyến khích giới trẻ quốc tế khám phá văn hóa bằng ngôn ngữ hình ảnh của riêng mình. Các sản phẩm giao thoa văn hóa Việt – Pháp, như hòa nhạc với dàn hợp xướng Pháp trình diễn tác phẩm Việt, các bạn Pháp tham gia trong bộ phim tài liệu về văn hóa Việt… là minh chứng cho sức sống và tiềmnăng sáng tạo của di sản. Toucher Arts đã triển khai một nguyên tắc chiến lược cốt lõi – “Bảo tồn tương tác” (Interactive Preservation), coi việc bảo tồn văn hóa không phải là quá trình một chiều, nơi nghệ sĩ hoặc tổ chức chỉ đơn thuần “mang văn hóa Việt đến giới thiệu” cho công chúngPháp,màbiếnnóthành hành trình trao đổi, tương tác và đồng sáng tạo. Người dân Pháp không chỉ là khán giả, mà trở thành người tham gia, đồng kiến tạo và đồng sở hữu sản phẩmvăn hóa. Các phương thức triển khai cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt từ mô hình “giới thiệu” sang “cùng làm”: từ những workshop làm quạt giấy Chàng Sơn, tranh Đông Hồ, trang trí áo dài giấy, pha trà truyền thống – nơi người Pháp không chỉ học kỹ năng mà còn tự tạo ra sảnphẩmcủa mình, gắn kết văn hóa Việt với ký ức cá nhân; đến việc lồng ghép tiếng nói và hình ảnh của khán giả Pháp trong các bộ phim tài liệu như Trà, Áo dài và Việt Nam hay Những bàn tay giữ lửa truyền thống, biến họ thành đại sứ văn hóa không chính thức. Các Festival Vietnamtại Lorient, Paris, Saint Công nghiệp văn hóa có động lực của sáng tạo Trong bối cảnh toàn cầu hoá, bảo tồn di sản không thể chỉ dừng lại ở việc “giữ nguyên” mà cần được tái hiện, tái sáng tạo để hòa nhập vào đời sống đương đại, trở thành một phần của chuỗi giá trị văn hóa - sáng tạo và tạo tác động tích cực tới cộng đồng. HOÀNGTHUTRANG (Nhà sáng lập Hiệp hội ART SPACE) NGAYNAY.VN 8 CHUYÊNĐỀ Số446 | ThứNăm, ngày 11/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==