Sáng tạo để phát triển bền vững Đầu tháng9/2025, tạiV-Art Space Hà Nội, một triển lãmcá nhân được dành trọn để tôn vinh nghệ thuật của họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc (1912-1997), tên tuổi tiêu biểu trong dòng chảy mỹ thuật Đông Dương đầu thế kỷ XX. Không gian trưng bày giới thiệu 40 tác phẩm và hiện vật, trải rộng từ hội họa đến thiết kế kiến trúc vànội thất.Tranhcủaôngđược đặt cạnh những sản phẩm gỗ mang thương hiệuMÉMO, tạo nên cảm giác về một lớp học công cộng, nơi người xem vừa thưởng lãm vừa có thể lần tìm cách tư duy nghề nghiệp độc đáo của cố họa sĩ. Triển lãm thu hút đông đảo giới văn nghệ sĩ Thủ đô và cả những người đang quan tâm hoặc theo đuổi mỹ thuật. Trong số đó có Nguyễn Phương Thảo (Mai Động, Hà Nội), một bạn trẻ dự định chuyển hướng sang ngành thiết kế nội thất. Thảo dừng lại khá lâu trước gian trưng bày đồ gỗ MÉMO và chia sẻ: “Tôi đến để xem cách một nghệ sĩ biến tư duy thành đồ vật, không phải để sao chép mẫu mã. Tôi muốn hiểu cách đặt vấn đề giữa công năng và tính thẩmmỹ trong cùngmột hành vi sáng tạo”. NhữngchiasẻcủaPhương Thảo không chỉ là cảm nhận riêng củamột cá nhânmà còn gợi mở những đòi hỏi thiết yếu đối với đào tạo nghề sáng tạo đương đại, đặc biệt trong lĩnh vực thiết kế nội thất. Đó là nhu cầu được dẫn dắt bởi nhữngngười có tay nghề, tinh thần làm nghề, thay vì chạy theo những xu hướng chóng vánh của thị trường. Vài năm gần đây, thiết kế nội thất nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn. Không chỉ sinh viênmỹ thuậthaykiếntrúcmà cả những người học từ khối ngành khác cũng tìmđến, bởi họ tìm thấy ở ngành này một công việc vừa ổn định vừa giàu cơ hội sáng tạo. Thiết kế nội thất cũng trở thành một từ khóa thịnh hành, phản ánh khát vọng sống tinh tế của xã hội đô thị. Hơn một thế kỷ trước, khi TrườngMỹ thuật ĐôngDương ra đời vào năm 1924, nghề thiết kế nội thất vốnđã cómột lại ở câu chuyện trang trí bề ngoài. Theo tiến sĩ Bùi Thanh Hoa, Trưởng Bộ môn Thiết kế nội thất bền vững, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội: “Thước đo để đánh giá một công trình nội thất hoàn chỉnh nằm ở hai yếu tố đồng hành. Yếu tố thứ nhất là công năng vật chất, tức tiện nghi, an toàn và hiệu quả sử dụng. Yếu tố thứ hai là công năng tinh thần, tức giá trị thẩm mỹ, sự thư thái và cảm giác thích nghi của người dùng”. Trong các đô thị vốn hạn hẹp về không gian, thiết kế nội thất gốc rễ vững trãi. Ngôi trường, cái nôi của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam, không chỉ đào tạo ra những họa sĩ danh tiếng như Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí, NguyễnPhanChánh, Mai Trung Thứ, Lê Phổ… mà còn đặt nền tảng cho một thế hệ kiến trúc sư, nhà thiết kế sở hữu tư duy vừa thực tiễn lại vừa nghệ thuật. Ở giao điểm ấy, hội họa, điêu khắc, đồ họa trang trí và kiến trúc cùng góp phần định hình khái niệm thiết kế nội thất ở Việt Nam từ rất sớm. Với đặc trưng của mỹ thuật Đông Dương là sự dung hòa giữa tinh thần hiện đại phương Tây và truyền thống phương Đông, đã tạo nên những giải pháp thiết kế vừa mới mẻ vừa giàu bản sắc. Trong mạch nguồn đó, cố họa sĩ, nhà thiết kế Trịnh Hữu Ngọc giữ một vị trí nổi bật. Ông sinh năm 1912, thi đỗ Trường Mỹ thuật Đông Dương năm 1933. Triển lãm lần này phác lại hành trình sáng tạo của ông, trong đó ấn tượng nhất phải kể đến bộ bàn ghế do ông cùng cộng sự chế tác, nơi sau này Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập. Bộ bàn ghế ấy có giá trị nhắc nhớ công chúng đương thời rằng đồ nội thất không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn có thể lưu giữ ký ức gắn liền với lịch sử và vận mệnh dân tộc. Như vậy, triển lãm về cố họa sĩ không chỉ là sự tôn vinh một cá nhân mà còn như một nhịp cầu nối giữa ký ức nghề thiết kế nội thất với yêu cầu của nghề hôm nay, yêu cầu các cơ sở đào tạo phải trả lời bằng những chiến lược hướng đến sáng tạo để phát triển bền vững, thay vì những khẩu hiệu hay cuộc chạy đua không hồi kết với thị trường. Định vị bản sắc từ văn hóa truyền thống Lĩnh vực thiết kế nội thất hôm nay không chỉ dừng Trong bối cảnh ngành thiết kế nội thất ngày càng hấp dẫn, việc định hình lộ trình học tập và phát triển nghề nghiệp trở thành yếu tố then chốt. Giáo dục không chỉ truyền kỹ năngmà còn khơi dậy tư duy sáng tạo, kết nối bản sắc văn hóa với xu hướng đương đại, giúp sinh viên vừa làm chủ nghề vừa đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường. Đào tạo để hội nhập - Đi tìm trong ngành thiết kế nội thất NGUYỆT LINH Hướng đi cốt lõi cho nội thất Việt là tìm ra “chất Việt” trong thiết kế. Điều này không phải là sao chép hình thức trang trí truyền thống, mà là khai thác chiều sâu văn hóa bản địa... rồi chuyển hóa bằng tư duy thiết kế đương đại để đảm bảo công năng và thẩmmỹ phù hợp với đời sống hiện nay. Tiến sĩ Bùi Thanh Hoa Triển lãmcủahọa sĩ TrịnhHữuNgọc thuhút được sựquan tâmcủagiới trẻ. Ngành thiết kếnội thất đangnổi lênnhưmột lựa chọnhấpdẫn. NGAYNAY.VN 4 CHUYÊNĐỀ Số447 | ThứNăm, ngày 18/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==