Chủ tịch Hội đồng Biên tập: NguyễnXuânThắng Phó Chủ tịch Hội đồng Biên tập: NguyễnHùng Sơn Tổng Biên tập: TrầnVănMạnh PhóTổng Biên tập: PhạmHữuQuang, LêThị Lương, Nguyễn LệHằng Email: toasoan@ngaynay.vn Thư ký tòa soạn: LêThị BíchNgọc Hotline: 096 234 1234 GPXB: Số160/GP-BTTTTcấpngày11/6/2024 Tòa soạn: P201-202-203, Nhà B5, Khu Ngoại giaoĐoàn, 298 KimMã, phường Ba Đình, Hà Nội. Tel: (84-4) 22487777 - 22497777 Vănphòngđại diện tại TPHCM: Số58NguyễnBỉnhKhiêm, phườngSài Gòn,TP.HCM Số 448 24 trang, khổ 26,5 x 34cm- In tại: Nhà inTiếnBộ Khi lái xe qua khu vực Castilla y León nằm ở phía tây bắc Tây Ban Nha, du khách sẽ có cảm giác lạc lõng giữa một vùng đất hoang vu. Cảnh quan chỉ toàn cánh đồng lúa mì, đồng cỏ khô và những ruộnghoahướngdươngvàng rực, xen lẫn vài ngôi làng nhỏ với những căn nhà đá đổ nát quanh nhà thờ. Dù khoảng cách giữa các thị trấn rất xa, nhưng nơi đây không có phương tiện công cộng. Tình trạng này không còn mới mẻ. Từ giữa thế kỷ 20, người dân ở các khu vực nông thôn đã “đổ về” thành phố để tìm việc làm trong các nhà máy. Thế nhưng những năm gần đây, tốc độ di cư tăng nhanh, thiếu việc làm, dịch vụ văn hóa, hạ tầng xuống cấp và nhà ở cũ kỹ đã khiến cho vấn đề này trở nên đáng báo độnghơn. Theobáo cáo chính phủTây Ban Nha, dân số ở các vùng nông thôn đã giảm đến 4,4% trong giai đoạn từ năm 2014 – 2023, trong khi dân số cả nước tăng 2,6%. “Hàng trăm ngôi làng ở Tây Ban Nha sắp biến mất do thiếu những người trẻ muốn xây dựng cuộc sống ở đó”, ông Juan Jose Manzano, nhà sáng lập tổ chức AlmaNatura hướng đến mục tiêu hồi sinh khu vực nông thôn, cảnh báo. Dù 84% lãnh thổ Tây Ban Nha là nông thôn, thế nhưng chỉ có 16% dân số nước này hiện đang sinh sống tại những khu vực ngoài đô thị. Bản đồ mật độ dân cư cho thấy các cụm đông đúc nằm dọc theo bờ biển và các thành phố lớn, trong khi đó nội địa lại trải dài những khoảng đất trống mênhmông. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng các thị trấn và làng mạc nhỏ, cùng di sản lịch sử, truyền thống văn hóa của các làng quê có thể sẽ biến mất vĩnh viễn. Với ít người sinh sống, việc bảo vệ rừng và thảm thực vật cũng trở nên khó khăn hơn, khiến các khu vực này dễ xảy ra hiện tượng cháy rừng. Để cứu vãn tình thế hiện nay, các tổ chức công – tư đã thử nghiệm nhiều giải pháp sáng tạo, thậm chí chính phủ nước này đã thành lập một bộ chuyên trách về vấn đề này. Đồng thời, những áp lực từ cuộc sống thành thị như hầu hết cư dân chỉ là khách du lịch theo mùa, nhưng một dòng khách liên tục đã giữ choVillalibado luônnhộnnhịp quanh năm. Bên cạnh các dự án tư nhân, các chương trình hỗ trợ như HolaPueblo của AlmaNatura cũng đã giúp nhiều doanh nghiệp nhỏ chuyển đến khởi nghiệp tại những vùng quê này. Từ 2020 - 2025, AlmaNatura đã hỗ trợ 85 gia đình định cư, thành lập 58 hộ kinh doanh mới mới như tiệm bánh, quán bar, xưởng nghệ thuật. Hiện đã có những dấu hiệu cho thấy tình trạng suy giảm dân số ở Galicia và Castilla y León đang bắt đầu chậm lại. Nghiên cứu của Quỹ La Caixa cho thấy “sự đổi mới thế hệ” đang diễn ra khi gần 10% dân số ở những làng dưới 10.000 dân là người nhập cư. Trong khi các nỗ lực riêng lẻ để hồi sinh các thị trấn và làng mạc ở Tây Ban Nha có thể có tác động cục bộ, chuyên gia Miguel GonzalezLeonardo, một nhà nghiên cứu độc lập về dân số, cho rằng các biện pháp mang tính cấu trúc mới là cách duy nhất để tạo ra sự thay đổi lớn hơn. Ở cấp chính phủ, cơ quan chức năng ở một số vùng đã phê duyệt các khoản trợ cấp, ưu đãi và giảm thuế để khuyến khích mọi người chuyển đến định cư. Những nỗ lực này chứng minh rằng, “España Vacia” hoàn toàn có thể tìm lại sức sống, bảo tồn di sản và tạo cơ hội mới giữa áp lực đô thị hóa toàn cầu. n chi phí sinh hoạt tăng cao và ô nhiễm môi trường, đang thúc đẩy nhiều người cân nhắc cuộc sống chuyển về nông thôn. Một trong những mô hình nổi bật là Aldeas Abandonadas, doanh nghiệp bất động sản tại các làng quê bỏ hoang nhắm đến nhóm đối tượng giàu có. Gần đây, công ty này ghi nhận nhu cầu gia tăng từ người nước ngoài và giới trẻ, những người muốn rời khỏi những khu vực chi phí sinh hoạt tăng cao, hoặc đơn giản là tìm nơi yên bình để xây dựng cuộc sống. Năm ngoái, công ty Aldeas Abandonadas đã bán ngôi làng Barcena de Bureba, cách thành phố Burgos 40 km, cho một cặp vợ chồng người Hà Lan với giá 350.000 EUR. Hai chủ nhân mới, một nhà toán học và một lập trình viên, dự định biến ngôi làng thành khu vực sinh thái bền vững. Họbắt đầu cải tạo 4 trong 62 ngôi nhà với hy vọng thu hút thêm cư dân cùng tham gia vào các dự án này. “Chúng tôi muốn góp phần vực dậy khu vực tươi đẹpnày”, nhà toán họcMaaike Geurts chia sẻ. Một ví dụ thành công khác là Villalibado, ngôi làng đã bị bỏ hoang hơn ba thập kỷ, cách thành phố Burgos 30 phút di chuyển. Gia đình Juan Ansotegui đã mua lại phần lớn các công trình còn sót lại, bao gồm những ngôi nhà bỏ hoang và nhà thờ Romanesque thế kỷ 12. Trong những năm qua, họ đã khôi phục hầu hết các ngôi nhà và xây thêm hai bể bơi, một nhà hàng, quán bar và các tiện nghi khác. Khu làng được trang bị hệ thống năng lượng mặt trời và địa nhiệt. Và giờ đây, Villalibado trở thành một điểmđến nổi tiếng cho việc tổ chức tiệc cưới, nơi nghỉ dưỡng của nhiều đại gia đình. Mặc dù Tây Ban Nha hồi sinh những vùng nông thôn “rỗng” Tây Ban Nha đang đối mặt với một thách thức lớn: Sự suy giảm dân số nghiêm trọng ở các vùng nông thôn, thường được gọi là “España Vacia” (tạm dịch: Tây Ban Nha trống rỗng). NGỌC PHẠM (Theo Bloomberg) Ngôi làng Villalibado trở thànhđiểmđến du lịchnổi tiếng. Ngôi nhàbỏhoangở làng Letrillas tại khuvựcCastilla y Leon. Chúng tôi muốn góp phần vực dậy khu vực tươi đẹp này. Nhà toán học Maaike Geurts NGAYNAY.VN 23 THẾGIỚI Số448 | ThứNăm, ngày 25/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==