Màn biểu diễn ấn tượng với đầu sư tử - lân – rồng như một nghi thức không thể thiếu trong lễ trông trăng ở mọi miền quê, đưa con trẻ vào hành trình khám phá cội nguồn văn hoá cùng mâm ngũ quả, đồ chơi giấy bồi, tiến sĩ giấy… Phục dựng đầu sư tử đúng chất Bắc Bộ Sáng thứ Bảy ngày 27/9, triển lãm“TrăngTa”chính thức mở cửa giữa lòng phố cổ. Một không gian trông trăng đậm chất Bắc Bộ đã được sắp đặt, bài trí trọn vẹn giữa không gian Đình Kim Ngân (42-44 HàngBạc, phườngHoànKiếm, Hà Nội). Điểm nhấn của triển lãm là chiếc đầu sư tử mang đúng phong cách Bắc Bộ xưa - món đồ chơi TrungThu truyền thống của bao thế hệ xưa cũ được tái hiện dưới bàn tay tài hoa của nhà nghiên cứu mỹ thuật KevinVương. Khác với đầu lân Nam Bộ chịu ảnh hưởng nhiều của văn hóa người Hoa, đầu sư tử Bắc Bộ mang đậm dấu ấn sáng tạo của người Việt, đặc biệt là đôi lông mày cá chép - biểu tượng của nền văn minh lúa nước. Nhà nghiên cứu mỹ thuật Kevin Vương đã dày công phục dựng sát với hình ảnhgốc bằngmây tre, giấy dó, sơn ta dựa trên tư liệu từ Bảo tàng Pháp và Viện Viễn Đông Bác CổViệt Nam. Chia sẻ tại Đình KimNgân, Kevin Nguyễn kể lại: “Khó khăn lớn nhất khi tôi thực hiện dự án là việc tìm lại hình ảnh đầu sư tử Bắc Bộ, một nét đặc trưng của Trung Thu miền Bắc nhưng đã dần bị mai một. Hiện nay, trong nhiều lễ hội, đám cưới hay sự kiện khai trương, loại đầu lânmiềnnam, vốn bắt nguồn từ văn hóa người Hoa ở Chợ Lớn lại phổ biến hơn. Tôi đã tìmđến nhiều nơi, từ phố cổ ở Hà Nội, Hàng Mã cho đến các vùng ven Hà Nội nhưHàĐông, HàTây, Nam Định, những nơi vốn từng có làng chuyên làm đầu sư tử Bắc Bộ. Nhưng giờ đây, hầu hết họ đã ngừng hoặc chuyển sang sản xuất mặt hàng khác, nên việc tìm lại dấu vết nghề truyền thống này thực sự rất khó khăn”. Từng có thời gian làm việc ở nước ngoài, Kevin Vương đã tranh thủ cơ hội nghiên cứu, tìm hiểu về những chiếc đầu sư tử cổ của Việt Nam được lưu giữ tại các bảo tàng lớn. Năm2021, trong thời gian làm việc tại Pháp, Kevin Nguyễn đã tìm đến một bảo tàng lớn để nghiên cứu về chiếc đầu sư tử cổ của Việt Nam. Đó là chiếc đầu sư tử được mang sang Pháp năm 1931, thời đó các nhân viên người Pháp của Viện Viễn Đông Bác Cổ đã đi thu mua rất nhiều những đồ chơi trung thu để mang sang Pháp trưng bày. Sau đó, cùng với nhiềuhiệnvật châuÁkhác, chiếc đầu sư tử được lưu giữ trong kho của bảo tàng cho đến tậnhômnay và chưa từng được trưng bày. “Tuy có trong tay những tư liệu và kiến thức nhất định, nhưng việc tái hiện chiếc đầu sư tử Bắc Bộ vẫn rất khó. Các nghệ nhân thủ công truyền thống hầu hết đã không còn theo nghề, những người còn làm thì lại quen với tạo hình đầu lân miền nam. Để họ làm được theo dáng vẻ sư tử Bắc Bộ đúng nhưmongmuốn của tôi là điều không dễ dàng. Tôi đã phải vừa làmviệc từ xa, vừa trực tiếp ở xưởng, liên tục thử nghiệm, học hỏi từ nhiềumẫu khác nhau. Chỉ sau rất nhiều lần trao đổi, chỉnh sửa, tôi mới có thể cùng họ đi đến hình dáng một chiếc đầu sư tử Bắc Bộ như hômnay”. Hành trình phục dựng và tái hiện đầu sư tử đúng chất Bắc Bộ có những đoạn tưởng chừng bế tắc khi nguyên gốc gần như không còn tồn tại, nhưng nhà nghiên cứu Kevin Vương đã kiên trì theo đuổi và thành công. Ông Nguyễn Xuân Hiền, nghệ nhân duy nhất hiện còn gắn bó với điệu múa đầu sư tử cổ của làng Phương Bản (Chương Mỹ, Hà Nội) đã không giấu nổi niềm xúc động khi chiếc đầu sư tử đậm chất Bắc Bộ vẫn có sức hút không nhỏ với thế hệ trẻ. Giữa đình Kim Ngân, ông Hiền trực tiếp tái hiện điệu múa sư tử cổ được cha ông truyền lại, mang đến cho công chúng những khoảnh Tìm về những món đồ Những du khách đến đình Kim Ngân sáng hôm ấy được đắmmình vào không gian đậm chất hoài niệm nhưng vẫn đầy mới mẻ, sáng tạo… VIỆT ĐAN Nhànghiên cứuKevinVương. NGAYNAY.VN 6 CHUYÊNĐỀ Số449 | ThứNăm, ngày 2/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==