Thiết lập mạng lưới 24/7 để hỗ trợ điều tra toàn cầu TheoĐiều 41, mỗi quốc gia thành viên cần chỉ địnhmột mạng lưới liên lạc trực 24 giờmỗi ngày, 7 ngàymỗi tuần, nhằmbảo đảmhỗ trợ kịp thời cho công tác điều tra, tố tụng và thu thập bằng chứng điện tử liên quan đến các hành vi phạm tội mạng. Mạng lưới này cónhiệmvụ xác định vị trí nghi phạm, tư vấn kỹ thuật, cung cấp thông tinpháp lý vàhỗ trợ thu thập chứng cứđiện tử trong các trường hợp khẩn cấp. Các quốc gia phải đảmbảonhân sựđược đào tạo chuyên môn, trang bị đầy đủ và có thể kết nối nhanh chóng với mạng lưới tương ứng ở các nước thành viên khác. Thông qua việc ký Côngước HàNội, các quốc gia camkết hợp tác chặt chẽ trong điều tra tội phạmmạng, bao gồm xác địnhdanh tính, nơi ở, hoạt động và dòng tiền củanghi phạm. Công ước Hà Nội gồm 9 chương, 71 điều, được soạn thảo trong 4 năm, với nhiều nội dung quan trọng như: hình sự hóa các hành vi phạm tội qua mạng; hợp tác quốc tế trong điều tra, dẫn độ, chia sẻ chứngcứđiện tử; tịch thu, xử lý tài sản phạm tội; bảo vệ nhân chứng và hỗ trợ nạn nhân. TrongChương II, Côngước yêu cầu các quốc gia thành viên hình sự hóa theo luật quốc gia các hành vi như truy cập, can thiệp, xóa bỏ, thay đổi, cản trở trái phép hệ thống công nghệ thông tin; sử dụng trái phép dữ liệu, thiết bị điện tử; làmgiả, trộm cắp hoặc gian lận công nghệ thông tin… Phiên ký Công ước Hà Nội diễn ra trang trọng, Việt Nam là quốc gia đầu tiên đặt bút ký Công ước, sau đó, lần lượt các quốc gia và vùng lãnh thổ khác như Lào, Cuba, Trung Quốc, Nga, Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Jamaica, Palestine, Hàn Quốc, Brazil, Liên minh châu Âu (EU) và nhiều tổ chức quốc tế đã tiếp nối ký kết, khẳng định sự đồng thuận rộng rãi và quyết tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề phòng, chống tội phạm mạng toàn cầu. Những cái bắt tay, những chữ ký nối dài trên văn kiện là sự thể hiện niềm tin vào một tương lai an toàn hơn trên không gian mạng cho toàn nhân loại. Xây dựng luật chơi chung của thời đại số Sau phiên ký tại Hà Nội, Công ước sẽ tiếp tục được mở ký tại Trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, Mỹ. Công ước Hà Nội sẽ chính thức có hiệu lực nếu cóhơn40nước ký kết phê chuẩn và hoàn thành các thủ tục nội bộ cần thiết. Khi đó, Công ước sẽ trở thành một “công cụ pháp lý quan trọng có tính phổ quát, bao trùm toàn cầu”, tạo nền tảng vững chắc cho các quốc gia thành viên hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau trongđấu tranhphòng, chống tội phạm mạng xuyên biên giới. Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định: “Công ước Hà Nội gửi đi ba thông điệp rõ ràng, mang ý nghĩa sâu sắc và lâu dài đối với thế giới: Thứ nhất, khẳngđịnh camkết định hình trật tự, bảo đảm an toàn, an ninh trong không gian mạng trên cơ sở luật pháp quốc tế. Thứ hai, đề cao tinh thần chia sẻ, đồng hành và hỗ trợ lẫn nhau, bởi chỉ khi cùng hợp tác, cùng nâng cao năng lực, chúng ta mới có thể bảo vệ không gian mạng ổn định và bền vững. Thứ ba, nhấn mạnh mục tiêu cao nhất của mọi nỗ lực là vì người dân, để công nghệ phục vụ đời sống, phát triển mang lại cơ hội cho tất cả, và không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình số hóa toàn cầu. Ba thông điệp đó thể hiện rõ nét tinh thần cốt lõi của Công ước Hà Nội, một công ước của thượng tôn pháp luật, của hợp tác và của người dân. Đó cũng chính là phương châm mà Việt Nam kiên định theo đuổi trong tiến trình hội nhập quốc tế, lấy pháp luật làm nền tảng, lấy hợp tác làm động lực, lấy người dân là chủ thể, trung tâmvàmục tiêu của mọi nỗ lực”. So với các công ước quốc tế khác như Công ước chống tội phạm xuyên quốc gia (UNTOC) và Công ước chống tham nhũng (UNCAC), Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng có nhiều điểm mới phù hợp với thực tiễn phát triển của thời đại số. Trướchết,CôngướcHàNội khẳng định rõ nguyên tắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, đồng thời đặt ra trách nhiệm thực hiện hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạmmạng như tương trợ tư pháp, điều tra chung, thu Chúng tôi tự hào khi Hà Nội - Thủ đô của một đất nước vươn lên từ tro tàn của chiến tranh, được lựa chọn làm nơi khởi đầu kiến tạo không gian mạng hòa bình, hợp tác và tin cậy. Việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký và là nước đầu tiên ký Công ước Hà Nội là minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của chúng tôi đối với thượng tôn pháp luật, thực thi đầy đủ nghĩa vụ quốc tế và góp phần củng cố trật tự pháp lý toàn cầu trong không gian mạng. Chủ tịch nước Lương Cường Chủ tịchnước LươngCườngvàTổngThưký LiênHợpQuốcAntonio Guterres tại LễmởkýCôngướcHàNội . hồi tài sản…, nhưng vẫn gắn với yêu cầu bảo đảm không cản trở các quyền con người cơ bản trên không gianmạng, phù hợp với các cam kết quốc tế của mỗi quốc gia về quyền con người. Điều này giúp cân bằng giữa lợi ích quốc gia và trách nhiệm toàn cầu, hài hòa giữa bảo vệ chủ quyền và tôn trọngcácquyền tựdocánhân. Công ước cũng quy định thống nhất các thuật ngữ chuyên ngành cơ bản về tội phạm mạng, đồng thời cập nhật các nội dung mới nổi như tiền kỹ thuật số, nhằm theo kịp diễn biến và thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm mạng hiện nay. Các tội danh về tội phạm công nghệ cao cũng được chuẩn hóa với 6 tội danh chính, cùng 3 tội danh liên quan đến lạm dụng trẻ em và ảnh cá nhân, bên cạnh 5 biện pháp nghiệp vụ điều tra mới liên quan đến tiếp cận dữ liệu điện tử. Sự chuẩn hóa này giúp các quốc gia thành viên dễ dàng phối hợp hành động, chia sẻ thông tin, đồng thời đảm bảo công lý được thực thi đồng bộ, hiệu quả ở phạm vi toàn cầu. Nói về đột phá lớn của Công ước, ông António Guterres cho biết, một trong những điểm quan trọng nhất là việc chia sẻ bằng chứng kỹ thuật số xuyên biên giới. Đây vốn làmột trở ngại lớn đối với công lý, khi thủ phạm ở một quốc gia, nạn nhân ở quốc gia khác và dữ liệu được lưu trữ ở một nước thứ ba. Theo đó, Công ước cung cấp một lộ trình rõ ràng để các nhà điều tra và công tố viên cuối cùng cũng vượt qua được rào cản này. “Lần đầu tiên trong một hiệp ước quốc tế, hành vi phát tán hình ảnh nhạy cảm khi chưa có sự đồng thuận được công nhận là một tội hình sự. Công ước cũng thúc đẩy các biện pháp bảo vệ nạn nhân một cách mạnh mẽ, bao gồm quyền tiếp cận các biện pháp phục hồi, bồi thường và gỡ bỏ nội dung bất hợp pháp. Bằng cách tạo ra các nghĩa vụ mang tính ràng buộc, Công ước biến những cam kết của chúng ta thành các biện pháp bảo vệ thiết thực”, ông António Guterres nói. n Đại diện các nước kýCôngước của Liênhợpquốc vềChống tội phạmmạng . NGAYNAY.VN 3 CHUYÊNĐỀ Số453 | ThứNăm, ngày 30/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==