Khái niệm “nhà máy không đèn” tiếp tục được người đứng đầu Đảng đề cập tới trong phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào tháng 5/2025, khi ông chia sẻ mong muốn “đất nước có nhà máy sản xuất bằng robot, làm việc suốt ngày đêm”. Đó không chỉ là một hình ảnh ẩn dụ về tự động hóa, mà là một yêu cầu cụ thể, bức thiết về sự chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được định hướng thông qua Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Câu chuyện thành công của những nhà máy không đèn Trong văn hóa đại chúng, ví dụ về những “lights out/ dark factory” (nhà máy không đèn) tưởng như chỉ xuất hiện trong những câu chuyện viễn tưởng. Năm 1955, nhà văn Philip K. Dick từng tưởng tượng về thế giới tương lai với những nhà máy được vận hành hoàn toàn bằng máy móc trong truyện ngắn “Autofac”. Nhưng hơn nửa thế kỷ sau, mọi thứ đã không còn là chuyện viễn tưởng. Tại Nhật Bản, công ty chuyên về người máy FANUC đã vận hành theo Từ ánh sáng Nghị quyết 57 tới Tháng 4/2025, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết Trung ương 11, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu tích cực nghiên cứu, tạo ra những đột phá khoa học công nghệ và mô hình tăng trưởng, trong bối cảnh thế giới đã có “những nhà máy, bến cảng “không đèn”: hoạt động bằng robot, trí tuệ nhân tạo, tự động hoàn toàn, không còn người trực tiếp, làm được suốt ngày đêm, không giải lao, không ca kíp, không ngừng nghỉ”. mô hình nhà máy không đèn từ năm 2001. Khung cảnh một nhà máy hoạt động 24/7 không có ánh đèn, điều hòa hay máy sưởi, nơi những robot phụ trách chế tạo những robot khác với sản lượng 50 sản phẩm/ngày… từ trang sách, trí tưởng tượng nay bỗng hiện ra trước mắt. Theo lãnh đạo FANUC, nhà máy của họ có thể vận hành trôi chảy không cần sự giám sát của con người trong 30 ngày liên tục. Năm 2023, Xiaomi của Trung Quốc công bố một cơ sở sản xuất tự động hóa rộng lớn, trải dài 81.000mét vuông (tương đương kích thước của 11 sân bóng đá) hoạt động 24/7 mà không có một bóng người nào trên sàn nhà máy. “Nhà máy không đèn” này được hoạt động trên Nền tảng sản xuất siêu thông minh (HyperIMP) do chính công ty phát triển. Đây là một hệ sinh thái được cung cấp bởi trí tuệ nhân tạo (AI), nơi các cỗ máy không chỉ tuân theo mệnh lệnh mà còn có khả năng tự suy nghĩ, thích ứng và tối ưu hóa quá trình sản xuất. Không chỉ phổ biến tại châu Á, những nhà máy khôngđèn cũngđangdần trở thành khái niệm quen thuộc tại phương Tây. Nhà máy của Siemens tại Amberg chuyên sản xuất Bộ điều khiển logic khả trình (PLC) là một ví dụ điển hình, với hơn 75% quy trình sản xuất được tự động hóa, với sự can thiệp của con người ở mức tối thiểu. Thông qua việc ứng dụng AI trong sản xuất, nhà máy vận hành với tỷ lệ chất lượng sản phẩm lên tới 99,99885%. Các thuật toán AI liên tục giám sát dây chuyền lắp ráp, đảm bảo mỗi đơn vị sảnphẩmđược chế tạo với độ chính xác tuyệt đối. Tại Hà Lan, công ty Philips sử dụng mô hình kể trên để sản xuất dao cạo điện. Nhà máy sử dụng 128 robot do Adept Technology chế tạo. Trong toàn nhà máy, chỉ có chín nhân viên con người đảm nhiệm công đoạn giám sát cuối cùng của quy trình sản xuất. Những “nhà máy không đèn” là những tổ hợp sản xuất tự động hoàn toàn, được trang bị các hệ thống hiện đại và vận hành thông qua phần mềm Quản lý vận hành sản xuất (MOM). Chức năng chính của MOM là điều phối mọi hoạt động sản xuấtmà không cần sự can thiệp trực tiếp của con người. Dù quá trình này diễn ra tự động, MOM vẫn cung cấp các số liệu và dữ liệu chi tiết về quy trình để con người có thể giám sát từ xa, nhận cảnh báo khi có vấn đề, và can thiệp bổ sung nếu xảy ra sự cố ngoài ý muốn. Nhờ vận hành hoàn toàn bằng máy móc, trong điều kiện lý tưởng, hệ thống sản xuất hoàn toàn có thể vận hành liên tục trong nhiều ngày liên tiếp mà không có sự gián đoạn như nghỉ giải lao, thay ca, ăn uống… Với sự chính xác của máy móc và công nghệ, dây chuyền sản xuất được hạn chế tối đa “thời gian chết”, tối ưu hóa sản lượng và giảm thiểu tỷ lệ sản phẩm lỗi. Ngay cả trong những tình huống bất ngờ LÝ QUỐC THỊNH Tại Nhật Bảnnhàmáy FANUCđãvậnhành theomôhìnhnhàmáy khôngđèn. NGAYNAY.VN 6 CHUYÊNĐỀ Số453 | ThứNăm, ngày 30/10/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==