VĂNHÓA Sốđặcbiệt 35 phẩm gây chú ý khi tác giả đấu trong đó từ 2-3 loại đất, đưa tới chất liệu mới, đánh thức cảm quan của người thưởng lãm Bên cạnh chất liệu, nước men, thao tác tạo men cũng đóng góp phần không nhỏ vào trào lưu cách tân của gốm đương đại. Dù men không phải thế mạnh của nghệ sĩ nếu so với các nghệ nhân làng nghề, nhưng sự xuất hiện của nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc như Nguyễn Thu Thủy, Phạm Xuân Sinh, Phạm Quốc Anh… cho thấy công phu tìm tòi không ngừng khi các tác giả sử dụng kỹ thuật tối tân để tạo chất áo mới, khác lạ, thể hiện những nhãn quan đặc biệt về tư duy sáng tác gốm Đề tài của các tác phẩm gốm cũng luôn có sự song hành, đan cài giữa các ý tưởng nghệ thuật khúc chiết với nhóm tác phẩm trẻ trung, có chất trang trí vui mắt, đi lên từ cuộc sống thường ngày của người nghệ sĩ. Sự kết hợp ngôn ngữ điêu khắc với đồ họa trong sáng tạo hình khối, chi tiết bề mặt; sự kế thừa truyền thống và phát triển chất men hiện đại, hay phối hợp các loại đất một cách hiệu quả đã tạo nên những tác phẩm gốm mang giá trị thẩm mỹ cao, qua đó góp phần vào dòng chảy chung của gốmViệt đương đại. Cùng với những “cây đại thụ” vang bóng như Lê Ngọc Hân, Nguyễn Trọng Đoan, Ngô Doãn Kinh, Trần Khánh Chương… sự lên ngôi của gốm nghệ thuật đương đại còn đến từ đóng góp của những nhóm nghệ sĩ nổi bật, vốn gắn bó lâu năm với việc “thổi hồn cho đất”. Đây chính là những mạch nguồn sáng tạo đang kiến thiết một mặt bằng mới cho gốm nghệ thuật. Trong số đó, có thể kể đến dòng gốm kết hợp ngôn ngữ điêu khắc của các tác giả Đỗ Bá Quang, Khổng Đỗ Tuyền, Lê Đặng Lương, Mai Huy Thiệp… Tác phẩm của nhóm tác giả này được cho đã manh nha định hình gu thẩm mỹ mới, giàu chất hiện đại vào nghệ thuật gốm. Một dòng gốm ấn tượng khác đến từ các thành viên trong Câu lạc bộ Gốm nghệ thuật. Đi lên từ sự tương tác sâu sắc với làng nghề, những cái nôi của gốm cổ truyền. Dòng gốm này đang chứng tỏ tính ưu việt, gợi nhắc thẩmmỹ truyền thống qua sự giao thoa giữa nghệ thuật đương đại và hồn cốt dân gian. mọi mục đích và ý tưởng nghệ thuật, từ các dáng vẻ truyền thống đến hình khối hiện đại. Đặc biệt, gốm đang được nhận định là phương tiện hết sức linh hoạt cho những thực hành nghệ thuật đương đại. Tuy chứa đầy tiềm năng và đã đạt nhiều bước tiến trong sáng tạo, nhưng so với các loại hình nghệ thuật khác, gốm còn khá lạ lẫm với công chúng phổ thông, chưa tạo ra một thị trường sưu tầm nghệ thuật cao cấp tương xứng với kỳ vọng. Dù vậy, thách thức này nên được nhìn nhận sẽ mở ra những chiều kích kết hợp mới, gần đây nhất, chính là hướng đi kết hợp giữa các nghệ sĩ sáng tạo với các làng nghề, cái nôi lưu giữ tinh hoa hàng trăm năm của gốmViệt. Theo đó, sự thành công tại thị trường trong nước và quốc tế của những làng gốm như Bát Tràng, Biên Hòa đã tạo ra cú huých để các vùng gốm khác như Phù Lãng, Hương Canh, Bàu Trúc... tìm tòi hướng đi cho riêng mình. Thay vì tập trung sản xuất những mặt hàng đại trà vốn là thế mạnh lâu đời, những cuộc kết nối ban đầu với các nghệ sĩ đã giúp làng nghề và nghệ nhân nhận ra sự hội tụ này không chỉ giúp đào sâu các kỹ thuật truyền thống mà còn nâng cao vẻ tinh mĩ, tạo ra những tác phẩm nghệ thuật cao cấp, gia tăng giá trị cho dòng gốm cổ truyền. Từ góc nhìn làng nghề, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Đức Tân đồng tình với nhận định gốm Việt đã và đang có bước chuyển mình to lớn thông qua sự hội đủ của thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Anh cho rằng “cuộc gặp đầy duyên nợ” giữa các nghệ sĩ với làng nghề gốm, kỹ thuật gốm cổ truyền, giống như sự giao thoa giữa truyền thống với đương đại, đẩy dòng chảy của gốm tới khúc ngoặt hiện đại hóa. Đây là tín hiệu rất tốt, dù hai bên còn cần nhiều nỗ lực hơn nữa để thông hiểu và có những sáng tạo phù hợp với nhu cầu thị trường. Trong tương lai, sự phối hợp giữa nghệ nhân làng nghề và nghệ sĩ được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo ra tác động tích cực hai chiều. Khi đó các nghệ sĩ có thể khai thác, học hỏi những giá trị truyền thống từ kinh nghiệm quý báu về chất men, độ lửa và tác động ngược trở lại làng nghề và nghệ nhân với những quan niệm về thẩm mỹ, yếu tố sáng tạo cá nhân trong bối cảnh hiện đại.n Từ công phu khai phá chất liệu, kết hợp với cảm quan cá nhân, một số nghệ sĩ đang theo đuổi ý tưởng, quan điểm sáng tạo gốm dựa trên hình dáng của các đồ dùng, vật dụng, cách đan kết thường ngày. Những phom dáng trong đời sống được biến đổi, nâng tầm, tạo ra sự thu hút công chúng nói chung bởi vừa có chất nghệ thuật, vừa mang hơi thở văn hóa Việt cũng như tính ứng dụng cao. Đại diện cho dòng gốm này có thể kể đến các nghệ sĩ như Nguyễn Thăng Long, Trịnh Vũ Hiếu, Lê Minh Đại… Mở rộng thị trường từ mối nối nghệ thuật Các sự kiện kể trên đã cho thấy tiềm năng vô hạn của gốm trong sáng tạo nghệ thuật. Gốm đem lại nguồn cảm hứng cho rất nhiều nghệ sĩ ở các lĩnh vực khác nhau, đáp ứng KhuônviênBảo tàng GốmBátTràng. Nghệnhânưu tú NguyễnĐức Tân cho rằng“cuộcgặp đầyduyênnợ”giữa cácnghệ sĩ với làng nghềgốm, kỹ thuật gốmcổ truyền, giốngnhưsựgiao thoagiữa truyền thốngvới đương đại, đẩydòngchảy củagốmtới khúc ngoặt hiệnđại hóa. Đây là tínhiệu rất tốt, dùhai bêncòn cầnnhiềunỗ lực hơnnữađể thông hiểuvàcónhững sáng tạophùhợp với nhucầu thị trường. NGAYNAY.VN
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==