Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?!

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?!

Great Barrier - rạn san hô lớn nhất thế giới ở Australia với chiều dài hơn 2.300 km và diện tích gần 350.000 km2 đang trải qua sự kiện “tẩy trắng” nghiêm trọng thứ hai trong lịch sử, ảnh hưởng tới 91% lượng san hô tại đây. Nhiều khả năng nơi này sẽ trở thành “nghĩa địa” san hô lớn nhất thế giới trong 10 năm tới, nếu chính phủ Úc không có những biện pháp quyết liệt để chống lại biến đổi khí hậu.

________________

Rạn san hô Great Barrier đang trải qua sự kiện “tẩy trắng” quy mô lớn lần thứ 4 trong 6 năm vừa qua. Theo báo cáo công bố ngày 10/5 của Cơ quan Quản lý Công viên Biển Rạn san hô Great Barrier, 654/719 Rạn san hô được khảo sát đã bị tẩy trắng, chiếm hơn 91%. Đây là sự kiện tẩy trắng nghiêm trọng thứ hai trong lịch sử tại Great Barrier. Không chỉ vậy, đây còn là lần đầu tiên rạn san hô bị tẩy trắng khi hiện tượng La Nina (khiến nước biển lạnh hơn bình thường) đang diễn ra. Điều này cho thấy biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng đến nhiệt độ nước biển nhiều như thế nào.

Theo dữ liệu của Cục Khí tượng Australia, ở một số nơi có Rạn san hô Great Barrier chạy qua như vùng biển gần thành phố Cairns và làng Port Douglas, nhiệt độ nước biển đã tăng từ 4-8 độ C. Ở vùng biển gần thành phố Townsville và quần đảo Whitsundays, nhiệt độ nước biển đã tăng 8 độ C và chưa có dấu hiệu dừng lại. Đây đều là những mức tăng cao chưa từng thấy trong lịch sử.

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?! ảnh 1

Lần đầu được thế giới biết đến qua cuốn sách xuất bản năm 1893 của nhà hải dương học William Saville-Kent, rạn san hô Great Barrier trải dài khoảng 2.285 km dọc theo bờ biển phía đông bắc của Australia được mệnh danh là hệ sinh thái rạn san hô lớn nhất thế giới và có thể được nhìn thấy từ ngoài không gian.

UNESCO lần đầu tiên cảnh báo vào năm 2014 rằng rạn san hô này có thể bị xếp vào danh sách đang nguy cấp và cần được bảo vệ thay vì tiếp tục cho khai thác du lịch. Chính phủ Australia đã dựng lên một kế hoạch bảo tồn để “câu thời gian”, nhưng những cải thiện về sức khỏe của rạn san hô vẫn chưa đi đến đâu.

Ngày 21 tháng 6 năm 2021, UNESCO tiếp tục cảnh báo rạn san hô Barrier Reef cần được đưa vào danh sách các Di sản Thế giới đang nguy cấp, với lý do biến đổi khí hậu là và quá trình tẩy trắng đang là “mối đe dọa nghiêm trọng nhất” đối với khu vực này.

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?! ảnh 2

Động thái này đã gặp phải phản ứng dữ dội từ chính phủ Australia. Rạn san hô này là một trong những điểm du lịch hàng đầu của đất nước, thu hút gần 3 triệu du khách mỗi năm trước khi Australia đóng cửa biên giới do đại dịch, mang lại hàng tỷ đô la du lịch và tạo ra hàng chục nghìn việc làm. Những nguồn lợi dồi dào này sẽ khó có khả năng quay trở lại nếu như rạn san hô khổng lồ này được xếp vào diện cần bảo vệ và nghiêm cấm các hoạt động khai thác du lịch.

“Khuyến nghị của UNESCO đã được đưa ra mà không cần kiểm tra rạn san hô trước và không có thông tin mới nhất” - theo bà Sussan Ley, khi đó là Bộ trưởng Môi trường Australia, phản hồi lại quyết định của UNESCO và cho biết chính phủ nước này đã đầu tư 3 tỷ đô la Australia (tương đương 1 tỷ USD) vào việc bảo vệ rạn san hô.

Ông Mechtild Rössler, giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO tại Paris phản hồi lại: “Cả thế giới cần biết rằng có một di sản đang bị đe dọa và tất cả chúng ta có nhiệm vụ bảo tồn nó cho các thế hệ sau”.

Sau thông báo của UNESCO, bà Ley bắt đầu chuyến đi vận động hành lang kéo dài 8 ngày tới châu Âu, gặp gỡ đại diện của 18 quốc gia và nhận về những cái gật đầu ủng hộ cho Australia, qua đó giúp nước này thoát khỏi “thẻ đỏ trực tiếp” của UNESCO. Vào ngày 23/7, Ủy ban Di sản Thế giới của UNESCO đã phải đồng ý trì hoãn quyết định và thay vào đó yêu cầu Australia gửi báo cáo về tình trạng của rạn san hô tới tháng 2 năm 2022 để xem xét lại.

Đầu tháng 5, Cơ quan Quản lý Công viên Biển Rạn san hô Great Barrier (GBRMPA) báo cáo rằng việc tẩy trắng san hô đã ảnh hưởng đến 654 trong số 719 rạn san hô. Cơ quan này xác nhận rằng một “quá trình tẩy trắng hàng loạt” khác đã xảy ra trên cả ba khu vực chính của Rạn San hô Great Barrier.

Đây là đợt tẩy trắng san hô thứ tư kể từ sau các sự kiện thảm khốc năm 2016 và 2017, trong đó 90% rạn san hô Great Barrier bị ảnh hưởng bởi quá trình tẩy trắng và gần 1/4 các Rạn San hô của nó đã chết. Theo điều phối viên của Hội đồng Bảo tồn Capricorn, Tiến sĩ Coral Rowston, đây là sự kiện tẩy trắng thứ sáu kể từ năm 1998, chứng tỏ rằng quá trình “ngày càng trở nên thường xuyên hơn”.

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?! ảnh 3

Đây là lần đầu tiên quá trình tẩy trắng san hô được quan sát thấy trong một năm có La Niña, hiện tượng làm nhiệt độ toàn cầu mát hơn.

San hô chỉ phát triển trong những điều kiện rất khắt khe về ánh sáng và nhiệt độ. Chỉ cần nhiệt độ nước biển tăng và cường độ tia cực tím mạnh lên, san hô sẽ đẩy zooxanthellae - một loại tảo sống bên trong các mô của chúng ra ngoài rồi chuyển thành màu trắng, gọi là “tẩy trắng”. Tảo cung cấp đến 90% năng lượng mà san hô cần. Do đó, sau khi đẩy tảo ra khỏi cơ thể, san hô có thể sẽ chết dần chết mòn vì không có thức ăn.

Trước nguy cơ rạn san hô có thể lần thứ ba được xếp vào danh sách nguy cấp, một nhóm chuyên gia của UNESCO đã tới Australia trong vòng 10 ngày hồi cuối tháng 3 để làm việc với giới khoa học, hoạch định chính sách từ chính quyền các bang của nước này và đại diện cư dân, để nắm được bức tranh toàn cảnh. Nhóm nghiên cứu sẽ báo cáo với Ủy ban Di sản Thế giới của UNESCO trước khi đưa ra khuyến nghị chính thức trong tháng 6 này.

Giáo sư sinh học Lesley Hughes từ Đại học Macquarie cho biết chính phủ Australia đang đạt được những bước tiến trong việc như cải thiện chất lượng nước, nhưng nó không giải quyết được mối đe dọa đáng kể nhất đối với tương lai của rạn san hô. “Biến đổi khí hậu là mối đe dọa lớn nhất mà rạn san hô phải đối mặt, và chính phủ hiện đang không hề đối mặt hoặc đương đầu với thách thức này.”

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?! ảnh 4

Nước Úc có những nhà khoa học về biển và sinh vật biển hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, các chính sách bảo vệ Rạn san hô Great Barrier của chính phủ Úc đều chưa hiệu quả, theo tuyên bố của Climate Action Tracker - tổ chức khoa học đang theo dõi các biện pháp chống biến đổi khí hậu tại 39 quốc gia.

Cuối tháng 1/2022, Úc xác nhận chi 1 USD cho các chương trình bảo tồn mặt đất và nước tại Rạn san hô Great Barrier trong vòng 9 năm. 579,9 triệu đô la được chi để cải thiện chất lượng nước; 252,9 triệu đô la để tiêu diệt những loài thiên địch của san hô như sao biển gai và ngăn chặn đánh bắt bất hợp pháp; 92,7 triệu đô la để nghiên cứu và áp dụng các chiến lược khoa học về bảo tồn và phục hồi rạn san hô, 74,4 triệu USD để hỗ trợ các dự án bảo tồn và phục hồi của chủ sở hữu và cộng đồng địa phương.

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?! ảnh 5

Tuy nhiên, khoản đầu tư 1 tỷ USD trên khó có thể giải quyết được gốc rễ vấn đề. Bởi biến đổi khí hậu mới là mối đe dọa số một đối với Rạn san hô Great Barrier. Không chỉ làm tăng nhiệt độ nước biển, khí nhà kính còn gây ra hiện tượng axit hóa đại dương, khiến san hô khó phát triển bộ xương của mình. Ngoài ra, sự đô thị hóa vùng ven biển và những hóa chất như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ thải từ khu dân cư ra biển cũng đang góp phần “giết chết” Great Barrier.

Để cứu rạn san hô, tiền không phải là tất cả, mà quan trọng là cách chính phủ Úc sử dụng đồng tiền. Theo các nhà khoa học đến từ trường Đại học James Cook (Queensland, Australia), phần lớn trong số 1 tỷ USD đó nên được dùng để giảm lượng phát thải khí nhà kính. Nếu không giảm được lượng khí thải, nhiệt độ trung bình tại Úc có thể tăng 4 độ C trong thế kỷ này.

Và nếu kịch bản này thành sự thật, từ năm 2044 trở đi, Rạn san hô Great Barrier sẽ bị tẩy trắng hằng năm, chứ không chỉ là vài năm một lần. Trong khi đó, trong 2 năm qua, chính phủ Úc đã “bơm” hơn 20 tỷ USD vào xuất khẩu than và khí đốt. Còn chính quyền bang Queensland cũng đang tiếp tục phê duyệt các dự án than và khí đốt mới.

Để hồi sinh, phát triển và bảo tồn Rạn san hô Great Barrier một cách bền vững, chỉ còn một cách duy nhất, đó là Úc phải nỗ lực giảm lượng phát thải khí nhà kính bằng mọi giá.

Chính phủ Úc không phải không nhận thức được điều này. Ngày 16/6, Thủ tướng Anthony Albanese quyết tâm đưa Úc trở thành “siêu cường năng lượng sạch”, tuyên bố đặt mục tiêu giảm 43% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030 và đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để thực hiện mục tiêu này, Úc sẽ thúc đẩy năng lượng tái tạo, với trọng tâm là cam kết chi tiêu 20 tỷ AUD (14 tỷ USD) để cải tạo và hiện đại hóa hệ thống điện quốc gia, cùng với việc khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng ô tô điện.

Một số nhà khoa học tại Viện Khoa học Hàng hải Australia (AIMS) đã đề xuất phương án sử dụng chế phẩm sinh học làm chìa khóa để thay đổi vấn đề. Cụ thể, họ sẽ đưa các lợi khuẩn vào san hô được nuôi trồng, giúp tăng khả năng chịu nhiệt và chống bệnh tật của chúng, rồi sau đó trồng chúng lên những rạn san hô có nguy cơ tổn thương để nâng cao “sức đề kháng”. Chế phẩm sinh học đã chứng minh được hiệu quả trong nuôi trồng thủy sản, và hiện đang là ngành công nghiệp tỷ đô. Nhưng nhiều nhà khoa học cho rằng đây chỉ là giải pháp nhất thời.

“Nếu không thể giảm thiểu tác hại của biến đổi khí hậu, mọi biện pháp khác đều chỉ mang tính chất… câu giờ” - Tiến sĩ Selina Ward, giảng viên cấp cao tại Đại học Queensland, chuyên gia về sinh sản và bảo tồn san hô cho biết.

Kỳ quan Rạn san hô Great Barrier bị tẩy trắng: Tiền không cứu nổi đại dương?! ảnh 6
TIN LIÊN QUAN
Xu hướng đầu tư mới nâng tầm thành phố đảo Phú Quốc
Xu hướng đầu tư mới nâng tầm thành phố đảo Phú Quốc
(Ngày Nay) -“Trong tương lai gần, Phú Quốc không thể mãi là một “điểm đến” mà phải trở thành một thành phố đảo đáng sống, một trung tâm kinh tế - tài chính mới của khu vực và thế giới”, là khuyến nghị của các chuyên gia BĐS và đô thị tại hội thảo“Không gian đô thị Phú Quốc: Sự dịch chuyển mạnh mẽ của xu hướng đầu tư mới” diễn ra ngày 11/8 vừa qua.
Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Cố đô Hoa Lư
Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Cố đô Hoa Lư
(Ngày Nay) - Ngày 12/8, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình phối hợp với Viện Bảo tồn di tích (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức hội thảo khoa học "Nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô Hoa Lư". Hội thảo thu hút sự tham gia của nhiều nhà quản lý, nhà nghiên cứu, nhà khoa học trong lĩnh vực lịch sử, văn hóa, khảo cổ học.
Ông Trịnh Quốc Dũng, Giám đốc Điều hành Vinamilk (Khối Phát triển vùng nguyên liệu) đại diện nhận giải thưởng Top 50 CSA.
Được đánh giá cao về 'E-S-G,' Vinamilk nhận giải phát triển bền vững
(Ngày Nay) - Ngày 10/8/2022, tại sự kiện công bố TOP 50 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững năm 2022 (TOP 50 Corporate Sustainability Awards - CSA) do Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư tổ chức, công ty Vinamilk đã được vinh danh doanh nghiệp phát triển bền vững tiêu biểu thuộc khối doanh nghiệp niêm yết.
Du khách khám phá Vịnh Hạ Long trên du thuyền riêng. (Hình ảnh: FLC Hạ Long)
3 loại hình du lịch hút khách dịp nghỉ lễ 2/9
(Ngày Nay) - Theo một đơn vị lữ hành, các tour du lịch thiên nhiên, biển đảo đang được du khách lựa chọn nhiều nhất cho kỳ nghỉ lễ và tiếp tục là xu hướng nổi bật cuối hè 2022.
Ươm mầm tài năng cho sân khấu cải lương
Ươm mầm tài năng cho sân khấu cải lương
(Ngày Nay) - Ngay sau khi thành lập sân khấu Tài năng trẻ dành cho nghệ sĩ trẻ vào tháng 7/2022, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tiếp tục cho ra mắt sân khấu Tài năng thiếu nhi vào đầu tháng 8. Hai sân khấu của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cùng ra đời với mong muốn tìm những nhân tố tốt cho sân khấu cải lương trong tương lai.
Ảnh minh họa.
Phật dạy: Giúp người tin vào luật nhân quả chính là làm điều thiện
(Ngày Nay) - Có rất nhiều loại làm phước, loại giúp đỡ thì bố thí pháp là cao quý nhất. Ta có thể giúp mọi người nhiều điều nhưng đừng bao giờ quên bố thí pháp. Mà ai cũng vậy, phải xem bố thí pháp và đem đạo lý đến cho mọi người là lý tưởng của cuộc đời mình.
Đi đúng chánh pháp sẽ làm chủ cuộc đời mình
Đi đúng chánh pháp sẽ làm chủ cuộc đời mình
(Ngày Nay) - Chúng ta biết rằng, trong Phật Pháp có rất nhiều điều ta học và nghiên cứu. Và người càng học sâu, càng có trí tuệ thì càng thấy mình còn rất vô minh, không dám phán bừa, không dám làm bừa để mà gây tội.