Ngày Nay số 157

CHUYÊNÐỀ 13 Số157 - ThứNăm, ngày1.11.2018 tâm thần. Ngoài ra, Giáo sư tâm lý học Jean Twenge thuộc Đại học San Diego (Mỹ) khẳng định: “Việc lạm dụng sử dụng mạng xã hội và điện thoại thông minh là lý do tỷ lệ trẻ gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần gia tăng”. 2. Sức khỏe tâm thần được xem là một bộ phận không thể tách rời trong định nghĩa về sức khỏe của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong đó sức khỏe tâm thần không chỉ là không bị mắc rối loạn tâm thần, mà còn bao hàm trạng thái thoải mái, sự tự tin vào năng lực bản thân, tính tự chủ, năng lực và khả năng nhận biết những tiềm năng của bản thân. Mọi trẻ em, thanh thiếu niên đều có quyền hưởng chăm sóc y tế toàn diện, theo đó sức khỏe tâm thần cũng cần được coi trọng như sức khỏe thể chất. Để thực hiện mục tiêu này, cần nâng cao nhận thức của nhà trường, giáo viên, phụ huynh, học sinh và toàn xã hội về vấn đề sức khỏe tâm thần, phá bỏ định kiến, nhận biết sớm các vấn đề sức khỏe tâm thần ngay từ khi có nguy cơ. Trường học chính là tuyến đầu để can thiệp và phòng chống rối loạn tâm thần ở học sinh. Tại Mỹ, riêng trong năm 2018, 8 tiểu bang của Mỹ gồm Colorado, Idaho, Indiana, Iowa, Kentucky, Rhode Island, Utah and New Mexico đã đệ trình 10 dự luật liên quan việc phòng chống tự tử học tẻ nhạt, bị cô lập và xấu hổ, chậm lên lớp hoặc tốt nghiệp, một số người tìm cách tự sát ở nhà… Số khác lại khẳng định người bệnh tạm nghỉ học là điều tốt để giúp họ có thời gian tĩnh dưỡng, thoát ra khỏi tình trạng“mắc kẹt”về tinh thần. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các rối loạn tâm thần học đường như: áp lực học căng thẳng, nhất là vào mùa thi; nhiều bậc cha mẹ kỳ vọng quá nhiều ở con cái, vô tình gây áp lực cho con cái; sự thay đổi các mối quan hệ bạn bè gây stress…. Những thói quen không lành mạnh như hút thuốc lá, uống rượu, lười tập luyện thể dục thể thao hoặc những thói quen không tốt khi ngủ: thức quá khuya, ngủ dậy muộn... cũng là nguyên nhân gây rối loạn sinh viên Đại Học Stanford (Mỹ) – từng tìm đến trung tâm tư vấn của trường để nói về tình trạng lo âu kéo dài và ý định tự tử của mình. Rút cuộc, Harrison bị đưa tới một trung tâm điều trị ngoại trú tư nhân và bị yêu cầu trở về quê ở Texas. Harrison bức xúc nói : “Tôi đến để mong được giúp đỡ. Rồi bỗng nhiên tôi bị đổ lỗi”. Hiện tại, Harrison là một trong số các đương đơn kiện tập thể trường Đại học Stanford vì phân biệt đối xử với các sinh viên gặp vấn đề sức khỏe tâm thần. Họ cáo buộc nhà trường bắt sinh viên phải nghỉ phép vắng mặt, thay vì tìm cách đáp ứng các nhu cầu điều trị của họ ở ký túc xá. Việc trường học buộc các học sinh, sinh viên tạm nghỉ học vì vấn đề sức khỏe tâm thần còn nhiều tranh cãi. Một số ý kiến cho rằng việc này sẽ dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như: người bệnh mất đi sự giao tiếp với bè bạn mà họ tin tưởng, cảm thấy cuộc sống việc khi đã quá muộn”. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử đang là rào cản nghiêm trọng hạn chế việc chia sẻ, tìm kiếm sự giúp đỡ của các học sinh, sinh viên có biểu hiện rối loạn tâm thần. Harrison Fowler – TạiViệtNam, theobáocáomớinhất củaUNICEF(2018)vềtìnhhìnhsứckhỏetâm thầntrongtrẻemvàthanhniênđộtuổi từ14đến18, tỉ lệtrungbìnhmắccácrối loạntâmthầncủanhómnày là12%,phổbiếnlàtrầmcảm, rối loạnloâu, sợcôđơn vàtăngđộnggiảmchúý.Nhưvậy,ước tínhtạiViệtNamcóítnhất3triệuthanh thiếuniêncócácvấnđềvềsứckhỏetâmlý, tâmthầnnhưngchỉ cókhoảng20% trongsốđónhậnđượccáchỗtrợytếvàđiềutrị cầnthiết. đường.Từ tháng 9/2018, tất cả học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông ở New York (Mỹ) bắt đầu được học về vấn đề sức khỏe tâm thần như một phần của chương trình học chính thức. Nó được lồng ghép vào các tiết học về sức khỏe và giáo dục thể chất.Các chuyên gia y tế hy vọng những giờ học trên sẽ giúp học sinh hiểu sâu hơn về sự khỏe mạnh về mặt tinh thần và tình cảm. Ngoài ra, nhà trường cũng dạy học sinh khi nào nên đến gặp chuyên gia tâm lý để trợ giúp thoát khỏi căng thẳng và những vấn đề khác ảnh hưởng đến tâm thần. Sau New York, tiểu bang Virginia cũng sẽ yêu cầu học sinh lớp 9 và 10 học các bài học liên quan sức khỏe tâm thần. Tại Anh, chính phủ vừa quyết định tăng 15% ngân sách (từ 12 tỷ bảng Anh lên hơn 14 tỷ bảng Anh trong 5 năm tới) để đối phó với “cuộc khủng hoảng” sức khỏe tâm thần trong thanh thiếu niên. Theo đó, mọi trường học và trạm y tế sẽ có đội bác sỹ riêng chuyên chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh. Laura McArthur, chuyên gia tâm lý Mỹ, cho rằng học sinh thường không muốn nói về những vấn đề sức khỏe của mình bên ngoài trường học. Bởi vậy, cần xây dựng hệ thống “các trường học am hiểu về chấn thương tâm lý” (trauma-Informed Schools). Đó là nơi mà các giáo viên và nhân viên trường học được trang bị kiến thức về vấn đề sức khỏe tâm thần, là nơi học sinh cảm thấy an toàn để tâm sự, chia sẻ khi gặp những khó khăn, áp lực trong việc học hành và trong các mối quan hệ xã hội. Hiểu về những rối loạn tâm thần mà trẻ gặp phải sẽ giúp thầy cô thông cảm với sự lo lắng mà trẻ đang gặp phải. n Việc trườnghọcbuộc cáchọc sinh, sinhviên tạmnghỉ học vì vấnđề sức khỏe tâmthầncònnhiều tranhcãi. Một sốýkiếncho rằngviệcnày sẽdẫn tới nhữnghậu quảnghiêmtrọngnhư: người bệnhmất đi sựgiao tiếp với bèbạnmàhọ tin tưởng, cảmthấy cuộc sống tẻ nhạt, bị cô lậpvàxấuhổ, chậmlên lớphoặc tốt nghiệp, một sốngười tìmcách tựsát ởnhà…Sốkhác lại khẳng địnhngười bệnh tạmnghỉ học làđiều tốt đểgiúphọ có thời gian tĩnhdưỡng, thoát rakhỏi tình trạng“mắc kẹt” về tinh thần.