Ngày Nay số 239

16 NGAYNAY.VN GIÁODỤC Số239 - ThứNăm, ngày 10.9.2020 N gày Nay đã trò chuyện với Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông mới, đồng thời là chủ biên bộ SGK Tiếng Việt – Ngữ văn Cánh Diều về câu chuyện đổi mới và xã hội hóa việc biên soạn SGK . Phóng viên (PV): Thưa Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, đây là lần đầu tiên chúng ta có 5 bộ SGK lớp 1. Đáng chú ý hơn làsựxuấthiệncủabộsáchthực hiện theo hướng xã hội hóa hoàn toàn, đó là bộ sách Cánh Diều. Sách đã xong, cảm xúc của ông khi những cuốn sách đầu tiên ra thị trường thếnào? GS NguyễnMinh Thuyết: Tôi xin được nói dài một chút về lý do ra đời bộ sách này. Nghị quyết 88/2014/ QH2013 của Quốc hội về đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông quy định thực hiện xã hội hóa việc biên soạn SGK, có một số SGK cho mỗi môn học. Tuy nhiên, Nghị quyết 88 cũng quy định: Bộ Giáo dục Đào tạo (Bộ GD ĐT) tổ chức biên soạn một bộ SGK để chủ động triển khai chương trình mới. Theo tôi hiểu, Nghị quyết của Quốc hội quy định như vậy là để đề phòng những trục trặc có thể xảy ra, ví dụ, SGK xã hội hóa không đủ bộ, không triển khai được đầy đủ các môn học theo chương trình mới. Là Tổng chủ biên của chương trình giáo dục phổ thông mới, tôi tự thấy trách nhiệm của mình đối với việc triển khai chương trình nên có chủ động mời Chủ biên các chương trình môn học tham gia biên soạn bộ sách giáo khoa cho Bộ GD-ĐT. Nhưng về sau Bộ GD- ĐT cũng vướng víu nhiều chuyện quá nên khó làm. Cũng phải nói thật, trong việc này có trách nhiệm của báo chí. Nhiều tờ báo viết ầm lên rằng: Nghe nói các ông đang làm Tổng chủ biên, Chủ biên chương trình mới đang viết SGK, thế thì khác gì vừa đá bóng vừa thổi còi, vậy ai có thể cạnh tranh được với các ông mà xã hội hóa? Việc đưa thông tin như vậy là rất phiến diện. Đổi mới chương trình, SGK là công việc lớn, nhiều hoạt động phải làm song song để hỗ trợ lẫn nhau. Ví dụ, chúng tôi bắt đầu làm chương trình tổng thể được một tháng thì đã phải triệu tập người làm chương trình môn học rồi. Qua việc làm chương trình môn học, Ban soạn thảo mới có điều kiện đối chiếu với dự thảo chương trình tổng thể để điều chỉnh. Và khi chương trình môn học đã tương đối rõ hướng rồi thì bắt đầu phải làm SGK để từ việc làm SGK đối chiếu và điều chỉnh dự thảo chương trình môn học. Như thế mới là hợp lý. Vì một vài dư luận như thế và có thể vì cả những nguyên nhân khác nữa, cho nên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trù trừ không quyết được. Là người làm SGK từ lâu, hơn ai hết, anh em chúng GSNguyễnMinhThuyết: LàmSGK nói chung là vất vả. Và làm được bộ SGK này còn vất vả hơn nhiều, vì lần này phải làm theo chương trình mới, không phải chương trình theo định hướng tiếp cận nội dung như trước, mà theo định hướng phát triển năng lực. Cái khó thứ hai nữa là, lần này phải làm SGK trong bối cảnh cạnh tranh, đặc biệt là cạnh tranh với một doanh nghiệp lớn của Nhà nước, chuyên làm SGK – đó là NXB Giáo dục Việt Nam. NXB này là NXB duy nhất làm SGK hơn 60 năm nay, tiền nhiều, người nhiều và có cả thương hiệu nữa. Tuy nhiên, khi bộ sách xã hội hóa của chúng tôi (Cánh Diều) được Hội đồng thẩm định thông qua với số phiếu tán thành tuyệt đối thì chúng tôi rất mừng bởi vì đã hoàn thành được công việc mong muốn. Thứ hai nữa là cũng đánh dấu mốc lần đầu tiên sau năm 1975 ở Việt Nam có SGK xã hội hóa, không làm bằng tiền của Nhà nước mà hoàn toàn bằng tiền tư nhân. Đây là điều rất rất mới. PV: Sách Cánh Diều ra đời tôi hiểu, nếu không bắt tay làm sách ngay thì không kịp. Do đó, chúng tôi quyết định chuyển sang làm sách với NXB Đại học Sư phạm (Hà Nội) và NXB Đại học Sư phạm TP HCM. Hai NXB này phối hợp với Công ty Đầu tư Xuất bản - Thiết bị Giáo dục VN – VEPIC để làm bộ sách này. Phải nói là vốn của các nhà xuất bản trên thì ít, cho nên kinh phí tổ chức làm sách chủ yếu của VEPIC. Hai NXB lo biên tập nội dung. Thế thì mới gọi là bộ SGK xã hội hóa. PV: Khởi đầu đã có chút trục trặc, chắc hẳn trong quá trình triển khai sẽ có những vướng mắc, khó khăn nhất định? Năm học 2020-2021, sách giáo khoa (SGK) lớp 1 chương trình phổ thông mới chính thức được triển khai. Và lần đầu tiên trong lịch sử giáo dục Việt Nam, một bộ SGK lớp 1 được thực hiện theo hướng xã hội hóa đã ra đời – bộ sách Cánh Diều. GS NGUYỄNMINH THUYẾT: Có những chuyện không hay lắm trong cạnh tranh sách giáo khoa VIỆT HOÀNG Lần đầu tiên sau năm 1975 ở Việt Nam có SGK xã hội hóa, không làm bằng tiền của Nhà nước mà hoàn toàn bằng tiền tư nhân. Đây là điều rất rất mới. Giáo sư NguyễnMinh Thuyết