Ngày Nay số 246

NGAYNAY.VN 10 CHUYÊNĐỀ: GIỮMÀUXANHCHOĐÔTHỊ Số246 - ThứNăm, ngày 29.10.2020 Phá rừng & công cuộc “sửa sai” Thoạt nhìn, Nishiawakura (tỉnh Okayama) - một ngôi làng ở miền Nam Nhật Bản, trông đẹp như tranh vẽ. Những ngọn đồi bao quanh thung lũng mà Nishiawakura tọa lạc phủ một màu xanh đậm, rậm rạp. Nhưng đi dạo trong rừng sẽ nhận thấy rõ điều bất ổn, mặt đất khô cứng, cây cối mọc theo hàng đều tăm tắp, không hề có cảm giác lạc vào khu rừng rậm tự nhiên. chất lượng cao cho thị trường. Chính phủ Nhật Bản đã trả tiềnđểngười dân thamgia chiến dịch trồng hàng triệu cây lá kim. Ở một số khu vực, rừng bản địa thậm chí còn bị chặt phá và thay thế bằng rừng trồng sinh lợi. Chiến dịch trồng rừng của Cơ quan Lâm nghiệp thực chất là một chương trình phá rừng được chính phủ cho phép. Kết quả của chính sách này khiến các khu rừng nhân tạo, từng chỉ chiếm 27% tổng diện tích đất rừng của Nhật Bản, đã vượt quá 44% vào năm1985. Kết quả là trên khắp lãnh thổ Nhật Bản, có không ít vùng nông thôn có cảnh quan tương tự như làng Nishiawakura. Phong trào bảo vệ rừng nguyên sinh Con người không phải là người hưởng lợi duy nhất từ các khu từng, vô số sinh vật sống phụ thuộc vào rừng để kiếm thức ăn và nơi ở. Nhưng việc tàn phá các khu rừng nguyên sinh đã tước đi môi trường sống tự nhiên của động vật trong khi cây non và vỏ của các loài cây lá kim được trồng lại chỉ cung cấp thức ăn cho một vài loài thích ứng được. Điều này vô tình đã đẩy các loài thú dữ như gấu ra khỏi môi trường sống tự nhiên và dễ tiếp xúc với con người hơn. Ngoài ra, việc chặt phá rừng nguyên sinh đe dọa sinh kế của người dân địa phương, những người đã phụ thuộc vào lâm sản của những ngọn núi trong nhiều thế hệ. Năm 1971, 85 nhóm bảo tồn rừng rải rác trên khắp Nhật Bản đã hợp lực để thành lập một liên minh quốc gia bảo tồn thiên nhiên. Phong trào phản đối chính sách phá rừng ngày càng lớn mạnh và lan rộng khắp cả nước. Năm 1977, phong trào này lên đến đỉnh điểm khi người dân tổ chức một cuộc biểu tình nhằm phản đối việc khai thác gỗ tại Công viên Quốc gia Shiretoko ởHokkaidō. Xuôi về phía nam Nhật Bản, trên đảo Yakushima từng tồn tại những cánh rừng yakusugi (cây tuyết tùng) có tuổi đời tới hàng nghìn năm. Việc khai thác gỗ yakusugi đã có từ thế kỷ thứ 16. Trong thời kỳ Edo (1603–1868), vỏ cây yakusugi được chuyển đến thủđônhưmột vật phẩm cống nạp cho triều đình hàng năm. Giàu nhựa và không bị thối rữa, yakusugi là một loại gỗ phổ biến để xây dựng. Dù đã có lệnh cấm khai thác gỗ yakusugi, nhưng vào năm 1957, Bộ Lâm nghiệp Nhật Bản đã dỡ bỏ lệnh cấm và để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về gỗ, người ta đã bắt đầu khai thác gỗ yakusugi vào những năm1960. Cư dân địa phương của Yakushima lo sợ rằng những khu rừng cổ kính của họ sẽ bị xóa sổ. Năm 1972, họ thành lập Hiệp hội Bảo vệ Yakushima. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, khai thác gỗ là ngành công nghiệp chính của khu vực, do đó nhómbảo tồn nàybị cô lậpvới rất ít sựhỗ trợ. Tuy nhiên, chính quyền đã bắt đầu lắng nghe người dân sau khi một thảm họa lở đất xảy ra vào năm 1979 bắt nguồn từ nạn phá rừng nguyên sinh trên đảo. Người dân Yakushima tiếp tục phản đối việc khai thácgỗyakusugi, buộc chính phủ Nhật Bản phải cân nhắc lại chính sách ưu đãi cho ngành lâmnghiệp. Trong một nỗ lực khắc phục sai lầm, chính phủ Nhật Bản vào năm 1964 đã mở cửa thị trường cho các loại gỗ giá rẻ, cắt giảm thị phần của ngành lâm nghiệp trong nước. Có thời điểm, khả năng tự cung tự cấp gỗ của Nhật Bản - vốn đã lên tới 90% vào năm1950 - giảmmạnhxuống dưới 20%. “ Rừng ở đây khá tẻ nhạt. Về mặt sinh học và sinh thái học, đây là một hệ sinh thái đơn điệu” - Gerald Marten, nhà sinh thái học tại Trung tâm Đông Tây (Mỹ), người đã sống và thực hiện nghiên cứu nhiều năm ở Nhật Bản cho biết. Con sông cũng có vẻ như không được tự nhiên, nước thì quá trong và không có nhiều cây xanh ven bờ hoặc sự sống khác. “Dưới sông này rất ít cá, lý do khả dĩ nhất có thể là do chúng tôi chỉ có cây thường xanh mọc xung quanh hai bờ sông”, Tabata Sunao, người đồng sáng lập Hyakumori, một công ty lâm nghiệp có trụ sở tại Nishiawakura, giải thích. “Cây thường xanh không rụng nhiều lá, do đó sẽ có ít khoáng chất và vitamin hơn đối với các loài bọ sống xung quanh, kéo theo đó là cá sống dưới sông sẽ ít thức ăn”. Cảnh quan của Nishiawakura có thể trông tự nhiên, nhưng trên thực tế, đó là kết quả của một sáng kiến trồng cây quy mô lớn. Trong Thế chiến thứ hai, những vùng nông thôn có rừng rậm rộng lớn đã bị chặt phá gần như trống trơn để cung cấp năng lượng cho các nỗ lực chiến tranh của Nhật Bản - ôngMarten nói. Phá rừng theo chỉ đạo của chính phủ Sau chiến tranh, nhu cầu sử dụng gỗ bùng nổ, chủ yếu để hỗ trợ tái thiết nhà cửa. Để đáp ứng thị trường, Cơ quan LâmnghiệpNhật Bản đã phát động một chiến dịch phát quang các rừng cây nguyên sinh và thay thế bằng các loài cây lá kim phát triển nhanh như bách và tuyết tùng, với mục đích vừa bảo vệ các ngôi làng khỏi sạt lở đất và lũ quét, vừa giúp cung cấp các loại gỗ BẮC HIỆP (dịchvà tổnghợp) Rừngnguyên sinh trênđảo Yakushima đượcUNESCO côngnhận là Mạng lưới Khu Dự trữSinh quyểnThếgiới.