Ngày Nay số 246

9 NGAYNAY.VN CHUYÊNĐỀ: GIỮMÀUXANHCHOĐÔTHỊ Số246 - ThứNăm, ngày 29.10.2020 nhiều cơ quan chức năng về môi trường liên tục cảnh báo. Nhưng sông tình trạng bức tử sông Nhuệ không hề giảm bớt, thậm chí còn gia tăng rất nhanh. Bằng chứng chứng là các chỉ số ô nhiễm của con sông này tăng trưởng dần, ổn định qua từng năm. Tình trạng ô nhiễm sông Nhuệ đã từng được đưa ra Quốc hội. Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà đã không ít lần thẳng thắn nêu quan điểm trên truyền thông, đó là phải xử lý tại nguồn, xử lý bắt đầu từ người gây ô nhiễm, và cả trách nhiệm của các địa phương... Và cho dù tình trạng chết lâm sàng của con sông đã được đưa lên bàn thảo ở những cấp cao, nhưng phải kháchquannhìnnhận, chúng ta không nhìn thấy một động thái nàokhảdĩ, trướcmắt, tạm thời để cứu dòng sông này. Khi một động thái dù nhỏ, cũng chưa được triển khai thực hiện, khi chính quyền cấp cơ sở gần như buông, để cho hành lang sông trở thành “thiên đường” cho những vi phạm trật tự xây dựng, thì không ai, không người dân nào yêu mến dòng sông này có thể kỳ vọng vào một giải pháp căn cơ, quyết liệt và hiệu quả. TS Đào Trọng Tứ cũng cho rằng, ở Hà Nội, không chỉ còn sông Nhuệ đang chết, sông Đáy đang hấp hối mà ngay cả sông Hồng nếu cứ quản lý kiểu như hiện nay, thì sông Hồng cũng sẽ chịu những tác động rất tiêu cực, từ sự xâm thực của con người. Hiện nay, việc lấn sông Hồng, đổ trộm phế thải cũng diễn ra ở rất nhiều nơi. Hà Nội cũng đang hướng tới quy hoạch, xây dựng một thành phố ven sông hoành tráng, hiện đại. Nhưng với những gì đang diễn ra, thì nếu Hà Nội bắt tay vào thực hiện, sẽ tốn rất nhiều công, của, rất nhiều thời gian để dọn dẹp hai bên bờ sông. Đó là côngviệc phảimất hàng thập kỷ, nếu quyết tâm làm. Khi thực hiện bài viết này, chúng tôi cũng đã phỏng vấn một số người Hà Nội, không ít người cho rằng, thật tự ti khi nhìn sang những tỉnh, thành khác. Đà Nẵng đã dọn dẹp, làm sạch sông Hàn từ lâu; ThànhphốHồChíMinhtưởng như không thể làm sống lại được Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, kênhTẻ, kênhTàuHủ… thì nay họ đã làm được. Sông đã sống lại, nước đã trong, đã có dòng chảy và có cá tômbơi lội... Nhưng Hà Nội thì không. Sông Tô Lịch được “nâng lên, đặt xuống”mãi, cuối cùng nó ô nhiễm vẫn hoàn ô nhiễm. Chẳng thấy một dự án nào khả thi. SôngNhuệ thì tuyệt nhiên chưa bàn đến. Sông chết một cách đương nhiên như không có gì phải “lăn tăn”. Nếu như Hà Nội là một thành phố kém phát triển thì có lẽ nhiều người dân có lý do để không tự ti. Nhưng Hà Nội là Thủ đô, Hà Nội có nguồn lực nhưng Hà Nội cũng đang để bộ mặt sông ngòi cực kỳ nhếch nhác, bệ rạc. n hoàn ô nhiễm hành lang sông như ở Hà Nội. Nói quản lý cũng hơi quá lời bởi như tại Sông Nhuệ thì có quản lý gì đâu. Việc vi phạm trật tự xây dựng, xây tràn xuống cả lòng sông diễn ra nămnày qua nămkhác. Không chỉ là nhà xưởng, cơ sở sản xuất bám chặt mép sông, tại đây còn có vô số những nhà tạm, kho bãi được dựng lên vừa để cho thuê, vừa để giữ đất và lấn ra sông nên những khu vực này được quây bằng các tấm tôn cỡ lớn và gần như người ngoài là bất phế liệu được “đùn” ra dần dần, từ từ.Và rồi, từnhững thứ người ta đùn ra sông, sau này sẽ được gia cố, san gạt thành mặt bằng vững chắc, sau đó là quây tôn và tiếp theo là xây dựng từng bướcmột. Tình trạng tương tự cũng diễn raởphíabênbờ sôngđối diện thuộc địa phận phường PhúcDiễn, quậnNamTừLiêm. Di chuyểndọc lênphía lưuvực thuộc địa phận phường Mỗ Lao, quận Hà Đông, việc lấn chiếm cũng diễn ra nghiêm trọng không kém, ngay giữa thanh thiên bạch nhật, người dân thẳng thừng cho ủi đất xuống lòng sông để làm một bãi đậu xe ô tô với quy mô khá hoành tráng. Mặc dù việc “vây, lấn, tấn, diệt” diễn ra năm này qua tháng khác, báo chí mỏi miệng phản ánh, chuyên gia mặc sức“kêu gào”, khả xâm phạm, quan sát nên khó có thể biết, phía trong người ta đang làm gì và tác động thế nào tới dòng sông. Với cung cách quản lý như vậy, sôngNhuệ hiện trở thành miếng mồi ngon cho nạn đổ trộm phế tải, rác thải. Ở nhiều khu vực, chẳng khó khăn gì để quan sát thấy những đụn Cận cảnh tình trạng“vây, lấn, tận, diệt”sôngNhuệGiang. Ở Hà Nội, không chỉ còn sông Nhuệ đang chết, sông Đáy đang hấp hối mà ngay cả sông Hồng nếu cứ quản lý kiểu như hiện nay, thì sông Hồng cũng sẽ chịu những tác động rất tiêu cực, từ sự xâm thực của con người. Tiến sĩ Đào Trọng Tứ