Ngày Nay số 246

14 NGAYNAY.VN KHOAHỌC-MÔITRƯỜNG Số246 - ThứNăm, ngày 29.10.2020 n Giấc mơ phức tạp hay không tùy thuộc vào giai đoạn ngủ. Theo một phân tích mới, chất lượng và độ phức tạp của những giấc mơ dường như thay đổi theo các giai đoạn của giấc ngủ của mỗi người. Trước thế kỷ XXI, chúng ta thường nghĩ giấc mơ chỉ xảy ra liên quan đến ngủ chuyển động mắt nhanh (REM), nhưng nghiên cứu gần đây hơn cho thấy đôi khi con người nhớ lại giấc mơ ngay cả khi họ được đánh thức từ giai đoạn không phải REM của giấc ngủ. Kết quả của nghiên cứu không chỉ bổ sung cho các tài liệu hiện có về báo cáo giấc mơ và giấc ngủ REM mà còn hỗ trợ các phép đo gần đây khách quan hơn đối với cơ sở dữ liệu ngân hàng giấc mơ. n Tàu vũ trụ NASA đem đất đá từ tiểu hành tinh về Trái đất. Tàu vũ trụ OSIRIS-Rex được NASA đưa vào không gian để thu thập mẫu đất từ bề mặt của một tiểu hành tinh bay gần Trái đất, nhưng con tàu đã hoàn thành nhiệm vụ vượt mức, dẫn đến sự cố xảy ra. Khi phân tích hình ảnh mà tàu vũ trụ gửi về sau khi đã thu thập xong mẫu đất đá, nhóm nghiên cứu phát hiện tàu vũ trụ đã thu thập lượng mẫu vật lớn hơn so với dự kiến. Lớn đến mức mẫu đất đá ngăn không cho tàu vũ trụ đóng kín khoang chứa, khiến một lượng đất đá không nhỏ thất thoát ra ngoài vũ trụ. n NASA sắp tiết lộ một “khám phá mới thú vị” về Mặt trăng. Trước khi NASA quay trở lại Mặt trăng vào năm 2024, cơ quan vũ trụ này vừa hé lộ thông tin về một “khám phá mới” có thể sắp được công bố trong tuần tới. NASA cho biết: “Khám phá mới này góp phần vào nỗ lực của NASA trong việc tìm hiểu về Mặt trăng nhằm hỗ trợ cho việc khám phá không gian sâu”. Thông báo sẽ được đưa ra từ Đài quan sát Thiên văn Hồng ngoại ở tầng bình lưu của NASA (SOFIA), được mô tả là đài quan sát trên không lớn nhất thế giới. PV (tổng hợp) C ác nhà khoa học ở Michigan đã phát triển một hệ thống cảnh báo cháy rừng từ sự rung lắc của cây cối. Hệ thống này không chỉ có thể phát hiện khi ngọn lửa bắt đầu mà còn có thể “kêu cứu”. Thiết bị không dùng pin này treo lơ lửng như một vật trang trí trên cây và thu thập tất cả năng lượng cần thiết từ sự đung đưa tự nhiên của cây lá. Thiết bị này có thể quan sát rừng trong một thập kỷ mà không cần con người chú ý. “Đó là một ý tưởng tuyệt vời” - kỹ sư Chris Knight làm việc tại CSIRO, cơquannghiên cứu quốc gia của Úc nói. Một vài năm trước, anh Chris cũng đã phát triểnmột ý tưởng cho một chiếcmáy chạy bằng cây. Anh khẳngđịnh, các hệ thống như vậy chỉ cần một lượng nhỏ điện năng để ngửi khói hoặc phát hiện nhiệt tăng. Changyong Cao - kỹ sư tại Đại học bang Michigan cũng đồng tình. “Để giám sát cháy rừng, bạn không cần nhiều năng lượng. Thiết bị tự sạc lại khoảng 10 phút một lần với lượng điện vừa đủ để thực hiện phép đo”, anh nói. Nếu phát hiện có hỏa hoạn, chiếc cảm biến sẽ báo hiệu tới một thiết bị cách đó hơn 1 km. Thiết bị này chuyển tiếp các báo động đến các thiết bị khác, nó có thể thu thập dữ liệu từ hàng chục đến hàng trămcảmbiến. Phát hiện sớm cháy rừng có thể cứu sống rất nhiều người. Hiện nay, cháy rừng đượcphát hiện từvệ tinhhoặc tháp lửa. Cao cho biết cả 2 cáchnày đều khôngnhanh và chi phí không thấp như cảm biến treo trên cây. Nhóm của Caophải đốimặt với hai thách thức chính trong việc tạo ra các thiết bị cảm biến mới của mình. Đầu tiên, các thiết bị này phải tạo ra đủ năng lượng để khảo sát khu rừng và phát ra tín hiệu. Thứ hai, nguồn điện phải bền. Để giải quyết vấn đề đầu tiên, nhóm nghiên cứu quyết định biến chuyển động cơ học thànhđiện - thực ra là tĩnh điện. Tĩnh điện được tạo ra khi hai vật liệu cọ xát với nhau và trao đổi điện tích. Thiết bị chuyển đổi này được gọi là TENG. Nó tạo ra dòng điện khi hai vật liệu cọ xát với nhau. Các nhà khoa học đã sử dụng TENG như một cách để thu hoạch năng lượng từ thế giới tự nhiên, bao gồm thu năng lượng từ các tác động lên mặt bàn, mưa rơi - thậm chí cả bàn phím... Cao cho biết mô hình mới của nhóm anh chưa được thử nghiệm thời gian dài trong thế giới thực, nhưng thiết bị đã sẵn sàng. Tất cả những gì anh ấy cần bây giờ là có tiền để phát triển chúng. LYPHƯƠNG (theoScienceDaily) TIN& TIN Sự dao động của cây xanh là tất cả những gì cần thiết cung cấp năng lượng cho các thiết bị cảm biến để các nhà khoa học nắm bắt kịp thời các vụ cháy có thể bùng phát. Dùng cây cối để cảnh báo cháy rừng Để giám sát cháy rừng, bạn không cần nhiều năng lượng. Thiết bị tự sạc lại khoảng 10 phút một lần với lượng điện vừa đủ để thực hiện phép đo” Changyong Cao Mô tả cơ chế hoạt động của thiết bị cảnh báoTENG.