Ngày Nay số 247

11 NGAYNAY.VN CHUYÊNĐỀ: RÁCTHẢI-NHỮNGGÓCNHÌN Số247 - ThứNăm, ngày 5.11.2020 vốn đầu tư lớn từ doanh nghiệp. Hiện nay, doanh nghiệp còn gặp không ít rào cản về chính sách dù vốn và công nghệ đã sẵn sàng. Ví dụ, tại Quyết định số 31/2014/ QĐ-TTg ngày 5/5/2014 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án phát điện sử dụng chất thải rắn tại Việt Nam, có các quy định hỗ trợ về giá mua điện nhưng các dự án xử lý chất thải phải theo quy hoạch ngành điện; khiến nhiều dự án gặp khó khăn do chờ quy hoạch này của ngành Điện. “Theo Quyết định này, giá mua điện mới chỉ áp dụng đối với các dự án phát điện đốt chất thải rắn trực tiếp và đối với các dự án phát điện đốt khí thu hồi từ bãi chôn lấp chất thải. Hiện tại, có nhiều công nghệ mới trong lĩnh vực điện rác như: khí hóa phát điện, đốt phát điện, lên men tạo khí Biogas phát điện… nhưng giá mua điện chưa được quy định rõ ràng, đầy đủ. Trong khi đó, doanh nghiệp khi muốn đầu tư xử lý rác tại Việt Namcũng gặp thủ tục đầu tư phức tạp, kéo dài. Đối với việc đầu tư xử lý chất thải rắn sinh hoạt là loại hình đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), thủ tục đầu tư cần thiết lựa chọn nhà đầu tư đã mất từ 1 - 2 năm, sau đó, còn thủ tục đầu tư xây dựng như thẩmđịnh thiết kế, thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy, báo cáo đánh giá tác động môi trường, các thủ tục hoàn thành công trình bảo vệ môi trường…”, ông Hùng nói. Chiến lược Phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 đã đặt ra, phải nâng tỷ lệ xử lý chất thải cho mục đích năng lượng từ mức không đáng kể hiện nay lên 30% vào năm 2030, khoảng 70% vào năm 2030 và hầu hết được tận dụng chomục đích năng lượng vào năm 2050. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, Chính phủ cần chỉ đạo rà soát, sửa đổi các văn bản pháp luật, các quy trình, thủ tục còn vướng mắc giữa các quy định hiện hành về quản lý đầu tư xây dựng trong lĩnh vực quản lý chất thải sinh hoạt đô thị (pháp luật về PPP, các quy định phát triển dự án điện rác, công tác quy hoạch…), đồng thời, cụ thể hóa chính sách ưu đãi đầu tư. Khi mở cơ chế, đơn giản hóa thủtụchànhchínhđể tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư vào xử lý chất thải rắn, mới góp phần hình thành một ngành một nghiệp môi trường ởViệt Nam... n các ô chôn lấp rác hiện nay khoảng trên 2.000m3/ngày đêm và lượng nước tồn đọng chưa kịp xử lý vẫn còn… Thực tế, từ năm 2017, UBND TP Hà Nội đã lên kế hoạch thu hút đầu tư, xây dựng 5 nhà máy đốt rác phát điện, phấnđấuđếnnăm2021 sẽ đi vào hoạt động, trong đó có dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn. Dự án Nhà máy điện rác Sóc Sơn được chấp thuận đầu tư từ năm 2017 với tổng mức đầu tư 7.000 tỷ đồng bằng vốn nước ngoài. Sử dụng công nghệ đốt rác bằng lò ghi cơ học của Bỉ, nhà máy có công suất xử lý 4.000 tấn rác/ngày đêm và dự kiến công suất phát điện khoảng 75 MW điện/giờ, được đánh giá là dự án điện rác có quy mô lớn hàng đầu thế giới. Theo kế hoạch vạch ra, 5 năm nữa, Hà Nội sẽ xử lý rác bằng công nghệ đốt phát điện và bỏ hoàn toàn cách thức chôn lấp, nhưng đó là câu chuyện của tương lai khi mà dự án mới hoàn thành khoảng hơn 65% các hạngmục chính. Điện rác còn quá nhiều rào cản Trên toàn quốc, lượng rác thải ra tại bìnhquânmỗi ngày khoảng 35.000 tấn rác thải sinh hoạt đô thị và 34.000 tấn rác thải sinh hoạt nông thôn. Theo Bộ Tài nguyên và đang là công nghệ tối ưu trong việc xử lý chất thải rắn sinhhoạt hiệnnay. Côngnghệ này được sử dụng rộng rãi tại nhiều nước phát triển như khối các nước châu Âu, Nhật Bản... Việc xử lý rác thải bằng phương pháp đốt kết hợp với thu hồi năng lượng (gọi là điện rác) đạt hiệuquả cao trên thế giới nhưng lại rất thấp ở Việt Nam. Tại Hà Nội, Nhà máy điện rác Sóc Sơn đã áp dụng công nghệ điện rác được vài năm có công suất 4.000 tấn/ngày, công suất phát điện mới chỉ dừng ở con số 75MW. Trên cả nước, một số ít nhà máy đốt rác phát điện cũng đã đi vào hoạt động ở TP HCM, Cần Thơ, Quảng Bình như: Dự án nhà máy điện rác Vĩnh Tân, tỉnhĐồngNai (công suất 600 tấn/ngày, công suất phát điện 30MW); Nhà máy xử lý chất thải sinh hoạt phát điện Trạm Thản, Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (công suất 500 tấn/ ngày); hai Nhà máy đốt rác phát điện tại Củ Chi, TP Hồ Chí Minh (của Vietstar và Tâm Sinh Nghĩa, công suất mỗi nhà máy 1.000 tấn/ngày)… Ông PhạmNguyênHùng, Chủ tịch HĐQT PECC1 – một đơn vị tiên phong thiết kế các nhàmáy điện rác tạiViệt Nam chia sẻ, để xây dựng nhàmáy xử lý rác phát điện với công nghệ hiện đại, đòi hỏi nguồn Ảnhminhhọa. chưa thoát ra được VIỆT ĐAN Môi trường, hiện nay, khoảng 71% chất thải rắn sinh hoạt trên cả nước vẫn chủ yếu được xử lý theo hình thức chôn lấp, chỉ 16% được xử lý tại các nhà máy chế biến sản xuất phân compost và 13%được xử lý bằng phương pháp đốt, đốt kết hợp với thu hồi năng lượng. Đốt rác phát điện theo đánh giá của các chuyên gia Bãi rácNamSơn. Quá tải rác thải tại HàNội. Rác thải ùnứ tại HàNội. Hiện tại, có nhiều công nghệ mới trong lĩnh vực điện rác như: khí hóa phát điện, đốt phát điện, lên men tạo khí Biogas phát điện… nhưng giá mua điện chưa được quy định rõ ràng, đầy đủ. Ông PhạmNguyên Hùng