Ngày Nay số 247

NGAYNAY.VN 12 Số247 - ThứNăm, ngày 5.11.2020 CHUYÊNĐỀ: RÁCTHẢI-NHỮNGGÓCNHÌN bị tắc nghẽn, ngập lụt và lây lan các bệnh dịch qua đường nước. Chất hữu cơ đổ vào các bãi chôn lấp - nơi thiếu không khí đểphânhủy nhanh chóng - tạo ra khí mê-tan, làm tăng tốc độ biến đổi khí hậu. Với những nguy hại của rác thải mà các đô thị lớn phải đối mặt, nhiều thành phố đã sớmbắt tay vào việc thực hiện một cơ chế quản lý rác thải hiệu quả, tái chế, tái sử dụng và tạo vòng tuần hoàn cho rác, trong đó có hai giải pháp được nhiều thành phố áp dụng thành công. Biến rác thải thành điện Có lẽ tiến bộ lớn nhất đối với ngành quản lý chất thải là khả năng biến những thứ bỏ đi thành năng lượng có ích, được nhiều nước coi đây là tài nguyên, nguồn năng lượng thay thế. Copenhagen, Đan Mạch, gần đây đã khai trương nhà máy đốt rác thành điện, được gọi là Copenhill hoặc Amager Bakke. Nhà máy đốt chất thải thayvì nhiên liệuhóa thạch, có khả năng chuyển 450.000 tấn rác thành năng lượng hàng năm, cung cấp điện cho 30.000 hộ gia đình và sưởi ấm cho 72.000 hộ. Do quá trình đốt rác vẫn tạo ra khí thải CO2 nên thành phố có kế hoạch lắp đặt một hệ thống thu giữ lượng carbon thải ra từ quá trình đốt rác, sau đó lưu trữ carbon hoặc sử dụng cho mục đích thương mại. Đây là một bài toán giải quyết nhiều vấn đề mà thành phố đối mặt đó là quản lý rác thải, tạo ra điện năng giúp thành phố không phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Thị trưởng Copenhagen Frank Jensen cho biết, thay vì chôn chất thải, thành phố sử dụng chất thải để sản xuất năng lượng sưởi ấm và điện theo cách hiệu quả nhất. Việc đốt chất thải hiệu quả cung cấp năng lượng cho hệ thống sưởi của 99% các tòa nhà ở Copenhagen. Do đó sẽ giúp thành phố loại bỏ ô nhiễm từ than, dầu và dầu mỏ, giúp thủ đô đạt được mục tiêu trở thành thành phố trung hòa carbon đầu tiên trên thế giới vào năm2025. Một thành phố khác được coi là hình mẫu của việc biến chất thải thành thải tràn ngập thành phố và không đạt được mục tiêu tái chế rác thải thamvọngmà các thànhphố lớn khác củaMỹ đã thực hiện được. Trong số các siêu đô thị toàn cầu, thủ đô Mexico City của Mexico chỉ đứng sau New York về số lượng rác thải mỗi năm: 12 triệu tấn. Vào năm 2011, Mexico City đã phải đóng cửa bãi rác lớn nhất khiến rác thải không có chỗ tập kết, chất đống tại các bãi rác tựphát; bộc lộnhượcđiểm thành phố đã không có chính sách toàn diện trong việc thu gomvà xử lý rác thải đô thị. Hai thành phố điển hình trên đều nằm trong những siêu đô thị toàn cầu, với nhiều nguồn lực về tài chínhđể thực hiện cơ chế quản lý rác thải hiệu quả. Điều này cho thấy những thách thức của các quốc gia có thu nhập thấp, nơi tỷ lệ thu gom rác thường dưới 50%. Các đống rác dọc bờ sông, khói dày đặc từ việc đốt rác,chất thải độc hại, ruồi muỗi và các loài gặm nhấm tràn lan là một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, việc tăng dân số tự nhiên, dân số di cư về các đô thị, đô thị hóa và phát triển kinh tế cũng khiến lượng chất thải đang ngày càng trở nên quá tải đối với hệ thống quản lý còn yếu kémở những thành phố này. Ngân hàng Thế giới cho biết, rác thải toàn cầu có thể tăng 70% vào năm 2050 khi đô thị hóa và dân số gia tăng, trong đó Nam Á và châu Phi cận Sahara sẽ chứng kiến lượng rác thải tăng cao nhất. Lượng rác thải gia tăng sẽ vượt xa tốc độ tăng dân số, đạt 3,4 tỷ tấn vào năm 2050 so với khoảng 2 tỷ tấn trong năm 2016. Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các loại chất thải ô nhiễm có thể là nguyên nhân gây bệnh hen suyễn, dị ứng, bệnh đường hô hấp, tim mạch và đặc biệt là ung thư. Tổ chức Y tế thế giới và Ngân hàng thế giới ước tính, hơn 2 triệu người tử vong mỗi năm do hít phải không khí bị ô nhiễm trong nhà và ngoài trời, đồng thời có khoảng 40 triệu trẻ em mắc các bệnh liên quan đến rác thải. Rác thải không được thu gom có thể dẫn đến cống Theo ước tính, lượng rác thải toàn cầu đến năm 2050 tăng lên 70% so với năm 2016. Rác thải sẽ đổ về đâu khi các bãi rác đều quá tải? Điều này cho thấy rõ sự cấp bách cần phải có kế hoạch quản lý rác thải hiệu quả tại những đô thị lớn, vừa để ngăn chặn cuộc xâm chiếm của rác, vừa biến rác thành nguồn sinh lợi cho con người. ANH ĐỨC KHÔNG PHẢI THỨ BỎ ĐI Khủng hoảng rác thải Đượcmệnhdanh là thành phố giàu nhất thế giới, nhưng New York cũng bị liệt vào danh sách thành phố kém vệ sinh nhất nước Mỹ. Đến New York vàomùa hè, du khách dễ dàng cảm nhận được mùi hôi thối bốc lên từ các đống rác trên vỉa hè đang chờ được thu gom và chở đến một bãi rác ngoài tiểu bang. Trong năm 2017, khoảng 904.000 hộ gia đình tại New York sống gần các bãi rác thải lớn và gần 2,3 triệu hộ gia đình phải chung sống với chuột hoặc gián. Hai thị trưởng gần đây nhất của New York đều tham gia tranh cử Tổng thống với cam kết chốngbiếnđổikhíhậu,nhưng thực tế cả ông Bill de Blasio- Thị trưởng đương nhiệm và tỷ phú Mike Bloomberg- người tiền nhiệm, đều không thể ngăn chặn làn sóng rác Copenhill nhà máyđốt rác thànhđiện tại ĐanMạch.