Ngày Nay số 247

NGAYNAY.VN 14 Số247 - ThứNăm, ngày 5.11.2020 CHUYÊNĐỀ: RÁCTHẢI-NHỮNGGÓCNHÌN Người Nhật ‘đối phó’ với rác Người Nhật có một từ để chỉ cảm giác tiếc nuối khi một thứ gì đó có giá trị bị lãng phí: “mottainai”. Đây cũng là cụm từ gói gọn nhất khi nói về cách người Nhật Bản xử lý vấn đề rác thải và môi trường. nhân phân loại rác nghiêm ngặt qua các băng chuyền chất thải, tách riêng và phân loại vật liệu để tái chế cho đến khi hầu như không còn lại gì. Cácmáy đào thủy lực tại chỗ được chạy bằng điện — chúng không thải ra khí CO2 hoặc khói từ việc đốt cháy dầu diesel và các vòi phun nướcmưa giúp giữ bụi vàmôi trường trong sạch. Có tới 98% chất thải công nghiệp đổ về đây được tái chế, chỉ 2% được đưa đến bãi chôn lấp hoặc đốt. Nhà máy này từng bị gắn mác là nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, Tập đoàn Ishizaka - đơn vị vậnhànhnhà máy, lại không cho là như vậy. Việc chuyển đổi từ vận hành các lò đốt chất thải thủ công sang tái chế vật liệu phức tạp bắt nguồn từ phản ứng dữ dội củangười dânđịaphương do tác động của nó tới môi trường. Từnhỏ, bà IshizakaNoriko, CEO củaTập đoàn Ishizaka, đã không xa lạ với cảnh tượng đámđôngbiểu tình trước nhà máy do cha mình điều hành. Khi chưa có công nghệ tiên tiến, công đoạn đốt rác từng thải ra khí quyển một lượng lớn khí độc. Vào những năm 1990, các khu vực xử lý rác thải như tỉnh Saitama, sân sau của thủ đô Tokyo, trở nên ô nhiễm rõ rệt. Điều này gây ra những lo ngại về sức khỏe, khi nhiều khí thải là chất gây ung thư, cũng như tâm lý tẩy chay các hàng hóa địa phương. Làn sóng lên án ngày càng tăng đã buộc một số doanh nghiệp như Tập đoàn Ishizaka phải giảm thiểu việc đốt rác và xoay sang tăng cường tái chế cũng như đầu tư công nghệ đốt mới. Ngày nay, công nghệ lò đốt “thân thiện với môi B ắt nguồn từ triết lý Phật giáo về sự tiết kiệm và luôn lưu tâm đến hành động của cá nhân, quan niệm “mottainai” đã trở nên phổ biến trong những ngày khan hiếm sau Thế chiến II và hiện nay được lưu truyền từ đời ông bà sang con cháu. Theo triết lý củaThầnđạoNhật Bản, mỗi vật thể dù là của thiên nhiên hay nhân tạo, đều có linh hồn riêng, nghĩa là chúng đều có giá trị và không thể bị vứt bỏmột cách lãng phí. Nắm vững nguyên tắc phân loại rác Chris Waters – một người có kinh nghiệm sống ở Nhật Bản hơn 20 năm, cho biết nguyên tắc đầu tiên khi sinh sống tại đây đó là cần nắm bắt hướngdẫngomi nơimình sống.“Gomi”trong tiếng Nhật có nghĩa là rác. Hướng dẫn gomi tại một số thành phố có thể dài tới 40 trang. Như Ủy ban Truyền thông Quốc tế Tokyo cho biết trong hướng dẫn về rác của mình: “Các vấn đề liên quan đến rác thải có thể dễ dàng trở thành nguyên nhân gây rắc rối với hàng xóm của bạn. Để thiết lập một cuộc sống thoải mái cho cả bạn và những người khác trong cộng đồng, điều quan trọng là phải tuân theo các quy tắc địa phương”. “Không có cách nào đơn giản để mô tả hệ thống phân loại rác của Nhật Bản. Hoạt động xử lý chất thải được thực hiệnở cấp thànhphố. Điềuđó có nghĩa làmỗi thành phố, thị trấn và quận cómột hệ thống hoàn toàn khác nhau”, Waters chia sẻ.“Dođómỗi khi chuyển tới một nơi khác, bạn cần phải tìm hiểu kỹ quy định vứt rác tại đó”. Theo Waters, tại thành phố Niihama (tỉnh Ehime) nơi anh sống, rác thải được phân loại thành các loại có thể đốt được (túi màu đỏ), không đốt được (túi màu xanh), giấy, nhựa, chai nhựa, lon, thùng xốp, báo, thùng carton, thủy tinh không vỡ và pin (túi màu trắng và được thu gom khác ngày). Một số loại rác được thu thập hàng tuần, một số loại chỉ được thu hai tuầnmột lần. Thậm chí có những loại rác thải như pin sẽ chỉ được thumột nămmột lần. Rácquá khổđược thugomhai lầnmột năm và phải mua một nhãn dán đặc biệt để trả tiền cho việc thu thập và xử lý. Người dân cũng phải mua những túi rác cụ thể chỉ có thể sử dụng được ở nơi mình sống. Khi nhắc tới vấn đề đổ rác, điều khiến Waters nhớ nhất đó là cảm giác xấu hổ khi túi rác anh vứt đi trước đó được gửi trả lại trước cửa căn hộ chỉ vì phân loại nhầm loại rác. “Bạn không thể bỏ rác có thể đốt được vào bất kỳ chiếc túimàuđỏnào, nóphải làmột chiếc túimàuđỏđặc biệt theo quy định. Chỉ cần làm sai, họ sẽ không nể nang mà gửi trả lại túi rác trước cửa nhà để hàng xóm đánh giá ý thức bạn”,Waters nói. Thay đổi công nghệ đốt rác Trong một nhà máy tái chế ở tỉnh Saitama, các công BẮC HIỆP Các loại rác như chai nhựa, chai thủy tinh, lon kimloại được người Nhật Bản phân loại cẩn thận trước khi đemđi tái chế.