Ngày Nay số 248

NGAYNAY.VN 13 CHUYÊNĐỀ: ANTOÀNTRÊNKHÔNGGIANẢO Số248 - ThứNăm, ngày 12.11.2020 quan điểm rằng cơ sở thường trú quan trọng là “máy chủ” (server) được đặt tại nước ngoài, dù có đặt văn phòng ở nước sở tại đi chăng nữa, đây cũng chỉ đóng vai trò là phương tiện liên lạc trung gian. Do đó, họ không phải là đối tượng để chịu thuế doanh nghiệp. Hiện nay, các doanh nghiệp công nghệ có xu hướng lập trụ sở ở những quốc gia có thuế suất thấp như Ireland, Luxembourg để “né” thuế. Nhờ đó, dù trụ sở công ty ở một nơi khác, các doanh nghiệp này vẫn có thể tiến hành các hoạt động kinh doanh như quảng cáo trực tuyến, bán dữ liệu của người dùng, thu lợi nhuận trên toàn thế giới, khônggiới hạnởmột quốc gia cụ thể. Chính vì vậy, những “thiên đường thuế” thường được các hãng công nghệ lớn lợi dụng là Bermuda và đảo Cayman (thuế thu nhập doanh nghiệp 0%). Đặc biệt, Ireland cũng là quốc gia thuhút nhữngcông tynàybởi thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ 12,5%, thấp hơn nhiều nước trên thế giới. Khi những “ông lớn” bị sờ gáy Theo báo cáo của EU, các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu có thể đã mất 5,4 tỷ euro doanh thu thuế từ Google và Facebook từ năm 2013 đến năm 2015. Các tập đoàn này “giảm thiểu gánh nặng thuế tổng thểởEUbằng cách chuyển tất cả doanh thu đến các quốc gia thành viên cómức thuế thấp như Ireland và Luxembourg”. Trước tình hình trên, hàng loạt biệnpháp đã được tính đến. Đáng chú ý, Pháp đề xuất việc đánh thuế các “gã khổng lồ” công nghệ của Mỹ dựa trên doanh thu mà họ thu được ở mỗi quốc hiện diện thực tế. Điều này có nghĩa là các công ty công nghệ phải trả một phần thuế công bằng tại nước mà người dùng của họ cư trú, hơn là tại nơi là họ thiết lập văn phòng thường trú. Thứ hai, nếu các công ty công nghệ vẫn tìm cách chuyển doanh thu và lợi nhuận từ một nước mà họ kinh doanh sang ở một nước có mức thuế doanh nghiệp thấp hơn, họ sẽ bị áp dụng mức thuế tối thiểu toàn cầu theo thỏa thuận nhất trí giữa các quốc gia. Tuy nhiên, hiện đề xuất này đang đi vào bế tắc và khó được thông qua do sự bất đồng vì lợi ích quốc gia giữa các nước, trong đó có sự phản đối của Mỹ vì đa số các tên tuổi công nghệ lớn toàn cầu đều là các công ty Mỹ như Google, Apple, Facebook, Amazon. Trong khi đó, một số quốc gia cũng không ủng hộ đề xuất này do chính họ đang nhận được“miếng bánh”thuế lớn hơn nhờ thu hút các “ông lớn”công nghệ đến đặt trụ sở. Với việc các quốc gia chưa tìm được tiếng nói chung ở cấp độ quy mô toàn cầu, nhiều nước đã có những biện pháp áp dụng đơn phương. Các quốc gia Đông Nam Á - khu vực có nền kinh tế kỹ thuật số tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới - đang đẩy mạnh siết chặt quy định về thuế đối với những công ty công nghệ nước ngoài, đặc biệt là Facebook, Google hay Netflix. Cơ quan thuế Indonesia cho biết đã cấp mã số thuếVAT cho AmazonWeb Services, Netflix, Spotify và các công ty con của Google thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương như Google Ireland và Google LLC. Với quy định mới của chính quyền Jakarta, doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh sản phẩm, dịch vụ tại Indonesia có doanh số trên 600 triệu rupiah (khoảng 41.630 USD) hoặc có ít nhất 12.000 người dùng truy cập mỗi nămđềuphải đóngthuế giá trị gia tăng (VAT). Ngoài Indonesia, các nước tại khu vực ASEAN như Singapore, Thái Lan và Malaysia cũng cân nhắc nhiều loại thuế với ngành bán hàng trực tuyến. Thái Lan và Philippines áp thuế VAT 7-12% đối với những tập đoàn công nghệ cung cấp dịch vụ xuyên biên giới, trong đó có Google, Amazon, Netflix và Spotify. Bất chấp sức ép của Mỹ, Pháp cũng tuyên bố đơn phương sẽ áp dụng thuế công nghệ. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 với việc các hoạt động tthương mại điện tử và kinh doanh online hưởng lợi lớn, nhiều quốc gia được cho là sẽ nhanh chóng thúc đẩy áp dụng thuế kỹ thuật số để cứu giúp nền kinh tế khỏi khó khăn của đại dịch. n CÔNG NGHỆ Hai tậpđoàn truyền thông lớn thếgiới này có thể “né thuế”nhờ vàoquy tắchiệndiện thực tế (vănphòng, cơsởkinhdoanh…) trong luật thuế củaChâuPhi. gia châu Âu, chứ không phải là lợi nhuận tập trung tại các nước cómức thuế thấp. Vấn nạn “né thuế” cũng đang nhận được sự hợp tác nhằm giải quyết tốt nhất ở cấpđộquốc tế, với cácđề xuất đưa ra tại hội nghị G20 hay OECD, nhắm vào các công ty công nghệ, với lợi nhuận tập trung vào cung cấp dịch vụ, thu thập và trao đổi dữ liệu điện tử xuyên biên giới. Theo đó các nước nhất trí tiến tới xây dựng bộ quy tắc chung, nhằm ngăn chặn những tập đoàn côngnghệ lớn trốn thuế hoặc chuyển lợi nhuận sang các thiênđường thuế để giảm nghĩa vụ tài chính. Đề xuất này tập trung vào hai trụ cột. Thứnhất,phânchiaquyền đánh thuế của các nước có thẩm quyền tài phán đối với một công ty công nghệ bán hàng hóa và dịch vụ tại nước của họ dù không thiết lập sự CácquốcgiaĐôngNamÁ - khuvực cónềnkinh tếkỹ thuật số tăng trưởng nhanhhàngđầu thếgiới - đangđẩy mạnhsiết chặt quyđịnhvề thuếđối với nhữngcông ty côngnghệnước ngoài, đặcbiệt làFacebook, Google hayNetflix.