Ngày Nay số 248

15 NGAYNAY.VN SỨCKHỎE Số248 - ThứNăm, ngày 12.11.2020 P GS.TS Mai Duy Tôn, Giam đôc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Đột quỵ (tai biến mạch máu não) hiện nay đang là vấn đề thời sự của thế giới. Hàng năm, Việt Nam có khoảng 200.000 người bệnh đột quỵ mới mắc, gây tử vong đứng hàng thứ 3, gây tàn phế đứng hàng thứ nhất. Hàng năm Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu và điều trị cho khoảng 6.000-8.000 người bệnh đột quỵ. Việc xây dựng các đơn vị đột quỵ chuyên sâu sẽ làm cải thiện tỷ lệ tửvong, tăngcơhội hồi phục tốt cho người bệnh đột quỵ não. Người mắc chứng đột quỵ nếu đến bệnh viện kịp thời thì cơ hội điều trị hiệu quả cao, chi phí điều trị thấp hơn và ít để lại di chứng. Ngược lại, qua “giờ vàng” thì di chứng nặng nề, điều trị khó khăn và chi phí rất cao. Thực tế hiệnnay, sốbệnhnhânbị đột quỵ đưa vào cấp cứu nằm trong “giờ vàng” chỉ chiếm 1,5%. Ở Bệnh viện Bạch Mai, tỉ lệ này cũng chỉ 5%-7%. Với phương châm “thời gian là não”, việc thực hiện điều trị người bệnh đột quỵ cần tiến hành nhanh chóng bao gồm chẩn đoán và xử trí cấp cứu, đặc biệt tiến hành tiêu huyết khối trong 4-5 giờ đầu. Đồng thời, người bệnh cần được phối hợp các chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh để can thiệp nội mạch lấy huyết khối cấp cứu, phối hợp chuyên khoa Phẫu thuật thần kinh để phẫu thuật cấp cứu cho người bệnh. Để kịp thời phát hiện dấu hiệu đột quỵ - đặc biệt phân biệt được đột quỵ với cảm gió để đưa ra xử trí đúng hướng cần căn cứ vào một số đặc điểm sau: Đột quỵ thường xảy vào ban ngày, ít khi xảy ra vào đêm và tối. Bệnh đột quỵ thường người già mắc nhiều hơn, nhưng hiện đang có nhiều người trẻ cũng mắc với các căn nguyên như bất thường về mạch, bệnh tăng đông, gây đột quỵ, thiếu máu. Khi đột quỵ, người bệnh đột ngột hôn mê, tê bì tay chân, mất ý thức, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội. Cùng đó, bệnh nhân đột ngột nói khó hoặc không nói được, nói không tròn vành rõ chứ, cười: mồm méo, lệch một bên. Đồng thời, người bệnh đột ngột mất hoặc giảm thị lực 1 trong 2 mắt, PGS.TS Mai Duy Tôn thông tin. Khi đã xác định được người bệnh bị đột quỵ cần sử dụng phương tiện phù hợp để vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế để tận dụng được “giờ vàng” trong cấp cứu. PGS.TS Mai Duy Tôn nhấn mạnh: Lâu nay nhiều người hiểu sai việc bệnh nhân đột quỵ không được vận động tức là không di chuyển. Vì thế cứ để bệnh nhân nằm yên một chỗ, khiến càng nặng. Thực tế, không để bệnh nhân vận động nhưng có thể di chuyển khi họ nằm trên cáng, trên ô tô. Trong khi đợi xe cấp cứu, tránh làm tổn thương nặng thêm bằng việc cho người bệnh nằm đầu cao, lưng nghiêng 45 độ so với cơ thể, để khi bệnh nhân bị nôn, đờm dãi sẽ không chui vào mũi, miệng và vào phổi; mặc quần áo thoáng, mở phần cổ áo để kiểm tra hô hấp. PHONG CHÂU Chỉ có khoảng 1,5% bệnh nhân đột quỵ được cấp cứu trong “giờ vàng” Bệnhnhânđột quỵnếuđếnbệnhviệnkịp thời thì cơhội điều trị hiệuquảcao, chi phí điều trị thấphơnvà ít để lại di chứng. Ngược lại, qua“giờvàng” thì di chứngnặngnề, điều trị khókhănvàchi phí rất cao. Không phải cơ địa nào cũng phù hợp các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên như củ, quả, mật ong, trứng gà…, chưa kể các sản phẩm củ, quả có thể chứa chất kích thích tăng trưởng gây hậu quả khó lường cho sức khỏe. T hầy thuốc ưu tú, bác sĩ Đào Hữu Ghi, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, khoa Da nam, Bệnh viện Da liễu Trung ương đang điều trị cho một nam bệnh nhân bị viêm da mủ toàn bộ gương mặt do đắp thuốc có thành phần Đông Y chữa mụn trứng cá. Theo lời của bệnh nhân, do bạn bè mách bảo nên bệnh nhân đã dùng thuốc Đông Y để chữa mụn trứng cá. Các thuốc này được giới thiệu thành phần hoàn toàn từ thảo dược, nhưng sau thời gian đắp, Cẩn trọng khi dưỡng da bằng sản phẩm tự nhiên toàn bộ khuôn mặt bệnh nhân nổi nốt đỏ, sưng nề, mưng mủ, bệnh nhân phải đến bệnh viện để “cầu cứu”. Một trường hợp khác là nữ cũng khổ sở với gương mặt đầy mụn mủ. Cô gái này lên mạng tìm hiểu công thức làm trắng da bằng trứng gà, mật ong và thực hiện theo hướng dẫn. Tuy nhiên, sau một thời gian, bệnh nhân phải nhập viện do viêmdamặt cấp. Nguyên nhân do bệnh nhân sau khi cấp dưỡng chất lên mặt đã tẩy trang không hết gây bít tắc lỗ chân lông. “Đây chính là môi trường cho vi khuẩn phát triển gây nên các nốt mụn mủ”- bác sĩ Đào Hữu Ghi phân tích. Với 2 bệnh nhân này, dù được chữa khỏi viêm da mụn mủ nhưng sẽ để lại những vết sẹo rất mất thẩm mỹ trên khuôn mặt. Bác sĩ Ghi cảnh báo, mặc dù các loại cây, quả, củ có nhiều dưỡng chất nhưng không phải là cách dưỡng da tối ưu. “Nếu thực sự muốn dùng bạn nên đến khámở chuyên gia thẩmmỹ để xác định mình thuộc loại da nhờn hay khô, da nhạy cảm để được tư vấn lựa chọn phương pháp nào phù hợp”. Đặc biệt cần lưu ý, kể cả đắp mặt nạ bằng những loại hoa quả tươi từ thiên nhiên như lá lô hội, dưa leo, trứng gà mật ong hay tinh nghệ vẫn có thể dị ứng nếu da bạn thuộc loại nhạy cảm. Nguy hiểm hơn nếu sản phẩm đắp lại không sạch, có khi là nguyên nhân gây nhiễm khuẩn da mặt. “Bây giờ xã hội phát triển, có máy móc để tinh chất, chúng ta nên dùng những sản phẩm đã chiết xuất, chiết tách thì đảm bảo an toàn, tốt hơn là tự đắp các loại cây củ thiên nhiên. Những loại “mặt nạ” tự chế này chỉ thực sự an toàn khi biết đích xác những sản phẩm củ, quả an toàn (tốt nhất là sản phẩm do mình tự trồng), còn mua ngoài chợ rất có thể sản phẩm đã được phun hoá chất. Hơn nữa, dù biết rõ nguồn gốc của những loại củ quả là an toàn thì mình vẫn phải thử trước khi đắp lên mặt. Theo đó, chị em nên đắp thử vào vùng da mỏng bên trong cổ tay ít nhất 3 ngày liên tục. Nếu không bị dị ứng thì khi đó mới đắp trên mặt” - bác sĩ Đào Hữu Ghi nói. HÀDŨNG Các sảnphẩmtựnhiêndùngdạng chiết xuất sẽ an toàn chodahơn sảnphẩmthô. Namgiớimắc đột quỵ nhiềuhơndo liênquanđến sửdụng rượubia, thuốc lá.