Ngày Nay số 254

NGAYNAY.VN 13 CHUYÊNĐỀ: VACCINE-“VŨKHÍ”CHỐNGBỆNHTẬT Số254 - ThứNăm, ngày 24.12.2020 gia nghèo có thể không được tiêm chủng vaccine phòng COVID-19 trong năm 2021 do các nước giàu đang dự trữ một lượng vaccine lớn hơn nhiều so với nhu cầu. Vấn đề nghiêm trọng tới mức Tổng Thư ký Liênhợpquốc Antonio Guterres thừa nhận rằng, chủ nghĩa dân tộc về vaccine phòng COVID-19 đang “lan truyền với tốc độ tối đa”, khiến người dân ở các quốc gia đang phát triển trên khắp thế giới phải dõi theomột sốnước giàu chuẩn bị triển khai hoạt động tiêm chủng vaccine phòngCOVID-19như thếnào, rồi tự hỏi liệu mình có được tiêmvaccine này hay không. Để giúp đảm bảo cơ chế phân phối vaccine công bằng và bình đẳng trên toàn cầu, nhiều sáng kiến đã được đưa ra, trong đó nổi bật là Sáng kiến COVAX do Liên minh vaccine toàn cầuGavi,Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên minh Ðổi mới sáng tạo Sẵn sàng cho dịch bệnh (CEPI) thực hiện. Mục tiêu của Sáng kiến là thúcđẩy việcphát triển và sản xuất vaccine COVID-19 cũng như đảm bảo tất cả người dân trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển và có thu nhập thấp, sẽ có cơ hội tiếp cận với vaccine công bằng. Cho tới cuối năm 2021, COVAX cam kết sẽ cung ở hoạt động hậu cần. Điển hình như vaccine Pfizer cần phải được bảo quản ở nhiệt độ lạnh đặc biệt -70 độ C, điều đang nằm ngoài khả năng của nhiều nước hiện nay. Đối với một số quốc gia, đây là một rào cản gần như không thể vượt qua. Tổng thống đắc cử của Palau, ông Surangel Whipps Jr., cho biết trong một cuộc phỏng vấn hôm 2/12 rằng, việc sở hữu vaccine dường như là bất khả thi. Điều đó cho thấy một thực tế đáng buồn đang diễn ra khi những nước giàu đang sở hữu những loại vaccine hiệu quả nhất, thậm chí còn dự phòng trong khi đó tại các nước nghèo, vaccine còn chưa đủ cho cả những đối tượng cần ưu tiên như bác sĩ tuyến đầu hay người già yếu. Nếu các nước giàu không thay đổi chính sách “vị kỷ” trong việc nghiên cứu, sản xuất và phân phối vaccine ngừa COVID-19, hàng triệu người có thể sẽ không qua khỏi đại dịch lịch sử.Trong khi đó, lợi ích tốt nhất của thếgiới là phải đảm bảo tiêm chủng vaccine rộng rãi, bởi nếu dịch bệnh không bị đẩy lùi, sẽ lại có những biến thể virus mới và những loại vaccine hiện nay có thể sẽ không còn phát huy tác dụng tốt. Vaccine- liều thuốc giải dịch? Không thể phủ nhận rằng việc phát triển, thử nghiệm và phê duyệt vaccine COVID-19 trong một khoảng thời gian ngắn như vậy làmột kỳ tích và đang mang lại cho thế giới hi vọng về khả năng sớm chấm dứt đại dịch. Tuy nhiên hiện có nhiều lo ngại rằng thế giới đang hình thành một tâm lý chủ quan, tự mãn rằng đại dịch đang qua đi và lơ là các biện pháp khác vốn đã rất hiệu quả trong phòng chống dịch Covid-19 như đảm bảo chuẩn giãn cách xã hội, đeo khẩu trang, rủa tay thường xuyên.... Với cuộc chạy đua sở hữu vaccine đang diễn ra quyết liệt, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo, vaccine không phải là phép nhiệm màu ngăn chặn đại dịch. Các nước cũng không nên quá kỳ vọng rằng vaccine sẽ thay thế mọi biện pháp khác để chặn đứng đại dịch mà lơ là cảnh giác. Thực tế việc có vaccine và tiếnhành chủng ngừa sẽ chỉ là bổ sung một công cụ quan trọng và sắc bén cho bộ các công cụ cần thiết để đối phó với đại dịch này. Việc triển khai vaccine quá nhanh chóng cũng có thể làm người dân mất niềm tin vào cơ chế tiêm chủng, đặc biệt là loại do Pfizer và Moderna tạo ra bởi những loại vaccine này vốn sử dụng công nghệ mRNA mới và có thể gây ra các tác dụng phụ ngắn hạn. Viết trên tờ Foreign Affairs, hai chuyên gia y tế Josh Michaud và Jen Kates cảnh báo “sự vỡ mộng về vaccine” trong trường hợp liều vaccine không đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Một vấn đề khác là ngay cả khi các chương trình tiêm chủng hiệu quả và có chấm dứt đại dịch ở một số quốc gia phát triển, bản thân virus SARS- CoV-2 vẫn có thể tồn tại và lan rộng ở các nước nghèo. Điều này không chỉ gây nguy cơ đối với hàng triệu người sống ở các quốc gia đó, mà còn có thể tiếp tục lây lan sang những nơi khác. Thực tế này cho thấy thế giới sẽ tiếp tục phải chiến đấu với đại dịch thêm một thời gian dài nữa. Vaccine chỉ là một công cụ sắc bén trong cuộc chiến này và thời điểm dịch bệnh kết thúc sẽ phụ thuộc vào nhiều cả vào hành động, ý thức và quyết định của các nhà lãnhđạo cũngnhưngười dân trong thời gian tới. n cho người nghèo? cấp2 tỷ liềuvaccinechongười dân. Số vaccine này đủ tiêm phòng cho nhóm người có nguy cơ lây nhiễm cao và các nhân viên y tế tiếp xúc gần với bệnhnhânmắc COVID-19. Toàn bộ 190 nền kinh tế đã đồng ý thamgia chương trình này sẽ tiếp cận được vaccine trong 6 tháng đầu năm 2021, với lô hàng đầu tiên bắt đầu được phân phối trong quý I-2021. Tuy nhiên hiện cũng có nhiều lo ngại mục tiêu đặt ra của cơ chế này có thể không thực hiện được do thiếu quỹ và nguồn cung. Những lời kêu gọi hỗ trợ quỹ của Liên hợp quốc sẽ gặp khó khăn khi kinh tế thế giới đã rơi vào đợt suy thoái nghiêm trọng nhất trong lịch sử do đại dịch COVID-19. Vấn đề cũng không chỉ dừng lại ở khâu cung ứng mà còn cả Việc triểnkhai vaccinequánhanh chóngcũngcó thể làmngười dânmất niềmtinvàocơchế tiêm chủng, đặcbiệt là loại doPfizer vàModerna tạo rabởi những loại vaccinenàyvốnsửdụngcông nghệmRNAmới vàcó thểgây ra các tácdụngphụngắnhạn.