Ngày Nay số 258

NGAYNAY.VN NHỊPSỐNG 35 sự tự nhận ấy là lòng tự hào dân tộc. Trước hết, đấy là sự dễ dãi, vô tâm vô tính, không biết giữ gìn và bảo vệ một giá trị thiêng liêng - không biết tôn trọng thanh danh của đất nước. Tiếp nữa, đấy cũng là sự thiếu tự trọng, danh dự của chính đất nước mình mà không biết cất giữ sâu kín trong tim mình như cất giữ đồ gia bảo, có khi suốt đời không phô ra cho ai biết. Nữa, đã không biết giữ lại còn đem phô ra, biến nó thành món vật chất hữu hình để đánh đổi lấy lợi lộc cho cá nhân, mà là lợi lộc giá rẻ. Cái việc đi đâu cũng nhận là người Việt kiểu ấy, người tử tế sẽ từ chối gọi đấy là lòng tự hào dân tộc. Cái sự tự nhận dễ dãi và tưởng như hồn nhiên ấy cứ thế mà tích tiểu thành đại, làm hư hại chính lòng kiêu hãnh của cảmột cộng đồng. Nó vừa là sự hời hợt của một kiểu người, vừa là sự láu cá, ăn người, vặt vãnh. Là sự quyết đạt mục đích vật chất bằngmọi giá, ngay cả khi có phải đem thanh danh ra. n Anh ta đang có hơn hai chục cân hành lý quá cước. Mỗi cân sẽ phải nộp khoảng hai chục đô la Mỹ. Nhẩm tính tổng thiệt hại sẽ là một khoản cay như ớt đắng như mướp đắng. Thế thì chỉ còn cách nhờ vả. Nhờ cái ông Tây này chẳng hạn. Xem ra hành lý của ông ấy không nhiều. Nhờ ông ấy nhận gửi giúp cái thùng giấy của mình. Hành lý của ông ấy thêm vào hai chục cân. Hành lý của mình bớt được hai chục cân. Nhờ vả ở sân bay kiểu ấy không hay. Nhưng mấy câu gây cảm tình và mấy câu nhờ vả thì cũng chưa đến nỗi quá quắt. Thế mà anh chàng kia vẫn không dừng lại. Anh ta sửa bộ mặt cám cảnh mà nói thêm: Ông giúp tôi nhé, tôi là người Việt Nam, Việt Nam nghèo lắm. Ấy thế. Thì ra. Thì ra thế. Người viết lại đặt câu hỏi cho người đọc: nếu bạn cũng đang đứng trong hàng người ấy, đã nghe thấy cuộc nhờ vả kia, rồi khi bạn tiến đến trước mặt ông Tây thì ông Tây hỏi bạn: Lại là người Việt Nam nữa à? Bạn có nhận không? Nhận mình cũng là người Việt Nam? * * * Rồi cũng ở cái sân bay ấy. Anh chàng đã nhờ được ông Tây để không phải mất tiền nộp hai mươi cân hành lý quá cước giờ đang cười nói bô lô ba la với một nhóm bạn đồng hành người Việt. Phô trương chiến thắng, chiến thắng bằng cách giơ cái nghèo đói của đất nước mình ra. Quán tính của một thời thiếu đói, ai cũng thản nhiên phô trương cái nghèo của mình, phô cái nghèo để được nhận chế độ ưu tiên ưu đãi của xã hội, thậm chí của nước ngoài. Phô cái nghèo để trốn thuế và trốn tránh một lô trách nhiệm. Anh chàng kia đang hân hoan phô trương cái chiến thắng kiểu ấy. Thôi thì cứ rộn ràng tíu tít cả một góc phòng chờ. Người nước ngoài nghe chẳng hiểu gì, chỉ thấy thanh điệu nheo nhéo bổng trầm như chim hót như loa phường. Họ chỉ biết đấy là một nhóm người Việt đang cụm lại với nhau thực hành tiếng Việt ở xứ người. Ồn ào, khó chịu, mất cảm tình. Giả sử lúc ấy có một bà đầm hoặc một ông Tây nào đó hỏi có phải bạn đi cùng nhóm người Việt ở đằng kia hay không, bạn sẽ trả lời thế nào? Nhận là đồng hương? Hay không nhận? * * * Một anh bạn người Việt ở nước ngoài có lần trả lời tôi: dứt khoát không nhận. Phải làm như mình không dính líu đến đám người mất trật tự ấy. Đã có một người trong số họ đoán mình là người Việt, bèn mon men đến hỏi bằng tiếng Việt. Mình bèn ngơ ngác hỏi lại bằng tiếng Anh, làm cho anh bạn kia quê luôn, phải sorry rồi rút lui. Mình không muốn bị người nước ngoài coi là cùng một giuộc, không muốn bị coi thường. Đến những nơi công cộng ở xứ người, thường có người đến làm quen rồi hỏi, người Hàn à, người Nhật à, người Thái Lan à? Nhận luôn. Anyone but Vietnamese. Là ai cũng được, chỉ trừ là... Mấy câu hỏi đặt ra ở trên coi như đã được trả lời. Người ưu tư mẫn cảm và dễ bị tổn thương sẽ không chịu nhận, nếu như ngay trước mình có người Việt Nam đã đến và làm tổn hại thanh danh đất nước. Tự nhận là người Việt để rồi bắt mọi người chờ chực mình nhặt nhạnh từng quả táo từng quả cà chua. Tự nhận mình là người Việt để dùng cái tình cảnh nghèo hèn của mình mà xin người ta trả giúp cước phí cho vài chục cân hành lý. Tự nhận là người Việt để rồi sau đó buôn gian bán lận hoặc làm ồn ào cả lên ở những nơi công cộng như sân bay, nhà ga, bến xe, công viên, thư viện, rạp hát... Không thể nói những Cái sự tựnhậndễdãi và tưởngnhưhồnnhiênấy cứ thếmà tích tiểu thành đại, làmhưhại chính lòng kiêuhãnhcủacảmột cộngđồng.