Ngày Nay số 267

NGAYNAY.VN 7 Số267 - ThứNăm, ngày 25/3/2021 CHUYÊNĐỀ: ĐỒNGHÀNHTRONGTHẾGIỚITỰKỶ một số môi trường sống đặc biệt, chịu nhiều ảnh hưởng từ gia đình, nhiều trường hợp trẻ em sinh ra rất bình thường, khỏe mạnh nhưng trong quá trình chăm sóc, nuôi nấng lại thiếu sự quan tâm, chăm sóc của cha mẹ. Điều này có thể khiến bé cảm thấy cô độc, buồn phiền. Tình trạng này diễn ra trong một thời gian dài cũng là nguyên nhân trẻ tự kỷ. Chính vì vậy hãy quan tâm, chăm sóc trẻ chu đáo để trẻ có thể phát triển bình thường như những bạn cùng trang lứa. Hỗ trợ trẻ tự kỷ phát triển ổn định Tự kỷ là một rối loạn ảnh hưởng đến trẻ từ lúc mới sinh hoặc từ thời thơ ấu gây nên các khó khăn về thiết lập các mối quan hệ xã hội, kỹ năng giao tiếp và có hành vi, sở thích, hoạt độngmang tính hạn hẹp, lặp đi lặp lại. Trẻ tự kỷ tuổi mầm non có thể phát triển và tham gia đầy đủ vào cuộc sống gia đình và cộng đồng của mình nếu được hỗ trợ và khích lệ đúng thời điểm, đúng phương pháp, cách thức của nhà giáo dục, kết hợp với sự phối hợp tích cực của cha mẹ trẻ và người chăm sóc để trẻ có được cơ hội phát triển tốt nhất. Việc phát hiện và can thiệp sớm tích cực cho trẻ tự kỉ từ 18 tháng đến 6 tuổi tại các cơ sở chuyên biệt có thể cải thiện nhiều kết quả về nhận thức, ngôn ngữ, tương tác xã hội, hành vi... giúp trẻ sớm đến trường hòa nhập và thamgia xã hội. Kết quả của can thiệp sớm là tiền đề và điều kiện tiên quyết đảm bảo sự thành công của giáo dục hòa nhập cho trẻ sau này. Đồng thời, can thiệp sớm trẻ tự kỷ lứa tuổi mầm non sẽ quyết định liệu trẻ có thể phát huy hết tiềm năng của mình hay trẻ cần hỗ trợ của giáo dục đặc biệt suốt đời. n Cácnhàkhoa họcđãchứng minh rằngngười mẹbị bệnhđái tháođường thì conkhi sinh racó tỉ lệmắc tựkỷ cao gấp2 lầnngười mẹbình thường. phải lỗi của cha mẹ M ột chứng rối loạn não đặc trưng bởi các bất thường về giao tiếp, tương tác xã hội và các hành vi hoặc sở thích bị hạn chế, lặp đi lặp lại. Các hành vi bị hạn chế, lặp đi lặp lại có thể bao gồm xoay liên tục, vỗ tay hoặc tập trung vào một chủ đề hoặc hoạt động, chẳng hạn như xếp đồ chơi theo một thứ tự cụ thể hoặc bị ám ảnh bởi xe lửa. Những người mắc chứng tự kỷ cũng có thể đặc biệt nhạy cảm với tiếng ồn, ánh sáng chói hoặc xúc giác. Các triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng và có thể liên quan đến các tình trạng sức khỏe khác hoặc khuyết tật về trí tuệ hoặc ngôn ngữ. Không có cách điều trị hiệu quả, nhưng có nhiều phương pháp hỗ trợ và liệu pháp có thể giúp những trẻ tự kỷ. Bên cạnh đó, không có loại thuốc nào có khả năng điều trị chứng tự kỷ, nhưng thuốc có thể làm giảm các triệu chứng phổ biến như hành vi hung hăng, nổi cáu, lo lắng, trầm cảm và cáu kỉnh. Cácdấuhiệubáođộng tựkỷở trẻ trước24 tháng: +Không bập bẹ nói khi 12 tháng tuổi; + Không có cử chỉ biểu lộ sự quan tâm xung quanh khi 12 tháng tuổi: chỉ ngón tay, vẫy tay mừng khi gặp người thân, bắt tay, tiếp xúc mắt, cười đáp với người quen… +Không nói được dù chỉ là 1 từ đơn khi 16 tháng; +Không tự nói câu 2 từ khi 24 tháng; +Mất kĩ năng ngôn ngữ và giao tiếp ở bất kỳ lứa tuổi nào. Cácphươngphápđiều trị tựkỷ cho trẻ tại nhà Nếumuốn điều trị chứng tự kỷ cho trẻ tại nhà, bạn cần thay đổi lối sống của gia đình. Nếu có thể bạn hãy thực hiện những điều như: +Nói chuyện với trẻ ngắn gọn rõ ràng +Nương theo sở thích của trẻ và đưa ra lựa chọn phù hợp với trẻ +Các thành viên trong gia đình cần thay phiên chơi với trẻ. Điều này giúp giảmhành vi lặp đi lặp lại của con +Cùng con thamgia vàomột chương trình điều trị củamột nhóm các bác sĩ hay tư vấn viên hoặc những gia đình có cùng hoàn cảnh +Tìmkiếmcác dịch vụ hỗ trợ và các nhómhỗ trợ trẻ tự kỷ hay gia đình có trẻ tự kỷ tại nơi bạn sống +Tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ trong và sau quá trình điều trị Chamẹ chính làbác sĩ củacon Đây là lời khuyên của ThS. BSCKII Thành Ngọc Minh, Trưởng khoa Tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương. Không ai khác, cha mẹ chính là bác sĩ tốt nhất của con, bởi con ở cùng cha mẹ hàng ngày, cha mẹ theo con đến khi trưởng thành và trên chặng đường đó cha mẹ đồng hành cùng con trong quá trình trị liệu. BSThànhNgọcMinh cho rằng, cơ hội vàng của trẻmắc chứng tự kỷ là phát hiện sớmvà trị liệu vào giai đoạn trẻ 24 tháng tuổi. Đây là thời điểmchẩn đoán rõ nhất, khoa ưu tiên điều trị cho trẻ từ 24 đến 36 tháng vì đểmuộn can thiệp rất khó. Trước đây, rất nhiều trường hợp đến việnmuộn, nhưng khi truyền thông về chứng tự kỷ phát triển thì tình trạng này đã được giảmbớt. Nhiều trẻ 17-18 tháng tuổi chưa biết nói, chamẹ đã cho đến khám. ỞViệt Namchưa có số liệu điều tra thực tế nhưng tại Bệnh việnNhi Trung ươngmỗi nămkhámvà điều trị cho trẻ tự kỷ tăng từ 10-20% (có khoảng 22.000 lượt trẻ đến khám chuyên khoa tâm thầnmỗi năm, trong đó 1/3 lượt trẻ đến khámđánh giá tự kỷ). Gia đình phải xác định theo trẻ cả cuộc đời, nhưng không phải là bế tắc, nếu phát hiện sớm, can thiệp sớm và đúng phương pháp ở 2 tuổi thì trẻ có thể hòa nhập với cuộc sống. n Rối loạn phổ tự kỷ (autism spectrum disorder - ASD) hay chứng tự kỷ