THÚY HÀ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã phát cảnh báo khẩn sau khi phát hiện nhiều cơ sở dùng dầu ăn nhập khẩu cho chăn nuôi để phù phép thành thực phẩm cho người. Dầu ăn chăn nuôi gây độc thế nào nếu sử dụng lâu dài? Khu vực phía Nam đang bước vào mùa cao điểm của dịch bệnh sốt xuất huyết khi số ca mắc, số ca nặng tăng, sốc sốt xuất huyết... T ừ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 5 ca sốt xuất huyết tử vong. PGS.TS Phạm Quang hái - Phó Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm (Viện Vệ sinh Dịch tễTrung ương) cho hay, nhìn vào bức tranh toàn cầu, tính đến giữa năm 2025, dù chưa vào cao điểm mùa dịch, thế giới đã ghi nhận tới 3 triệu ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có khoảng 1.000 ca tử vong. Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ lưu hành cao nhất. Trên bản đồ dịch tễ, Việt Nam là một vùng đỏ đậm, thể hiện mức độ lưu hành cao và đóng góp đáng kể vào tổng số ca bệnh trong khu vực. Cũng theo PGS.TS Phạm Quang Thái, từ sau năm 2017, dịch sốt xuất huyết tại Việt Nam có xu hướng không theo chu kỳ ổn định. Mỗi năm đều có nguy cơ cao, bất kể năm trước đó có bùng phát hay không. Sau đó, dù có dấu hiệu giảm nhẹ trong năm2018, số ca lại tăngmạnh từ nửa cuối 2019 và duy trì ở mức cao các năm 2020, 2022 và 2023. Riêng 2024 có hơn 140.000 ca, chỉ giảm nhẹ so với năm đỉnh dịch. Điều này cho thấy sốt xuất huyết đang xuất hiện quanh năm, diễn biến phức tạp, không còn tuân theo quy luật cũ. Do đó, cần triển khai đồng bộ các giải pháp như giám sát chủ động, cảnh báo sớm, kiểm soát muỗi truyền bệnh và đẩy mạnh tiêm chủng. Viện Y học nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) đưa ra khuyến cáo, người mắc sốt xuất huyết khi vào giai đoạn giảm tiểu cầu trong sốt xuất huyết, người bệnh cần được theo dõi sát các dấu hiệu chảy máu như chảy máu cam, chân răng, xuất huyết dưới da, hoặc cónhữngdấuhiệunguy hiểm như đau bụng nhiều, nôn liên tục, lừ đừ, tiểu ít. Nên uống nhiều nước, ăn thức ăn lỏng dễ tiêu, nghỉ ngơi tuyệt đối và tránh vận độngmạnh. Không tự ý dùng thuốc hạ sốt chứa Aspirin, Ibuprofen hoặc các loại thuốc, thực phẩm chức năng không được bác sỹ kê. Nếu xuất hiện biểu hiện chảy máu nặng, vật vã, lừ đừ, tiểu ít hoặc không tỉnh táo, cần đưa người bệnh đến bệnh viện kịp thời. MINHHIẾU Sốt xuất huyết vào mùa cao điểm Trẻmắc sốt xuất huyết nặngđược điều trị tại BệnhviệnBệnhNhiệt đới ThànhphốHồChíMinh (Ảnhminhhọa) Sự khác nhau giữa dầu ăn cho người và dầu ăn chăn nuôi Theo thông tin điều tra từ cơ quan công an, Công ty TNHH Sản xuất và Xuất nhập khẩu Nhật Minh Food (chủ thương hiệu OFood) đã nhập khẩu lượng lớn dầu thực vật chỉ dùng trong chăn nuôi thủy sản. Tuy nhiên, đơn vị này đã cho bơm trực tiếp dầu nguyên liệu vào hệ thống sản xuất qua đường ống ngầm, sau đó đóng gói, dán nhãn là dầu ăn cho người, kèm công bố “có bổ sung vitamin A”. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm không hề chứa vi chất này. Nhiều nghiên cứu quốc tế đã chỉ rõ sự khác biệt giữa dầu ăn cho người và dầu dùng trong ngành công nghiệp hoặc thức ăn chăn nuôi. Rủi ro với sức khỏe con người Chuyên gia khẳng định, việc sử dụng dầu ăn chăn nuôi để chế biến thực phẩm cho người là hànhvi cực kỳnguyhiểm, tiềmẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe con người. Gây ra các bệnh mạn tính và ung thư: Việc tiếp xúc lâu dài với các chất độc hại trong dầu ăn chăn nuôi có thể dẫn đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Các hợp chất độc hại như aflatoxin, acrylamidevàpolycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) có thể hình thành trong dầu kém chất lượnghoặc dầuđã qua tái sử dụng nhiều lần, có khả năng gây đột biến tế bào và tăng nguy cơ ung thư (như ung thư gan, ung thưđại tràng, ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt). Bệnh timmạch: Dầu kém chất lượng có thể chứa nhiều chất béo xấu và các hợp chất oxy hóa, làm tăngmức cholesterol xấu (LDL) và Báo cáo củaỦy banAn toànThực phẩm châu Âu (EFSA) năm 2016 cảnh báo, dầu không dành cho người thường có hàm lượng cao các chất oxy hóa lipid, axit béo tự do, kim loại nặng (như chì, cadmium) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). giảm mức cholesterol tốt (HDL), gây nguy cơ cao mắc các bệnh timmạch, xơ vữa độngmạch, cao huyết áp và đột quỵ. Rối loạn chuyển hóa: Thí nghiệm cho thấy chuột ăn dầu cọ đã chiên nhiều lần có mức men gan tăng cao, dấu hiệu của tổn thương gan. Những con chuột này cũng xuất hiện tình trạng kháng insulin, cho thấy dầu chiên lại có thể góp phần gây tiểu đường loại 2. Mặc dù đây là nghiên cứu về dầu chiên lại nhiều lần, nhưng dầu ăn dùng trong chăn nuôi vốn đã có chất lượng kém tương tự. Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và miễn dịch: Các chất cặn bã và tạp chất trong dầu có thể gây kích ứngniêmmạcdạdày và ruột, dẫn đến viêm dạ dày, viêm ruột, khó tiêu. Ngoài ra, việc sử dụng dầu ăn kémchất lượng có thể làmsuy yếu hệmiễn dịch, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng và các bệnh mạn tính hơn. n NGAYNAY.VN 15 SỨCKHỎE Số436 | ThứNăm, ngày 3/7/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==