Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Grantham thuộc Đại học Hoàng gia London (Anh) mới công bố gần đây chỉ ra, những mức cắt giảm này có thể lớn hơn cả mức gia tăng tiêu thụ năng lượng và phát thải khí nhà kính toàn cầu dự kiến do hoạt động của các trung tâm dữ liệu AI tiêu tốn điện năng. “Điều then chốt sẽ là định hướng các ứng dụng AI thực tế vào những lĩnh vực cụ thể trên thị trường và tham gia có hiệu quả vào các giải pháp ít carbon”- nghiên cứu khuyến nghị, đồng thời chỉ ra sự cần thiết phải phát triển các mô hình AI tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng tái tạo để vận hành trung tâm dữ liệu. Nghiên cứu cũng cho rằng các chính phủ nên đầu tư vào cơ sở hạ tầngAI và giáo dục ở các quốc gia đang phát triển để đảm bảo rằng lợi ích của AI được chia sẻ một cách công bằng. Tổng hợp các hành động đó có thể giúp giảm 3,2 đến 5,4 tỷ tấn CO₂ tương đương mỗi năm vào năm 2035 so với kịch bản hiện tại - nghiên cứu cho biết. Con số này lớn hơn toàn bộ lượng phát thải của Liên minh châu Âu. Để so sánh, Hoa Kỳ đã thải ra 6,2 tỷ tấn khí nhà kính vào năm 2023. Dù vậy, mức giảm này vẫn chưa đủ để giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp nhưng chúng có thể giúp kiểm soát sự ấm lên toàn cầu bằng cách bù đắp lượng phát thải do AI gây ra. Nghiên cứu ước tính rằng lượng phát thải năng lượng liên quan đến AI và trung tâm dữ liệu sẽ đạt từ0,4đến1,6 tỷ tấnCO2 tương đương trong thập kỷ tới. Nghiên cứu thừa nhận một số hạn chế bởi AI đang phát triển rất nhanh chóng. Dù lo ngại về phát thải từ trung tâm dữ liệu là có cơ sở, nhưng nghiên cứu vẫn đưa ra một lập luận vững chắc rằng AI có thể là công cụ hỗ trợ đối phó với biến đổi khí hậu. n Trong những năm gần đây, việc sử dụng AI trở nên bùng nổ. Tuy nhiên, lượng điện mà AI tiêu thụ đã dấy lên lo ngại về tác động khí hậu của nó, đặc biệt khi nhiều quan chức cho rằng chiến thắng trong cuộc đua AI là lý do đểmở rộng sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo, đến năm 2030, các trung tâm dữ liệu sẽ tiêu thụ gấp đôi lượng điện như hiện nay. Nhu cầunăng lượnggia tăngđã và đang gây sức ép lên lưới điện Hoa Kỳ, và các công ty dầu khí đang sử dụng AI để tìm các khu vực khoan mới. Nhiên liệu hóa thạch sẽ cung cấp phần lớn nguồn điệnmới cho các trung tâm dữ liệu trong thập kỷ tới, gây cản trở nỗ lực cắt giảmô nhiễm carbon. Tuy nhiên, nghiên cứu của Viện Grantham cho rằng vẫn có cách để giảm thiểu tác động này. Nghiên cứu đề xuất năm lĩnh vực nơi AI có thể được tận dụng để giảm phát thải, bao gồm hành vi tiêu dùng, quản lý năng lượng và đổi mới công nghệ. Ví dụ, AI có thể giúp tích hợp năng lượng tái tạo vào lưới điện bằng cách dự báo tốt hơn các biến động cung - cầu, từ đó giúp phân phối năng lượng chính xác hơn và giảm lo ngại về tính gián đoạn. Điều đó có thể thúc đẩy việc sử dụng điện mặt trời và điện gió, đồng thời giảm sử dụng các nguồn điện dự phòng gây ô nhiễm - theo báo cáo cho biết. “Lưới điện nằm ở trung tâm của toàn bộ nền kinh tế, nên việc cải thiện hiệu suất của chúng sẽ giúp giảm phát thải trên nhiều lĩnh vực”, bà Roberta Pierfederici - chuyên gia chính sách tại Viện Grantham chia sẻ. AI cũng có thể giúp xác định các loại proteinmới thay thế thịt và sữa trong chếđộăn – những ngành vốn phát thải cao. Nó cũng có thể cải thiện lĩnh vực giao thông bằng cách giảm chi phí xe điện nhờ nâng cấp pin, hoặc khuyến khích người dân chuyển sang các phương tiện chia sẻ. PHƯƠNG LY (Theo Scientific American) n Máy bay cánh liền thân có thể thay thế máy bay Boeing: Công ty JetZero ở Long Beachmới đây đã thông báo Pathfinder - máy bay thử nghiệmcánh liền thân bằng 1/8 kích thước thật, đã được Cục quản lý hàng không liên bangMỹ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện bay và sẵn sàng bay thử. Máy bay này có sải cánh 7m, nhỏ bằng 12,5%bản kích thước thật, dự kiến cất cánh năm2027. Phương tiện được thiết kế để tương thích 100%với nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và có thể tích bên trong để chứa hydro. Một thách thức lớn về mặt kỹ thuật khiến các nhà sản xuất chùn bước là điều áp phần thân không phải hình trụ. Máy bay dạng ống dài xử lý tốt hơn chu kỳ giãn nở và co lại đi kèmmỗi chuyến bay. n Sắpdiễn ra cuộc săn lùngquái vật hồ LochNess lớnnhất trong50nămqua: Trung tâmhồ Loch Ness ở Scotland đang lên kế hoạch cho dự án truy lùng dấu vết của Quái vật hồ Loch Ness lớn nhất kể từ năm1972 cho đến nay. Theo đó, trung tâm này đã và đang liên hệ với“những người săn quái vật”, những tình nguyện viên để thamgia vào chiến dịch tìmkiếm, dự kiến diễn ra vào 26/8 tới đây. Chiến dịch tìm kiếmsinh vật bí ẩn hồ Loch Ness sẽ sử dụng hàng loạt thiết bị khảo sát tối tân chưa từng được sử dụng trong các chiến dịch tìmkiếm trước đây, góp phần khámphá bí mật của vùng nước bí ẩn… n Vật liệunhẹ nhất thế giới, nhẹ hơn cả không khí nay đã có thể in3D: Graphene aerogel là loại vật liệu nhẹ nhất thế thế giới với trọng lượng nhẹ hơn gấp 7,5 lần so với không khí, 1mét khối graphene aerogel cũng chỉ nặng chưa đầy 160 gram. Thậm chí, graphene aerogel nhẹ hơn loại vật liệu nhẹ thứ hai thế giới là aerographite tới 12%. Mới đây, các nhà khoa học đến từĐH. bang NewYork và ĐH. bang Kansas, Mỹ cho biết đã có thể in 3D vật liệu aerogel lần đầu tiên. Toàn bộ quá trình đều được điều khiển tự động và đồng đều trênmọi lớp vật liệu. PV ĐỌC NHANH Trí tuệ nhân tạo có thể cắt giảm ô nhiễm khí hậu toàn cầu tới 5,4 tỷ tấn mỗi năm trong thập kỷ tới nếu được ứng dụng vào các lĩnh vực như giao thông, năng lượng và sản xuất thực phẩmmột cách hiệu quả. Tận dụng AI để cắt giảm lượng phát thải Bức ảnhnổi tiếng chụp lại hìnhdáng của sinhvật được cho làQuái vật hồ LochNess. (Ảnh: Internet). NGAYNAY.VN 14 KHOAHỌC Số436 | ThứNăm, ngày 3/7/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==