“Tính thị trường” giao thoa cùng giá trị văn hóa Trong bối cảnh hội nhập toàncầu, côngnghiệpvănhóa đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực mỹ thuật, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần làmphong phú đời sống tinh thần và gìn giữ bản sắc văn hóa. Theo PGS.TS Nguyễn Nghĩa Phương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, mỹ thuật đóng vai trò then chốt trong phát triển công nghiệp văn hoá. “Công nghiệp sáng tạo dựa trên ba thành tố chính, bao gồm: Sáng tạo, sản xuất và thương mại để tạo ra giá trị kinh tế. Và công nghiệp văn hoá là một phần cụ thể của công nghiệp sáng tạo, trong đó yếu tố văn hóa là linh hồn cốt lõi không thể thiếu. Trong lĩnh vực mỹ thuật, giá trị văn hóa được thể hiện qua nhiều khía cạnh đa dạng, từ tranh dân gian, thủ công mỹ nghệ, đến các sản phẩm thiết kế hiện đại và những tác phẩm nghệ thuật”, PGS.TS Nguyễn Nghĩa Phương nhấnmạnh. Trên thực tế, mỹ thuật Việt Nam đã tham gia vào dòng chảy công nghiệp văn hoá từ rất lâu, với nhữngminh chứng sống động từ mỹ thuật cổ và mỹ thuật dân gian. Từ tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, Sình đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ như gốm, sứ, kim hoàn, sơnmài, đồ khảm trai, mây tre đan, đồ thêu… mỹ thuật Việt Nam đã sớm mang tính thị trường. “Trong quá khứ, người nghệ nhân đã sáng tạo ra chủ đề, hình ảnh, sau đó sản xuất và đưa sản phẩmra thị trường. Đơn cử như bức tranh dân gian “Vinh Hoa Phú Quý”, nó được sáng tạo, sản xuất qua khâu in ấn thủ công và đưa ra thị trườngmỗi dịpTết đến. Dù được sản xuất hàng loạt mỗi năm, các bản in của nó vẫn giữ tính độc bản nhờ sự khác biệt nhất định trong màu sắc và tươngquan sắc độ, thểhiện rõ nét giá trị văn hóa và nghệ thuật”, PGS.TS Nguyễn Nghĩa Phương chỉ rõ. Trong bối cảnh hiện đại, công nghiệp văn hóa trong lĩnh vực mỹ thuật đòi hỏi cái nhìn khoa học, chiến lược và sâu hơn, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực. “Cần thẳng thắn thừa nhận rằng, Việt Nam hiện vẫn đi chậm hơn so với các nước ASEAN. Chúng ta chưa có một chiến lược cũng như định hướng cụ thể để nghệ thuật thị giác và nghệ thuật thiết kế - hai lĩnh vực làm nên mỹ thuật, phát triển bài bản theo định hướng lâu dài, nhằm tạo ra một thị trường ổn định và bền vững”, ông nhận định. Kinh nghiệm từ các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, hay Singapore, Thái lan cho thấy, xây dựng hệ sinh thái nghệ thuật là hướng đi đúng đắn nhằm thúc đẩy chiến lược “xuất khẩu văn hoá”. Các quỹ phát triển văn hóa và nghệ thuật đương đại dưới sự bảo trợ của chínhphủnhữngnước này không chỉ phát hiện, nuôi dưỡng tài năng, mà còn tổ chức các triển lãmquốc tế quy mô lớn, giúp những tác phẩm toàn diện hơn để đáp ứng được yêu cầu của thị trường, đồng thời tạo được sức mạnh lan toả ở quy mô lớn hơn. Sự phát triển của công nghệ số và Internet đã mở rộng vai trò củamỹ thuật, đưa lĩnh vực này tham gia vào hầu hết các khía cạnh của công nghiệp văn hóa, từ quảng cáo, xuất bản đến thiết kế, du lịch, âm nhac, điện ảnh… góp phần hình thành một chuỗi giá trị sáng tạo văn hoá phong phú, đa dạng và đầy năng động. Định hình hệ sinh thái nghệ thuật Tuy nhiên, để mỹ thuật Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế một cách bền vững, PGS.TS Nguyễn Nghĩa Phương cho rằng cần có một chiến lược toàn diện, có chiều Được xác định là một trong những ngành ưu tiên phát triển của công nghiệp văn hóa, những năm gần đây, mỹ thuật Việt Nam đã ghi dấu ấn mạnh mẽ nhờ sự kết hợp hài hoà giữa giá trị nghệ thuật truyền thống và nhu cầu thị trường hiện đại, mở ra cơ hội đưa bản sắc văn hóa Việt vươn tầm quốc tế. Phát huy giá trị mỹ thuật trong dòng chảy công nghiệp văn hoá PHẠM BÍCH NGỌC Sinhviênhoàn thiện tác phẩmchuyênngànhĐồhoạ tạohình. Tác phẩm bookart,một loại hìnhnghệ thuật thị giác, của sinhviên KhoaĐồhoạ. NGAYNAY.VN 8 CHUYÊNĐỀ Số436 | ThứNăm, ngày 3/7/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==