Giữa những ngày tháng Tám lịch sử, cháu nội của cố Tổng Bí thư Trường Chinh - TS Đặng Xuân Thanh - Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam lại rưng rưng nhớ về ông. Những kýức cũqua lời kể củaTSĐặng Xuân Thanh “vẽ” nên chân dung nhà lãnh đạo Trường Chinh vừa bản lĩnh trong những quyết sách lịch sử, vừa gần gũi và giản dị trong đời sống thường nhật. Giá trị của Độc lập Khi nhắc đến Tổng Bí thư Trường Chinh, không thể không nhắc đến vai trò của ông trong Cách mạng tháng Tám năm 1945. Trên cương vị người đứng đầu Đảng, ông cùng các đồng chí lãnh đạo của Đảng đã đánh giá đúng tình hình, phán đoán đúng thời cơ, chớp lấy cơ hội lịch sử “ngàn năm có một”, ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hànhđộng của chúng ta”, phát động cao trào kháng Nhật cứu nước, dẫn tới cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền thành công, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Kể từ thời khắc ấy, nước ta hoàn toàn độc lập - nền độc lập có được sau biết bao hy sinh, gian khổ của các thế hệ cha ông. Thế nhưng với tư duy của một nhà lý luận sắc bén, luôn sâu sát thực tiễn đời sống ít ngờ vực, thậm chí là phản đối gay gắt ngay trong nội bộ Đảng. Những tư duy xơ cứng, bảo thủ, giáo điều khi đó đã tạo ra rào cản lớn cho những quyết sáchmang tínhđột phá. Nhớ lại những ngày tháng ấy, cháu nội cố Tổng Bí thư Trường Chinh kể lại một chi tiết đầy ám ảnh vào mùa hè năm 1982: Trong một khoảnh khắc, cậu thiếu niên 17 tuổi vô tình nghe được cụm từ “con ngựa thành Troy” trong trao đổi công việc giữa ông nội với các cộng sự. “Sau này tôi dần dà hiểu được sự ví von ấy thực chất là những nghi kỵ về những quan điểmmới mẻ của ôngTrườngChinh, rằngẩn sau đó là sự toan tính, thậm chí xa rời về lý tưởng của Đảng. Đó có lẽ là sựquy kết hết sứcnặng nề đối với một người đã vào sinh, ra tử như ông”, TS Đặng XuânThanh kể lại. Vượt lên trên áp lực, với bản lĩnh của một nhà cách mạng cùng bản tính thận trọng nổi tiếng vốn có – điều làm nên bí danh “Năm Thận”của Tổng Bí thư Trường Chinh – ông đã kiên trì lắng nghe, phân tích và theo đuổi đến cùng con đườngmà ông tin là đúng đắn vì lợi ích của nhân dân. Sự thận trọng của ông không phải là do dự, mà là để cân nhắc mọi khía cạnh, nhìn thấu bản chất vấn đề. Ông nhận ra gốc rễ của sự trì trệ nằm ở việc không dám đối diện với sự thật về mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp đã không còn phù hợp. Trong một phát biểu tại Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội, ông đã thẳng thắn chỉ ra: “Chúng ta đang ở trong tình trạng nói dối phổ biến”. Câu nói đó chính là tiền đề cho luận điểm then chốt được đưa ra tại Đại hội VI (1986): “Phải nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”. Và chỉ khi đó, công cuộc Đổi mới tại nước ta mới thực sự có thể bắt đầu. Sự kết hợp giữa tư duy độc lập, thái độ quyết đoán và PHẠM BÍCH NGỌC TRƯỜNG CHINH - Tổng Bí thư của hai cuộc cách mạng lịch sử Suốt chiều dài lịch sử 80 năm giành độc lập cũng như lịch sử cách mạng của Đảng gần một thế kỷ, hiếm có nhà lãnh đạo nào đặc biệt như đồng chí Trường Chinh. TS. ĐặngXuân Thanh, PhóChủ tịchViệnHàn lâmKhoahọc xãhội Việt Nam - Cháunội của cốTổngBí thư TrườngChinh. nhân dân, đồng chí Trường Chinh hiểu rằng, giá trị của “độc lập” không chỉ dừng lại ở chủ quyền quốc gia. Ông thấm nhuần sâu sắc lời dạy của Bác Hồ: “Nếu nước được độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập ấy cũng chẳng có nghĩa lý gì”. Chính tư tưởng ấy đã trở thành kim chỉ nam cho hànhđộngcủaông trong suốt những năm sau này, đặc biệt là trong giai đoạn đất nước rơi vào khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng những năm 80 của thế kỷ trước. Thời kỳ bao cấp, đời sống người dân cả nước vô cùng khó khăn. TS. Đặng Xuân Thanh nhớ lại, ngay cả bữa ăn của gia đình một vị lãnh đạo cấp cao nhiều hôm chỉ quẩn quanh với rau muống, dưa muối. Nỗi trăn trở trước những khó khăn của nhân dân đã thôi thúc đồng chí Trường Chinh tìm một hướng đi mới. Ngay từđầu nhữngnăm1980, ông đã manh nha tư tưởng về đổi mới, về sự cần thiết của kinh tế hàng hóa – tiền đề cho mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đặc thù của nước ta sau này. Vào thời điểm đó, đề xuất táo bạo của ông vấp phải không Đồng chí TrườngChinh chụphình cùng cháu trai ĐặngXuânThanh (thứba từbên trái sang) tại thànhphốMoskvanhânmột chuyến côngdunước ngoài. Ông không bao giờ áp đặt mà luôn khuyến khích mọi người chia sẻ suy nghĩ của mình. TS. Đặng Xuân Thanh TổngBí thưTrườngChinh –nhà lãnhđạođặc biệt trong lịch sử cáchmạng Việt Nam. NGAYNAY.VN 20
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==