Quyền lực của “người gác cổng” Trước kỷ nguyên số, các cơ quan truyền thông truyền thống như báo chí, đài phát thanh và truyền hình đóng vai trò như những người gác cổng. Họ có quyền lực to lớn trong việc quyết định thông tin nào được công bố. Về mặt tích cực, vai trò này giúp sàng lọc thông tin, kiểm chứng sự thật và định hình dư luận một cách có trật tự. Tuy nhiên, vai trò “người gác Công nghệ này mang đến cả những cơ hội chưa từng có và những rủi ro đáng kể đối với sứ mệnh thúc đẩy phát triển bền vững và công bằng xã hội. Về mặt cơ hội, AI có thể là một công cụ đắc lực để phát hiện và ngăn ngừa các vấn đề xã hội. Các thuật toán có thể phân tích lượng lớn dữ liệu từ các mạng xã hội, báo cáo của nhân chứng, và hình ảnh vệ tinh để phát hiện sớm các dấu hiệu của xung đột tiềm tàng, hoặc các thách thức trong quản trị. Ví dụ, AI có thể giúp phân tích các dữ liệu phức tạp để xác định nguyên nhân và hậu quả, hoặc theo dõi các biến động để dự đoán một tình huống khó khăn tiềm tàng. Hơn nữa, AI cũng có ra sự chia rẽ và hiểu lầm. Sự hài hòa xã hội, thay vì được củng cố, lại có nguy cơ bị đe dọa bởi những chiến dịch thông tin xấu độc, nhằm vào các nhóm dễ bị tổn thương. Trong bối cảnh này, vai trò của truyền thông chuyên nghiệp lại càng trở nên quan trọng, nhưng không phải là để kiểm soát thông tin, mà là để cung cấp một nền tảng vững chắc cho sự thật và phân tích chuyên sâu, giúp công chúng phân biệt được đâu là thông tin đáng tin cậy. AI mang lại những cơ hội chưa từng có để bảo tồn văn hóa Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi toàn bộ cuộc chơi của truyền thông. NGUYỄNTƯỜNGMINH Truyền thông, trong bất kỳ thời đại nào, luôn là một công cụ mạnh mẽ. Nó là cầu nối tri thức, là lăng kính phản chiếu xã hội. Ứng dụng công nghệ để thúc đẩy công nghiệp trong môi trường truyền cổng” này cũng có những hạn chế cố hữu. Nó dễ bị ảnh hưởng bởi các động cơ khác nhau, lợi ích kinh tế, dẫn đến việc thông tin bị bópméo, những câu chuyện quan trọng bị ém nhẹm. Sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội đã phá vỡ rào cản này. Mỗi cá nhân giờ đây có thể trở thành một kênh truyền thông độc lập. Một chiếc điện thoại thông minh có thể ghi lại một sự kiện đáng quan tâm, một tình huống phức tạp. Truyền thông xã hội đã tạo ra một không gian mở và đa chiều hơn. Tuy nhiên, sự mở rộng này đi kèm với những thách thức to lớn. Khi mỗi người đều có thể là “người đưa tin”, thì việc kiểm chứng thông tin trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Tin giả (fake news), thông tin sai lệch (misinformation) và thông tin độc hại (disinformation) lan truyền với tốc độ chóng mặt, gây NGAYNAY.VN 10 CHUYÊNĐỀ Số446 | ThứNăm, ngày 11/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==