thể giúp các nền tảng truyền thông phát hiện và xóa bỏ các nội dung độc hại, tin giả, hoặc ngôn ngữ kích động thù hận một cách tự động, bảo vệ môi trường thông tin sạch sẽ hơn cho người dùng. Tuy nhiên, AI cũng đặt ra những rủi ro nghiêm trọng. Các công nghệ AI có thể được sử dụng để tạo ra “deepfake” – những video và âm thanh giả mạo tinh vi, khiến việc phân biệt thật giả trở nên gần như không thể. Điều này có thể được sử dụng để gây hiểu lầm, làm mất uy tín của các nhân vật công chúng, các nhà báo, hoặc thậm chí là tạo ra bằng chứng giả gây phương hại. AI cũng có thể bị các thực thể nắm giữ công nghệ sử dụng để theo dõi và phân tích hành vi con người ở quy mô lớn, hạn chế luồng thông tin và làm suy yếu sự đa dạng quan điểm. Ngoài ra, các thuật toán AI được thiết kế để cá nhân hóa nội dung có thể vô tình tạo ra các “bong bóng lọc” (filter bubbles) và “buồng vang” (echo chambers), nơi người dùng chỉ tiếp cận với những quan điểm đồng nhất với họ, làm giảm khả năng đối thoại và hiểu biết lẫn nhau, từ đó gia tăng sự chia rẽ xã hội. Truyền thông không chỉ là công cụ để thúc đẩy công bằng xã hội, mà còn là phương tiện quan trọng để truyền tải văn hóa và thúc đẩy sự sáng tạo. Văn hóa, với những giá trị, truyền thống và bản sắc của nó, là sợi dây kết nối con người. Trong chu kỳ phát triển mới, AI đang định hình lại cách chúng ta tạo ra, tiêu thụ và chia sẻ văn hóa. Về mặt sáng tạo, AI có thể là một công cụ hỗ trợmạnh mẽ. Nó có thể giúp các nghệ sĩ, nhạc sĩ và nhà văn vượt qua những rào cản ban đầu, khám phá những ý tưởng mới. Các thuật toán có thể tạo ra các bản nhạc dựa trên phong cách của một nhạc sĩ, vẽ những bức tranh từ mô tả bằng văn bản, hoặc thậm chí viết thơ và kịch bản. Điều này mở ra một kỷ nguyên mới của sự sáng tạo hợp tác giữa con người và máy móc. AI không thay thế nghệ sĩ, mà nó trở thành một cộng sự, một nguồn cảm hứng vô tận. Sự sáng tạo không còn chỉ là sản phẩm của trí tuệ con người, mà là sự tổng hòa của cảm xúc, trải nghiệm cá nhân và khả năng xử lý dữ liệu khổng lồ của AI. Về mặt truyền tải văn hóa, AI mang lại những cơ hội chưa từng có để bảo tồn và phổ biến các di sản văn hóa. Công nghệ số hóa và AI có thể giúp phục hồi các tác phẩm nghệ thuật cổ, dịch các văn bản cổ đại, và tạo ra các bảo tàng ảo để bất cứ ai trên thế giới cũng có thể tiếp cận. AI có thể phân tích các mô hình văn hóa, ngôn ngữ và lịch sử để giúp chúng ta hiểu sâu hơn về nguồn gốc và sự phát triển của các nền văn minh. Điều này không chỉ giúp bảo tồn di sản mà còn thúc đẩy sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau giữa các nền văn hóa khác nhau. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào AI trong việc tạo ra và truyền tải văn hóa cũng đi kèm với những rủi ro. Nếu chúng ta quá dựa dẫm vào AI, sự sáng tạo của con người có thể bị mai một. AI có xu hướng học hỏi từ dữ liệu có sẵn, có thể dẫn đến việc tạo ra các tác phẩm mang tính lặp lại, thiếu đi sự độc đáo và cảm xúc cá nhân. Văn hóa, nếu được tạo ra bởi AI, có nguy cơ trở nên đồng nhất, mất đi sự đa dạng và bản sắc đặc trưng của mỗi dân tộc. Hơn nữa, ai sẽ là người kiểm soát các thuật toán tạo ra nội dung văn hóa? Nếu các thuật toán này bị chi phối bởi một nhóm thiểu số hoặc một nền văn hóa cụ thể, nó có thể dẫn đến sự “thống nhất thiếu đa dạng văn hóa”, nơi các giá trị của một nhóm được lan truyền rộng rãi, làm lu mờ các giá trị khác. Trong chu kỳ phát triển mới của nhân loại, khi AI đã trở thành một phần của cuộc sống, truyền thông không chỉ đơn thuần là một kênh truyền tải thông tin, mà còn là một đấu trường phức tạp. Sứ mệnh của truyền thông trong việc thúc đẩy công bằng xã hội và truyền tải văn hóa giờ đây được giao phó cho cả con người và máy móc. Văn hóa và sự sáng tạo trong kỷ nguyên AI không nên là sản phẩm của một cỗ máy, mà là sự hợp tác, là sự tổng hợp giữa trí tuệ con người và công nghệ. AI nên được coi là một công cụ để mở rộng giới hạn sáng tạo của con người, chứ không phải là một sự thay thế. Chúng ta cần khuyến khích sự đa dạng văn hóa, bảo vệ các giá trị truyền thống và tạo ra một không gian cho tất cả các tiếng nói được lắng nghe, góp phần xây dựng một cộng đồng toàn cầu hài hòa. n văn hóa thông Truyền thôngkhôngchỉ là côngcụđể thúcđẩy côngbằngxãhội,mà còn làphương tiệnquan trọngđể truyền tải văn hóavà thúcđẩy sựsáng tạo. Vănhóa, với những giá trị, truyền thốngvà bản sắc củanó, là sợi dây kết nối conngười. Trong chukỳphát triểnmới, AI đangđịnhhình lại cách chúng ta tạo ra, tiêu thụ và chia sẻvănhóa. (ThamluậntạiHộinghịquốc tế“Bảotồndisảnvàphát triểncôngnghiệpvănhóa”) NGAYNAY.VN 11 CHUYÊNĐỀ Số446 | ThứNăm, ngày 11/9/2025
RkJQdWJsaXNoZXIy MTA3Mzg1MA==